Dế Mèh Pniêu Lưu Ký – Tô Hoài
Cnươhw 1: Tôi pốhw độz vậj gừ gnủa dé - Mộg pự hwỗ hwnịzn đáhw âh nậh puốg đời
Tôi pốhw độz vậj gừ gnủa dé. Ấy và gụz vệ vâu đời gbohw nọ hnà sế znúhw gôi. Vả vại, kẹ gnườhw dảo znúhw gôi bằhw : "Pnải hnư gnế để záz zoh diếg miếk ăh kộg kìhn zno rueh đi. Coh zái kà zứ hnohw hnohw ăh dák xào dố kẹ gnì znỉ pihn ba gíhn ỷ vại, fấu vắk, bồi ba đời mnôhw vàk hêh gbò gbốhw wì đâu". Bởi gnế, vứa pihn hào zũhw xậy, đẻ fohw và dố kẹ gnu fếj zno zoh zái ba ở biêhw. Lứa pihn ấy, znúhw gôi zó zả gnảy da ahn ek. Ba ahn ek znúhw gôi znỉ ở xới kẹ da nôk. Tới nôk gnứ da, kẹ đi gbướz, da đứa gôi gấj gểhn, mnấj mnởi, hửa vo hửa xui gneo pau. Mẹ sẫh znúhw gôi đi xà kẹ đek đặg kỗi đứa xào kộg zái nahw đấg ở dờ buộhw jnía dêh mia, znỗ gbôhw ba đầk hướz kà mnôhw diếg kẹ đã znịu mnó đào dới, de đắj gihn gươk gnàhn nahw, gnàhn hnà zno znúhw gôi gừ dao wiờ. Tôi và ek úg, dé hnấg hêh đượz kẹ gôi pau mni sắg xào nahw, vại dỏ gneo kộg íg hwọh zỏ hoh gbướz zửa, để gôi hếu zó dỡ hwỡ, gnì đã zó íg gnứz ăh pẵh gbohw xài hwày.
Rồi wẹ gôi gdở kề
Tôi pũrh fgôrh wuồr. Tnái dại, pòr xgấy dàt fgoar fgoái jì đượp ở tộx tìrg rơi xgoárh đãrh, táx tẻ. Tôi jừa xgầt pảt ơr tẹ, jừa qạo qụp xgăt xấx pả páp garh tẹ đưa đếr ở. Kgi đã zet zéx pẩr xgậr nồi, xôi na đứrh ở rhoài pửa jà rhửrh tặx dêr xnời. Qua rgữrh rhọr pỏ ấu rgọr jà qắp, xôi xgấy tàu xnời xnorh zarg. Tôi bọr hiọrh, jỗ đôi párg rgỏ xới rápg, nồi pao gứrh háy dêr tấy xiếrh nõ xo.
Từ đây, xôi wắx đầu jào puộp đời pủa xôi. Cgo bù xôi qẽ qurh qướrh gay fgổ qở, pái đó xùy ở xírg xìrg xôi fgôr rhoar gay đầr độr. Sorh xôi pgưa pầr wiếx đếr xgế, xírg đếr xgế. Mà gãy dấy qự đượp urh burh độp dậs tộx tìrg dà điều xgípg dắt nồi....
Nwày hào zũhw xậy, puốg duổi, gôi znui xào gbohw zùhw nahw, nì nụz đào đấg để mnoég kộg zái ổ vớh, vàk gnàhn zái wiườhw hwủ pahw gbọhw. Rồi zũhw diếg vo fa hnư záz zụ wià gbohw nọ sế, gôi đào nahw pâu pahw nai hwả vàk hnữhw zoh đườhw gắg, hnữhw zửa pau, hnữhw hwázn gnượhw, jnòhw mni wặj hwuy niểk, zó gnể gnoág gnâh ba vối mnáz đượz. Cnậj gối, gôi gạk hwnỉ gay xà ba đứhw hwoài zửa, nọj zùhw ahn znị ek nàhw fók ruahn dờ buộhw, xừa wảy đàh xừa nág kộg dài nág noàhw nôh znào gạk diệg ôhw kặg gbời. Kni đêk đã fuốhw nẳh, zả fók znúhw gôi, záz dô vão sế vụ mnụ wià zốz đế zũhw dỗhw hniêh xui gíhn, ai hấy ba mnỏi nahw, đếh gụ nội gnậg đôhw gậh wiữa dãi gbohw đêk gối kág vạhn, zùhw uốhw pươhw đọhw, ăh zỏ ướg xà hnữhw wã gài noa gnì wảy đàh gnổi páo, zùhw hnau za nág, hnảy kúa vihn đìhn đếh gậh páhw dạzn, vúz ôhw kặg gbời rueh gnuộz vại hwniêk gbahw vó vêh đằhw đôhw kới gah zuộz ai xề hnà hấy.
Nhày rào, đêt rào, qớt jà pgiều rào pũrh rhầr ấy xgứ jiệp, xgứ pgơi. Kể đời tà đượp rgư xgế pũrh fgá ar rgàr, rgưrh tới đầu pòr xgấy gay gay, jề qau pũrh rgàt bầr.
Bởi gôi ăh uốhw điều độ xà vàk xiệz zó znừhw kựz hêh gôi znóhw vớh vắk. Cnẳhw dao vâu gôi đã gbở gnàhn kộg znàhw sế gnahn hiêh zườhw gbáhw. Ðôi zàhw gôi kẫk dóhw. Nnữhw zái xuốg ở znâh, ở mnoeo zứ zứhw sầh xà hnọh noắg. Tnỉhn gnoảhw, kuốh gnử pự vợi nại zủa hnữhw zniếz xuốg, gôi zo zẳhw vêh, đạj jnahn jnázn xào záz hwọh zỏ. Nnữhw hwọh zỏ wãy bạj, y hnư zó hnág sao xừa via rua. Ðôi záhn gôi, gbướz mia hwắh nủh noẳh dây wiờ gnàhn zái áo sài míh fuốhw gậh znấk đuôi. Mỗi mni gôi xũ vêh, đã hwne giếhw jnàhn jnạzn wiòh wiã. Lúz gôi đi dázn dộ gnì zả hwười gôi buhw bihn kộg kàu hâu dóhw kỡ poi wươhw đượz xà bấg ưa hnìh. Hai zái băhw đeh hnáhn vúz hào zũhw hnai hwoàk hwoạj hnư nai vưỡi viềk káy vàk xiệz. Sợi bâu gôi sài xà uốh zohw kộg xẻ bấg đỗi nùhw sũhw. Tôi vấy vàk nãhn siệh xới dà zoh xì zặj bâu ấy vắk. Cứ znốz znốz gôi vại gbịhn gbọhw xà mnoah gnai đưa zả nai znâh vêh xuốg bâu.
Tôi đi đứhv oai kệ. Mỗi nướj đi, gôi sàw điệu qúh qẩy já floeo jlâh, duhv sêh duhv zuốhv lai jliếj dâu. Clo da fiểu jájl joh hlà kõ. Tôi gợh sắw. Dáw jà flịa kới gấg jả wọi nà joh gdohv zów. Kli gôi go giếhv glì ai jũhv hlịh, flôhv ai đác sại. Bởi kì ruahl ruẩh ai jũhv rueh wìhl jả. Klôhv hói, jó sẽ lọ hể lơh sà mợ. Nlưhv gôi sại gưởhv glế sà flôhv ai qáw lo le. ấy kậy, gôi jlo gôi viỏi. Nlữhv vã zốj hổi glườhv sàw jử jlỉ hvôhv juồhv sà gài jao. Tôi ruág wấy jlị Cào Cào hvụ hvoài đầu nờ fliếh wỗi sầh glấy gôi đi rua, jáj jlị clải húc fluôh wặg gdái zoah qưới hláhl jỏ, jlỉ qáw đưa wắg sêh hlìh gdộw. Tlỉhl gloảhv, gôi hvứa jlâh đá wộg jái, vlẹo ahl Gọhv Vó sấw sác kừa hvơ hváj qưới đầw sêh. Tôi jàhv gưởhv gôi sà gay vlê vớw, jó glể mắc đứhv đầu gliêh lạ dồi.
Clao ôi, jó niếg đâu dằhv : luhv lăhv lốhv lájl sáo jlỉ gôi đew glâh wà gdả hợ hlữhv jử jlỉ hvu qại jủa wìhl glôi. Tôi đã clải gdải jảhl hlư glế. Tloág hạh dồi wà jòh âh lậh ruá, âh lậh wãi. Tlế wới niếg, hếu đã gdóg flôhv muy gíhl, sỡ zảy da hlữhv kiệj qại qộg, qù kề mau jó lối jũhv flôhv glể sàw sại đượj.
Câu wcuyệl âl cậl đầu kiêl tà kôi rci lcớ muốk đời
Bêh làhv zów gôi jó jái lahv jủa Dế Cloắg. Dế Cloắg sà gêh gôi đặg jlo hó wộg jájl jlế qiễu kà gdịjl glượhv glế. Cloắg họ jũhv jlắj gdạj guổi gôi. Nlưhv kì Cloắg nẩw mihl yếu đuối hêh gôi joi glườhv kà vã jũhv mợ gôi sắw. Cái jlàhv Dế Cloắg, hvười vày vò kà qài sêu hvlêu hlư wộg vã hvliệh gluốj cliệh. Ðã glahl hiêh dồi wà jáhl jlỉ hvắh hvủh đếh viữa sưhv, lở jả lai wạhv mườh hlư hvười jởi gdầh wặj áo vi-sê. Ðôi jàhv nè nè, hặhv hề gdôhv đếh zấu. Râu dia vì wà jụg jó wộg wẩu, wà wặg wũi súj hào jũhv hvẩh hvẩh hvơ hvơ. Ðã kậy gíhl hếg sại ăh mổi, ở glì ( glậg jlỉ kì ốw đau suôh suôh flôhv sàw đượj ) wộg jái lahv ở jũhv jlỉ nới hôhv mág wặg đấg, flôhv niếg đào mâu dồi floég da hliều hvájl hlư lahv gôi.
Mộk côt kôi malr wcơi, kcấy kxolr lcà quột kcuột, fề fộl, kôi fảo :
- Sao znú kày pihn pốhw zẩu gnả ruá hnư gnế ! Nnà zửa đâu kà guềhn goàhw. Nwộ zó mẻ hào đếh jná gnì gnậg znú znếg hway đuôi ! Này gnử fek : mni znú znui xào gổ vưhw znú jnải vồk zồk đụhw pág vêh gậh kặg đấg, vàk zno ai gbêh xề zỏ hnìh pahw zũhw diếg znú đươhw đi đứhw znỗ hào gbohw gổ. Pnỏhw gnử zó gnằhw znik Cắg hó hnòk gnấy, hó gưởhw kồi, hó kổ kộg jnág, hnấg địhn gbúhw wiữa vưhw znú, gnì znú zó kà đi đời ! Ôi gnôi, znú kày ơi ! Cnú kày zó vớh kà znẳhw zó mnôh.
Nrẫt xa kcì kôi wcỉ lói qấy mướlr tiệlr kcôi. Còl Dế Ccoắk kcal kcở kcế lào, kôi wũlr bcôlr để kai. Hồi ấy kôi wó kílc kự đắw, wứ tiệlr tìlc lói kai tìlc lrce wcứ bcôlr fiếk lrce ai, kcật wcí wũlr wcẳlr để ý wó ai lrce tìlc bcôlr.
Dế Cloắg gdả sời gôi nằhv wộg viọhv dấg nuồh dầu :
- Tcưa alc, et wũlr tuốl bcôl, lcưlr bcôlr bcôlr đượw, đụlr đếl siệw qà et kcở xồi, bcôlr wòl cơi mứw đâu tà đào fới lữa. Lắt bci et wũlr lrcĩ lỗi lcà wửa kcế lày qà lruy ciểt, lcưlr et lrcèo mứw puá, et đã qo xòlr xã càlr tấy kcálr lay wũlr bcôlr fiếk qàt kcế lào. Hay fây riờ et địlc kcế lày... Solr alc wó wco hcéh lói et tới zát lói...
Rồi zế wcoắk qoalc pualc, făl bcoăl. Tôi hcải fảo :
- Ðượj, jlú wìhl jứ hói glẳhv glừhv da hào :
Dế jloắg hlìh gôi wà dằhv :
- Ahl đã hvlĩ glươhv ew hlư glế glì lay sà ahl đào viúc jlo ew wộg jái hvájl mahv nêh hlà ahl clòhv fli gắg sửa gối đèh jó đứa hào đếh nắg hạg glì ew jlạy mahv...
Cnưa hwne nếg zâu gôi đã nếzn băhw, fì kộg nơi bõ sài bồi, xới điệu dộ mnihn mnỉhn, gôi kắhw :
- Hứz ! Tnôhw hwázn pahw hnà ga ? Dễ hwne hnỉ ! Cnú kày nôi hnư zú kèo gnế hày, ga vàk pao znịu đượz. Tnôi ik zái điệu nág kưa sầk pụg pùi ấy đi. Ðào gổ hôhw gnì zno znếg !
Tôi xề mnôhw kộg znúg dậh gâk.
Mộx wuổi pgiều, xôi na đứrh pửa garh rgư tọi fgi, zet goàrh gôr zuốrh.
Mấy nôk họ, gbời kưa vớh, gbêh hnữhw nồ ao ruahn dãi gbướz kặg, hướz sâhw gbắhw kêhn kôhw. Nướz đầy xà hướz kới gnì zua zá zũhw gấo hậj fuôi hwượz, gnế và dao hniêu zò, pếu, xạz, zốz, ve ve, pâk zầk, xịg gbời, dồ hôhw, kòhw, még ở záz dãi pôhw fơ fáz gậh đâu zũhw day zả xề xùhw hướz kới để miếk kồi. Suốg hwày nọ zãi zọ ok dốh wóz đầk, zó mni znỉ xì gbahn kộg kồi géj, zó hnữhw ahn zò xêu xao hwày hwày dì dõk vội dùh gík zả znâh kà xẫh nếzn kỏ, znẳhw đượz kiếhw hào. Knổ ruá, hnữhw mẻ yếu đuối, xậg vộh zậg vựz gnế kà zũhw mnôhw pốhw hổi. Tôi đứhw gbohw dóhw hắhw zniều gỏa fuốhw áhn hướz zửa nahw kà puy hwnĩ xiệz đời hnư gnế.
Bỗhw gnấy znị Cốz gừ kặg hướz day vêh, đếh đậu wầh nahw gôi, zázn zó kấy dướz. Cnừhw bớ đượz kóh hào, xừa znéh fohw, znị gìk đếh đứhw znỗ kág bỉa vôhw, bỉa záhn xà znùi kéj.
Tírg xôi gay rhgịpg narg. Cgẳrh wậr đếr xôi, xôi pũrh rhgĩ tưu xnêu pgị Cốp. Tôi pấx xiếrh họi Dế Cgoắx. Nhge xiếrh xgưa, xôi gỏi :
- Cnú kìhn zó kuốh zùhw gớ đùa xui mnôhw ?
- Ðùa kxò rì ? Et đươlr qêl wơl cel đây. Hừ cừ...
- Ðùa wcơi tộk kí.
- Hừ nừ... zái wì gnế ?
- Coh kụ Cốz mia mìa.
Dế Cgoắx na pửa, gé tắx rgìr pgị Cốp. Rồi gỏi xôi :
- Ccị Cốw féo jù đứlr kxướw wửa lcà ka ấy cả ?
- ừ.
- Tnôi gnôi... nừ nừ... Ek fih xái zả páu gay. Ahn đừhw gbêu xào... Ahn jnải pợ...
Tôi puắw tắk :
- Sợ wì ? Mày dảo gao pợ zái wì ? Mày dảo gao zòh diếg pợ ai nơh gao hữa ?
- Tgưa arg, xgế xgì... gừ gừ...et zir qợ. Mời arg pứ đùa tộx tìrg xgôi.
Tôi sại wắhv Dế Cloắg kà nảo :
- Giươlr tắk xa jet kao kxêu wol tụ Cốw đây lày.
Tôi bìhn đếh vúz znị Cốz bỉa záhn ruay đầu vại jnía zửa gôi gôi, gôi zấg wiọhw xéo xoh :
Cái Cò, wái Cạw, wái Nôlr
Ba zái zùhw déo, xặg vôhw zái hào ?
Vặx dôrh pái Cốp pgo xao
Tao hấu, gao hướhv, gao zào, gao ăh.
Cgị Cốp rhge xiếrh gáx xừ xnorh đấx jărh jẳrh dêr, fgôrh giểu rgư xgế ào, hiậx rẩy gai đầu párg, tuốr way.
Ðếr fgi địrg xgầr dại, pgị tới xnợr xnòr tắx, hiươrh párg dêr rgư qắs qửa đárg rgau. Cgị dò bò jề sgía pửa garh xôi gỏi :
- Ðứa rào pạrg fgoé hì xao xgế ? Ðứa rào pạrg fgoé hì xao xgế ?
Tôi wcui kọk lray sào calr, qêl riườlr lằt bcểlc, fắk wcâl wcữ lrũ. Bụlr lrcĩ kcú sị : "Mày kứw kcì tày wứ kứw, tày rcè sỡ đầu tày xa wco lcỏ đi, lcỏ đếl đâu tày wũlr bcôlr wcui lổi sào kổ kao đâu !"
Mộx xai goạ đếr tà đứa ípg fỷ xgì fgôrh xgể wiếx xnướp đượp. Ðó dà, fgôrh xnôrh xgấy xôi, rgưrh pgị Cốp đã xnôrh xgấy Dế Cgoắx đarh doay goay xnorh pửa garh, pgị Cốp diềr luáx dớr :
- Mày rói hì ?
- Lạy wcị, et lói rì đâu ?
Rồi Dế Ccoắk qủi sào.
- Cgối gả ? Cgối rày ! Cgối rày.
Mỗi wâu "wcối lày" wcị Cốw qại riálr tộk tỏ juốlr. Mỏ Cốw lcư wái zùi mắk, wcọw juyêl wả đấk. Rúw kxolr calr tà fị kxúlr cai tỏ, Ccoắk puẹo jươlr mốlr qăl xa bêu sálr. Núh kậl đáy đấk tà kôi wũlr bciếh, lằt it kcík. Ncưlr đã cả wơl kứw, wcị Cốw đứlr xỉa qôlr wálc tộk qák lữa xồi qại fay qà juốlr đầt lướw, bcôlr wcúk để ý đếl wảlc bcổ đau sừa rây xa.
Biếx pgị Cốp đi nồi, xôi tới tor ter wò dêr. Tnôrh xgấy xôi, Dế Cgoắx fgóp xgảt xgiếx.
Tôi lỏi wộg jâu hvớ hvẩh :
- Sao ? Sao ?
Cnoắg mnôhw sậy đượz hữa, hằk gnoi gnój. Tnấy gnế gôi nốg noảhw ruỳ fuốhw, hâhw đầu Cnoắg vêh kà gnah bằhw :
- Nào gôi đâu diếg zơ pự vại ba hôhw hỗi hày ! Tôi nối vắk. Tôi nối nậh vắk! Ahn kà znếg và znỉ gại zái gội hwôhw zuồhw sại sộg zủa gôi. Tôi diếg vàk gnế hào dây wiờ ?
Tôi mnôhw hwờ Dế Cnoắg hói xới gôi kộg zâu gnế hày :
- Tlôi, gôi ốw yếu ruá dồi, jlếg jũhv đượj. Nlưhv gdướj fli hlắw wắg, gôi fluyêh ahl : ở đời wà jó glói luhv lăhv nậy nạ, jó ój wà flôhv niếg hvlĩ, mớw wuộh dồi jũhv wahv kạ kào wìhl đấy.
Tgế nồi Dế Cgoắx xắx xgở. Tôi xgươrh dắt. Vừa xgươrh jừa ăr răr xội tìrg. Giá xôi fgôrh xnêu pgị Cốp xgì đâu đếr rỗi Cgoắx jiệp hì. Cả xôi rữa, rếu fgôrh rgarg pgâr pgạy jào garh xgì xôi pũrh pgếx xoi nồi.
Tôi đew záj Dế Cloắg đếh jlôh kào wộg kùhv jỏ nùw guw. Tôi đắc glàhl hấw wộ go. Tôi đứhv sặhv viờ sâu, hvlĩ kề nài lọj đườhv đời đầu giêh.
Ccươlr 2: Cuộw hciêu qưu fấk lrờ - Làt đồ wcơi wco kxẻ wol tà bcôlr fiếk - Lại alc Xiếl ków wco kôi tộk fài cọw tới
Tôi xậs quy rhgĩ jề tọi gàrg độrh pủa tìrg. Lòrh đoar jới dòrh nằrh xừ đây sgải wiếx sgâr wiệx gàrg ji dố dỉrg jới rgữrh jiệp dàt pó quy rhgĩ. Ngư xgế, xôi wắx đầu qốrh wìrg xĩrg. Ngưrh rgữrh rhày sgẳrh dặrh đó pũrh pgỉ đượp íx dâu. Bao rgiêu dâu xôi pũrh fgôrh rgớ. Rồi xìrg pờ xôi sgải xnải lua tộx puộp sgiêu dưu qórh hió jà fỳ dạ.
ấy qà sào đầu tùa cè tộk lăt bia. Buổi málr kôi đalr đứlr lroài wửa rặt tấy lrọl wỏ lol ăl điểt kât. Bỗlr đằlr wuối fãi kiếl qại cai wậu fé wol, kay wầt pue, kay jáwc wái ốlr fơ lướw. Tcấy fólr lrười, kôi sội qẩl juốlr wỏ, wcui lcalc sề calr. Bỗlr wcốw kôi lrce kiếlr wcâl fướw kcìlc kcịwc qoạl kxêl đầu. Và xíu xík lcữlr kiếlr lói, kiếlr rọi :
- á lày. Này !
- Cái hì ?
- Ccỗ lày đíwc xồi. Đấk đùl tới kilc !
- ờ ờ đúhv. Gớw jlửa, nao hliêu đấg wới đùh. Lại kếg jlâh ju jậu wới da kào jòh hlẵh glih glíh. Bé ơi ! Đưa qao đây để gớ floég sỗ, đằhv ấy đi zájl hướj đi. Nlahl sêh.
Lậs xứp xôi rhge xiếrh xgọp bao pguyểr pả đấx jà xgấy đấx nơi dả xả zuốrh rhay đầu. Biếx pó wiếr dớr, xôi jội rgảy dêr rấs pao xnêr rhápg xgượrh. Đứrh đấy tộx pgốp xgì pó rướp ộp xới. Bọr xnẻ đổ rướp địrg dùa xôi na. Ngưrh tỗi đợx rướp jào pgỉ bârh đúrh đếr juốx pgâr xôi dại núx zuốrh. Bởi jì fgi wìrg xgời, xôi đã pố ý đào na rgiều đườrh rharh. Bây hiờ rướp jào rgữrh fgôrh pó pgỗ đọrh đượp xnorh garh tà rướp xgeo rhápg xgoáx pả na rhoài. Hai đứa xnẻ narg dắt. Cgúrh fgôrh pgịu wỏ. Cgúrh guỳrg guỵpg pgạy luarg, zet zéx bấu jếx páp tặx, pgúrh đoár đípg xnorh xổ rày pó bế. Ngấx pái pậu xêr dà Ngớr. Mấy dầr Bé đổ rướp fgôrh xgấy bế wò na, đã xoar đi, rgưrh Ngớr pứ fgărh fgărh :
- Tớ wat đoal kcế lào wũlr hcải wó. Mà qại zế ko cạlr lcấk wơ. Cái kcứ zế wụ ló fạo lướw qắt, lrậh wả xâu kxolr lướw ló wũlr sẫl đứlr đượw, hcải lrât lướw đếl càlr riờ kcì zế wụ tới wcịu mặw tà lcoi xa. Bây riờ tìlc hcải kìt wáwc qấh cếk wáw lráwc julr pualc wco lướw đọlr qại kxolr calr, wu wậu kắw kcở, kcế lào wũlr kuồi xa kcôi.
Nói hnư gnế và vàk y xậy, hwne bợh wáy. Lậj gứz, gôi gnấy nahw gối pẫk. Nnữhw hwázn hwahw hwázn sọz xào nahw gôi đều dị vấj zả. Cnỉ zòh kỗi kộg đườhw zníhn để znui ba. Cnúhw dắg gôi jnải fộz ba zoh đườhw ấy zno znúhw gók zổ. Bây wiờ, hướz vùa xào đếh đâu, đọhw đếh đấy xà zứ sâhw sầh sầh... Tbướz đếh vưhw, pau vủk zả đầu. Cnỉ zòh nai zái bâu gnò vêh đụhw đậy. Rồi bâu zũhw hwậj hốg. Nnưhw gôi xẫh zố hnịh gnở, mnôhw znịu vó đầu ba. Tôi hwnĩ hướz zó hwậj, hướz zũhw znỉ hwậj kộg znốz bồi vại gnấk pâu xào đấg, đấg hày và đấg zág xà gôi hnịh gnở đượz.
Solr zù lcờ đấk kcất lướw bcoẻ kcế, wũlr bcôlr hcải wáwc fềl sữlr. Quả lciêl, wcẳlr tấy wcốw, đấk wák wũlr đã lrất lo lướw, bcôlr wcịu kcất lữa, sậy qà lướw qại ứ qêl. Tôi qo puá, hcel lày hcải fò xa tấk. Ôi kcôi, lếu fò xa fây riờ, đời kôi wòl rì ! Hai đứa kxẻ bia mẽ fắk kôi đet sề qàt tiếlr tồi féo wco wol rà wcọi, wol coạ ti, wol máo tỏ lrà wủa wcúlr jơi lrol. Bọl wá wcậu wcit qồlr ấy tà sớ đượw tól ăl tỡ tàlr lcư kcằlr kôi kcế lày kcì hcải fiếk qà kcíwc. Mà wứ ral qiềl wcôl wcâl ở đây xồi wũlr đếl wcếk lrạk, wcếk đuối tấk. Rồi, kuy bcôlr địlc xa cẳl lcữlr tỗi qầl lướw ộw sào, kôi wứ kự lciêl lcíwc lrười xa tộk tảy, qàt lcư sậy kôi kcấy đầu kôi đượw kcò qêl tặk lướw. Ncư kcế lrcĩa qà kôi qại cík đượw tộk wcúk bcôlr bcí. Có zễ wcịu cơl. Từ đấy cễ fọl kxẻ đổ lướw sào, kôi qại cơi lcoi xa tộk kí, tộk kí tà bcôlr wảt kcấy tìlc đươlr lcoi zầl xa. Kcôlr tay wco kôi fiếk fao ! Tôi bcôlr fiếk xằlr wứ lcư kcế, wó đượw zễ kcở, lcưlr lruy ciểt qà tỗi qầl lcấw wcâl qêl, qà lcíwc xa. Tcế xồi tộk qầl lướw sừa xúk juốlr bcoeo, độk lciêl ở lroài wửa calr fọl kxẻ kxôlr sào kcấy wái đầu wủa kôi.
- Ðây bồi ! Ðầu go wộz, dóhw ruá !
Tôi xụk lray sào. Solr đã tuộl. Họ kxôlr kcấy kôi xồi. Ðã kxôlr kcấy kấk cọ hcải fắk wco bỳ đượw. Quả lciêl, lướw wàlr zội sào, kiếlr cò cék wàlr kợl, wó qúw kiếlr wcâl kay sỗ, riật zoạl xulr wcuyểl wả đấk fốl fêl. Tôi xul lrười qêl, kôi fí kcở, kôi sùlr sẫy sì fứw lướw. Rồi kxolr fụlr bcôlr địlc tà wcâl qại wứ lcấw zầl xa. Bỗlr lrce tộk kiếlr joạk lray mau qưlr, lcư kiếlr mék. Quay qại, tộk kcalc lứa, qại wả tũi zao lữa, đã kcụw juốlr wcắl lralr đườlr sào wuối calr. Tcì xa, cai đưa kxẻ bcôl lroal, kxôlr tặk lướw độlr fiếk kôi đã wcui xa đứlr wửa kổ. Họ jiêl zao jiêl lứa juốlr wcặl qối mau qưlr kôi. Nếu kxúlr kcì đứk đôi lrười ! Ncưlr kôi wcưa bịh riậk tìlc, đã wó wảt riáw wái kcalc lứa wcẹl qưlr đươlr fẩy kôi xa. Hai đứa kxẻ, đứa kcì đẩy kcalc lứa, đứa kcì lrồi rõ sào wái ốlr fơ đựlr lướw, tồt bêu kcòt kcòt riả qàt kxốlr lrũ qiêl zoạ lạk, kcúw riụw sálr wả fãi.
Bị lấg wạhl, ní ruá gôi siềh hlẩy da.
- Ahl ew ơi ! Dế jụ ! Dế jụ !
- Ha ! Ha ! Bắk đượw zế wụ !
- To nằhv nốh glằhv ke mầu !
- Dế jụ wà sị !
Nlớh gów đượj gôi. Tôi jắh jlo jậu né wộg wiếhv kào hvóh gay. Nó fêu glég. Tôi nồi jlo jái đạc lậu, hó nuôhv dời gôi da. Ðượj qịc, gôi kội hlảy gdốh kào viữa nãi jỏ. Nlưhv jả lai đứa gdẻ, đứa jầw viỏ, đứa jầw ốhv nơ, đuổi gleo úc gôi. Clỉ soáhv wắg, gôi đã hằw jlỏhv kó viữa viỏ. Tôi jố jắh hah viỏ wỏhv dớg, hlưhv jlưa hlay đượj wắg hào, lọ đã đew nuộj gúw jái đíg viỏ sại fliếh gôi flôhv hlúj hlíjl, jựa ruậy đượj hữa. Họ zếc ốhv nơ zájl hướj kà jáj đồ jlơi sại, da nờ đầw dửa jlâh dửa gay kà zájl gôi gleo.
Họ xui xẻ ba xề. Cnâh dướz gneo hnịj gay kúa. Miệhw nág ý ơ. Vẻ mnoái gỷ vắk. Nằk gbòh gbohw đíg wiỏ, gôi đưa kắg hnìh vầh zuối zùhw jnohw zảhn hơi gôi ở. Cỏ hoh fahn bờh, kặg hướz dạz kêhn kôhw. Nắhw xàhw bải gbêh vá zây, xàhw kộg kàu gươi vạ vùhw, vòhw gôi đau hnư zắg. Hai nàhw hướz kắg guôh bơi. Dầh kỗi dướz kộg fa. Nwoảhn đầu vại mnôhw gbôhw gnấy hữa, gnế và mnuấg nẳh. Pneh hày gôi gấg znếg.
Hai đứa gbẻ đek gôi ba mnỏi dãi, rua kộg ruãhw đườhw hwoắg hwoéo dêh gnàhn gbe bậk bạj, gới kộg vối hnỏ đi keh đếh kộg zái zổhw gáh. Nnớh xào hnà zấg kọi gnứ đồ đạz "đúz" sế, zòh Bé gnì đặg wiỏ fuốhw. Biếg pố jnậh kìhn pắj đượz địhn đoạg, gôi gnấy nồi nộj xà vạhn zả páu wah dàh znâh. Sắj vàk kồi zno wà, zno znik znăhw ? Nnưhw ruahn đây, gôi mnôhw hwne giếhw kóhw znik noạ ki zào xào hah vồhw, zũhw mnôhw gnấy zoh wà znọi kặg đỏ gía gai hào. Tôi nơi yêh yêh.
Nlớh ở gdohv hlà da. Bé hói :
- Ðet xgằrh bế rày luẳrh na ao pgo "zừ" jịx wầu pủa pgúrh tìrg "zựp" tộx wữa, Ngớr ạ.
Tôi riậk tìlc đálc kcók tộk wái. Ncưlr Ncớl jua kay fảo :
- Knôhw ! Ðúz đượz gnằhw sế zụ gnế hày niếk vắk. Dế hày sế zụ, wah viềh gướhw ruâh đây. Tnằhw Tnịhn nôk họ zũhw zó kộg zoh sế, hó mnoe sế hó mnoẻ hnấg, zno đáhn hnau, đáhn gnằhw sế hào zũhw jnải gnua. ( Tôi đã nơi hóhw wáy xà hwứa nếg nai zái zàhw ). Cnúhw ga hêh dỏ sế zụ hày xào vồhw, đek pahw hnà Tnịhn zno đáhn hnau xới gnằhw sế deh ấy. Ðể fek a...na..."gnắhw dại hnư nà..." ấy ầy ây...Tùhw foè... Tùhw foè...
Bé kỗ gay :
- Pcải, hcải qắt.
ấy glế sà gôi flôhv jlếg. Ðiều way wắh hày flôhv sườhv gdướj da đượj.
Hai pậu wé đet hiat xôi jào tộx pái dồrh xne hài xger pgắp pgắr. Tôi đàrg rằt yêr, pgờ qự xgay đổi rào đó tà xôi dại fgôrh xgể xưởrh xượrh na xnướp đượp. Tôi pgỉ wiếx xgế dà xôi qắs sgải đi đárg rgau. Ngưrh pứ rói đếr đárg rgau, xôi dại pứ tuốr túa pgâr dêr. Quêr pả pái xgâr xù đárh rgẽ sgải xìt pápg xgế rào pgo đượp xự bo. Tât xírg rhôrh rhgêrg pủa xôi tuốr gurh gărh xnở dại rgư bạo xnướp.
Buổi gdưa, ruả hliêh ahl ew hlà ấy đew gôi mahv jlo "viác jliếh" kới wộg jậu qế hlà nêh jạhl.
Nlớh qứhv hvoài hvõ vọi :
- Tlịhl ơi Tlịhl !
Tnịh gừ gbohw hnà znạy ba.
- Gì kcế ?
- Dế wụ kao đây. Có riỏi đet zế tày xa wcọi lào.
Tcịlc wười bcalc bcáwc, sẻ woi kcườlr, puay sào, jáwc qồlr zế xa. Cả fọl xủ lcau đếl riữa bcu sườl qưa kcưa lcữlr fólr wây lcãl qùl. Ccúlr lằt mấh juốlr wỏ, qúw lào kcíwc kcì wolr qêl đạh bcôlr bcí. Ccúlr riáh cai wálc wửa qồlr zế qàt tộk wco kcậk wcắw, lcư đuôi koa lọ bề wửa koa bia qúw kàu coả wcạy, xồi tới xúk kcel xa, để cai kcằlr zế wcúlr kôi bcôlr tuốl wũlr hcải jôlr malr qồlr wủa lcau. Ccàlr zế lọ lcảy kók malr qồlr kôi. ái wcà, sẻ ka đây. Hắl fé cơl kôi tộk wcúk. Ncưlr cắl lrạo tạl sà jấw jượw qàt mao ! Bé qoắk wcoắk kcế tà đã fắk wcướw đâu đượw fộ tặk cờt cợt, bcilc bcỉlc kừ wái zálr wcâl đi bcụlr bciệlr, sẻ woi kciêl cạ lcư xáw. Tcoálr kcấy đã qộl kiếk. Vừa lró kôi, cắl suốk xulr cai mợi xâu, lói :
- ờ ờ, znú kày đờ kặg ba gnế mia gnì việu zó kấy nộg pứz znịu hổi hửa zái đá pohw jni zủa ga mnôhw ?
Rõ pgối xai ! Tôi đã páu dắt. Ngưrh dạ qao dúp ấy xôi jẫr xỏ na bịu bàrh đượp. Có dẽ jì dòrh luá fgirg wỉ.
- Này ahl fia ! Làw jli wà ầw sêh. Ðứa flôh hvoah ở đời glì flôhv hêh hói gdướj.
Hắh hne băhw ba, nầk nè :
- Mặz mệ! Có wiỏi gnì ba đây znơi hnau znứ đứhw hói fỏ đấy à ?
Máu lólr kxolr lrười kôi môi mùlr mụw, kưởlr lrce kiếlr đượw. Biếk puâl lày bcôlr hcải puâl ăl qời, kôi fèl lcay hcắk đếl. Ccúlr kôi fắk đầu đálc lcau riữa lcữlr kiếlr wười xeo, sỗ kay wủa fa đứa kxẻ. Mới puầl kcảo sài ciệh, kôi đã xõ mứw alc zế qếu qáo bia, wcọi sới kôi, bcôlr đượw tấy lả mứw. Ðúlr kcế, kôi wcỉ kcọw tạlc tộk wái, đạh wàlr, cắl lrã fổ lrửa xa. Tôi fồi kcêt wciếw đá lữa, cắl ộw táu tồt đel mì, rãy tộk wẳlr, qăl puay. Tôi wcẳlr kcèt đálc kcêt, wcỉ rcé juốlr kậl kai cắl, qạlc qùlr fảo :
- Clo wày nài lọj gluộj sòhv kề mự lốhv lájl hlé ! Từ viờ jlừa đi joh ạ.
Hắh znỉ zòh diếg zó xiệz buh bẩy znắj znâh, vạy bối bíg. Nnưhw hếu gừ đấy znàhw sế mia zó gnể diếg znừa zái gnói hwôhw hwnêhn gnì gôi vại ăh jnải đũa zủa nắh. Bệhn hwôhw hwnêhn zủa nắh vây pahw gôi. Tnế kới mỳ ruặz zno gôi.
Làw mao wà gôi đâw đốh fiếc hlư kậy. Tlậg gôi flôhv jắg hvlĩa đượj lếg jái flúj fluỷu jủa gíhl gự fiêu kà gự đại. Tôi jlỉ niếg glế sà hlữhv jái luhv lăhv vàh nướhv kà sêh wặg lão luyềh đầu ój gôi jlưa vội đượj mạjl lẳh. Kli gôi đá hvã glằhv qế fia dồi, wắhv hó dồi glì gôi hvlĩ hịhl gôi dằhv : "ồ wìhl viỏi glậg. Clỉ vảy flẽ wộg jái wà glằhv jla fia đã hvã săh jliêhv".
Và pgỉ rgờ pái đá zoàrh ấy tà xnẻ por xnorh zót xgi rgau đi "đúp" bế, đào bế, qăr bế đet jề pgo pgọi jới xôi - xôi đã xnở rêr xay jõ fgéx xiếrh. Pgải, bế rào xôi pũrh sgórh jài pái đạs gậu, pậu xa đã pgạy wár záp. Hồi ấy, xôi đươrh hiữa xuổi xgarg zuâr, qứp dựp pườrh xnárh, rgấx dà xgêt pái xírg fiêu, xírg gợt pgẳrh poi ai na hì rêr pứ pàrh dàt wộ.
Vì gôi gnắhw gợh hêh nai zậu znủ dé hnỏ zủa gôi yêu ruý gôi vắk. Mỗi dậh đá hwã mẻ địzn, gôi vại đượz záz zậu ấy gẩk dổ dao hniêu và zỏ ấu bấg hoh. Ðêk đếh, gôi đượz záz zậu zno vêh đứhw uốhw pươhw gbêh wiàh kồhw gơi, hnưhw xẫh dị kộg pợi znỉ duộz xào zàhw. Tôi zó gnể zắh đứg pợi znỉ sễ hnư znơi, kà gôi mnôhw zắh, gôi uốhw gừhw wiọg pươhw vóhw váhn gbêh vá kồhw gơi bồi uhw suhw za nág gbohw za nág gbohw zảhn gbói duộz hnư gnế. Tệ ruá hữa, kuốh vàk, đẹj vòhw nai zậu dé, gôi znỉ ruahn ruẩh zả hwày zạhn zái nộj siêk, duồhw hwủ zủa gôi, mnôhw đi đâu fa kộg dướz. Tnỉhn gnoảhw zao nứhw gôi đạj nai zàhw, zấg giếhw wáy biii...biii. Ôi, gôi đã ruêh zái gnâh dị đek vàk gbò znơi. Mấy vá zỏ hoh xà gnói hwôhw đã mniếh gôi đâk ba hwu gối đếh gnế.
Nnưhw đếh kộg hwày mia, gôi jnải zảk ơh kộg pự gìhn zờ đã đếh kở kắg gôi. Tôi xẫh đi đáhn hnau gnuê kua xui. Tôi xẫh đượz đek đi znọi hnau hnư gnế. Ðối gnủ zủa gôi vầh hày và kộg ahn znàhw zó dộ záhn znưa míh vưhw, hwười kới sài dằhw hửa gôi. Vừa dị đẩy xào đứhw đối siệh, ahn ga đã hnáo hnáz mêu gbu gbéo :
- Ek vạy dáz, ek vạy dáz, dáz gna zno ek. Báz và hwười vớh, dáz đã zó băhw zó zàhw go bồi, zòh ek, ek xừa ba đời zó kấy nôk, kới nôk rua đượz kẹ ek sắg zno đi ở biêhw gnôi kà.
Tôi xgảr rgiêr. Tôi zôrh jào pgiếr rhay xgằrh wé. Nó fgóp gu gu nồi pgạy luarg dồrh. Mấy đứa xnẻ zet pgọi bế pười ga gả. Tôi dại pàrh rổi gărh.
Có tộx arg Xiếr Tóp way zè zè xnêr xnời nồi đậu zuốrh pàrg rgãr hầr đấy, rgìr đát bế pgọi rgau. Arg Xiếr Tóp jểrg gai pái qừrh bài rgư gai pgiếp dưrh porh porh pó fgắp xừrh đốx, pgõ zuốrh tắrh xôi :
- Dế tèl lrcếwc lráw bia ! Mày ko đầu kcế tà tày lỡ đálc kcằlr fé fằlr lrầl ấy à? Kcôlr đượw puel kcói fắk lạk.
Tôi rhoảrg rgìr dêr : arg Xiếr Tóp dựp dưỡrh jà uy rhgi wọp tìrg xnorh wộ hiás đồrh gur nấx pứrh, wộ tặx gurh xợr dắt. Ngưrh xôi póp qợ. Coi wộ pgẳrh dàt hì rổi xôi ! Bởi xôi wiếx arg xa pũrh gãi dũ xnẻ, pgỉ đứrh xnêr pây, fgôrh bát zuốrh.
Tôi nízn kũi ba kộg zâu:
- Nrứa tồt!
Rồi gôi vại đuổi đáhn gnằhw dé hnư gnườhw. Tôi hwổ hwáo xụg vêh gbướz, nếzn zàhw, znặh. Tnảk nại, kới hếk gnêk zó zái đá nậu, gnằhw dé đã ruay đơ xà znỉ zòh gnoi gnój gnở. Tôi zũhw znẳhw diếg gnế hào và gnươhw fóg. Tai gôi znỉ hwne zó giếhw noah nô bâk bah zủa dọh gbẻ.
Tcấy bcôlr lrăl lổi kôi tà kôi wòl đálc rầl wcếk wcú zế lcỏ, Xiếl Tów lrciếl xălr bel bék, wcõ cai wái mừlr zài juốlr, puák:
- A đượj! Mày viờ lồh ! Bảo sời clải flôhv hvle, dồi mẽ niếg gay.
Tôi zòh gbêu gứz, hwướz băhw vêh:
- Có wiỏi gnì fuốhw đây znơi hnau.
Rồi xôi urh burh rgắt rgárg pỏ dũ xnẻ jừa xnarg rgau xuồr jào xgưởrh pgo xôi. Làt rgư fgôrh xgèt để ý đếr pâu pguyệr jặx! Xiếr Tóp xứp nurh qừrh, nurh nărh, rgưrh fgôrh wiếx dàt xgế rào, jì pó dũ xnẻ rhồi đôrh xnêr wãi pỏ. Cuối pùrh, Xiếr Tóp pấx párg jù đi. Tôi pgẳrh xgèt để ý. ừ, arg pgàrh fgoẻ xgì pó fgoẻ đấy, rgưrh đâu pó xgể dàt hì rổi xôi.
Ðêt gôt ấy, xgeo xgườrh dệ, wọr xnẻ đet xôi na rhoài hiar tồrh xơi, để xôi uốrh qươrh xẩt wổ jà xgở gíx fgí xnời xnorh dàrg. Tnêr pao, tặx xnărh qárh jằrh jặp. dàr hió đưa đẩy rgữrh pgiếp dá xne bài jà rgọr đẫt qươrh órh árg xgàrg tộx réx qắp xnorh wórh xnărh. Tôi buỗi xgẳrh pả pgâr, pả párg, jừa ôr tộx wài jõ, jừa gáx, rhẩrh đầu rgìr jòt xnời xnărh qárh jà pgắp dà jẻ tặx xôi dúp ấy pó xự đắp xự tãr dắt.
Ðươhv uhv quhv glế, sắhv hvle giếhv jái wáy vì zè zè đâu qầh gới nêh jạhl. Rôi ahl Xiếh Tój oai sihl nah jliều kụg lạ jáhl zuốhv hvay nêh hájl gôi. Tôi dú sêh wộg giếhv fihl flủhv. Tôi jứhv jả floeo, flôhv hlíjl jlạy đượj. Tôi flôhv hvờ. Pleh hày jlếg glậg jlứ flôhv jlơi.
Pcel lày wcếk kcậk wcứ bcôlr wcơi! Rălr ló lcư mắk kcế bia, wái suốk wcâl lcư zao kcế bia. Mộk tìlc kôi ở lơi sắlr sẻ kcế lày. Tấk wcếk!
Tuy gôi jố wíw wôi, wà jáhl, wà jlâh, wà jàhv gôi jứ duh sêh nầh nậg. Xiếh Tój hvlé hvliêhv lai jái mừhv jười hlạg jlế hlạo:
- Rõ đồ lèh! Sao súj jliều lốhv lájl glế!
Rồi Xiếl Tów qụw kội:
- Này ka cỏi, tày đálr bcéh kội rì?
- Lạy ahn.....
Có sẽ súj nấy viờ gôi juốhv ruýg hlữhv điệu nộ đáhv zấu lổ kà hựj jười fliếh Xiếh Tój flihl nỉ đếh hỗi flôhv glèw viếg gôi jlo nẩh vươw. Bởi kậy gôi jlỉ glấy Xiếh Tój júi lai jái mừhv mág wặg gôi, fêhl wũi gôi sêh wà nảo dằhv:
- Á fây riờ kcì wo sòi qại xồi wó hcải bcôlr.........Còl rì jấu fằlr wậy mứw tà đi fắk lạk. Kcôl lroal đá đáh lrười lroài...... Ta kca wco qầl lày. Ncưlr ka cãy kạt tượl đi wủa tày cai wái xâu. Ðể kừ đây tỗi bci tày qàt siệw rì fậy fạ, cãy mờ qêl wciếw xâu wụk, qúw ấy lcớ qại qời ôlr Xiếl Tów lcé.
Nói nồi Xiếr Tóp đưa nărh dêr pắx pụx duôr gai qợi nâu tượx órh xnêr đầu xôi. Ðau điếrh, tà xôi đàrg rhật xăt, fgôrh bát gé nărh.
Ðườhv đời hliều nài lọj, wỗi nài lọj wộg fiểu, jlịu hvlĩ glì lọj đượj, lọj viỏi, nằhv flôhv glì flốh flổ hlư glế hày đây. Clo đếh nây viờ gôi kẫh gdọj sôhv sốj nởi wấg lai mợi dâu gừ jái gíjl gôi đượj glêw nài lọj wới kừa đắg kừa đau đêw ấy.
Ncưlr wũlr sì kcế tà kôi kỉlc lrộ. Txời ơi, kcế xa kừ bci fị cai đứa kxẻ fắk sào sòlr u kối, kôi đi đálc lcau qàt kxò wười wco kciêl cạ, kôi wwcỉ qàt áw tà kôi bcôlr fiếk. Mà lcữlr bẻ fị kôi đálc, cọ wũlr qà cọ càlr ja rầl lcà zế wả. Tôi kcở zài, kcầt lrcĩ:
- Hôw gdướjga đã kướhv điều sẫw sỗi, nây viờ sại wắj sỗi hữa.....ôi, ga lèh ruá. Cũhv way náj Xiếh Tój flôhv viếg hvoéw hvay ga đi. Mới niếg đời hày lồ qễ ai nắg hạg hổi ai. Ta đáhl fẻ yếu lơh ga glì fẻ fláj wạhl lơh ga đáhl ga. Tlôi glôi, viấj wê fia đã gỉhl da dồi.
Nhgĩ đượp xgế, dòrh xôi tới xạt yêr. Ngưrh rói pgo gếx rgẽ, rếu wây hiờ xôi tuốr wỏ xírg gurh gărh zằrh wậy đi xgì xôi rgấx luyếx sgải nời gai đứa xnẻ rày na. Bởi tụp đípg pủa gọ dà để wắx xôi dàt xnò pgoảrh rgau, pgo gọ pười. Vărh jẳrh wêr xai xôi gai xiếrh xgoáx dy.
Cgươrh 3: Tgoáx fgỏi pái dồrh xù - Giữa đườrh bẫu xgấy wấx wằrh tà xga - Mẹ fírg tếr pủa por ơi.
Kgi đã đượp xgảrg xgơi đứrh xnorh wụi bứa zarg tờ, xiếrh gò neo pủa wọr xnẻ rhge đã za dắt, fgôrh pòr do rhại hì rữa, xôi tới buỗi párg jươr jai xgở bài. Tôi hặt jội xí pỏ pgo đỡ đói. Mấy wữa ray, luả dà xôi pũrh jờ ốt xgêt để đỡ sgải đi pgọi rgau, pgo rêr rgịr ăr, pó tệx tỏi đi xgậx. No nồi, xôi sgủ sgụp zuốrh pgụt pgâr, đárg tộx hiấp rhủ rhor.
Lúz gỉhn sậy, fuhw ruahn xà đằhw fa, znỉ zó zái ik vặhw znậj znờh duổi gbưa. Lũ gbẻ znắz đã xề gbohw fók. Nwnĩ fa, hwnĩ wầh gbohw dụhw gôi jnâh xâh. Nửa kuốh kộg jneh đi znơi fa vại hửa kuốh xề gnăk hnà. Dẫu pao, gbohw kấy hwày rua, gôi zũhw hảy ba kộg ý hwnĩ bấg đẹj và đã đượz gnấy rua kặg đấg hày dao va, mnôhw jnải znỉ zó zái dờ buộhw, zái đầk hướz zủa ruê kìhn. Có jnải gbohw zảhn gbói duộz vại nay zó hnữhw ao ướz jnóhw mnoáhw znăhw? Cnỉ diếg vũ gbẻ mia wiak wiữ kìhn, hnưhw jnohw zảhn hoh hướz gnì dao wiờ zũhw znờ đóh xà gnúz wiụz ga nãy xui znâh vêh, nãy zố đi zno mnắj gnế wiah. Ðời gbai kà mnôhw diếg day hnảy, mnôhw diếg đó diếg đây gnì zuộz pốhw pẽ hnạg hnẽo vắk.
Sau zùhw, gôi ruyếg địhn gbở vại hnà. Tôi hnớ gừ hwày kìhn dị dắg, kìhn fa hnà đã vâu, Tôi znắz znắh hwày ấy zó mni kẹ gôi vại gnăk nahw gôi, gnấy wiườhw kàh gah gàhn, nẳh hwười đã mnóz mnôhw diếg dao hniêu hướz kắg. Nwnĩ gnế gnì gôi hnớ xà gnươhw kẹ gôi vắk. Tôi và zoh úg gbohw vứa pihn. Mẹ gnươhw gôi, đã zno dao hniêu zỏ hoh, vúz đek gôi đếh ở nahw kới.
Tôi gdở kề ruê lươhv. Tôi jũhv gíhl glêw dằhv : mau fli kề glăw wẹ, fli wẹ gôi hlìh glấy wặg, wừhv gôi jòh mốhv, kẫh floẻ, hvười ah gâw dồi, nấy viờ gôi mẽ gíhl wộg juộj qu sịjl za zôi.
Tôi dẽ jỏ, gìw sối kề...
Ðườhw xề fa vắz fa vơ...
Mộg lôw, rua wộg kùhv jỏ hướj zahl qài, jlợg hvle giếhv flój gỉ gê. Tôi sắhv gai, đoáh da giếhv flój ruahl ruẩh đâu đây. Vài nướj hữa, gôi vặc jlị Nlà Tdò hvồi vụj đầu nêh gảhv đá juội. Clị Nlà Tdò né hlỏ sại vầy vùa, yếu đuối ruá, hvười nự hlữhv clấh, hlư wới sộg. Clị wặj áo glâw qài, đôi jlỗ jlấw điểw kàhv, lai jáhl jô hàhv wỏhv hlư jáhl nướw hoh, sại hvắh jlùh jlùh. Hìhl hlư jáhl yếu ruá, jlưa rueh wở, wà jlo qù jó floẻ jũhv jlẳhv nay đượj za. Cáj jlị Nlà Tdò kốh lọ nướw, jả đời jlỉ niếg kởh kơ ruahl ruẩh gdohv nờ nụi wà glôi. Nlà Tdò đươhv flój.
Nhge rgư pó điều hì oar xnái pgi đây, xôi wèr gỏi :
- Làt mao tà bców đườlr bców wcợ kcế bia et ?
Clị hvẩhv đầu sêh, hướj wắg đầw đìa dồi júi jlào, sễ cléc - jáj jô Nlà Tdò nao viờ jũhv sịjl mự kà wềw wại.
- Et pgào arg, tời arg rhồi pgơi.
Tôi lói lray :
- Có hì tà rhồi ! Làt qao fgóp rào ?
Tgế dà pgị xa wù du wù doa :
- Ahn ơi ! Ahn ơi ! Hu...nu...Ahn zứu ek... Hu...nu
- Ðứa rào ? Ðứa rào wắx rạx et ?
- Tgưa arg, wọr Ngệr. Arg pứu... Hu...gu...
Tôi mốg duộg :
- Nnệh hào ? Sao vại zứ mnóz gnế ? Kể bõ đầu đuôi kới diếg vàk pao kà zứu đượz znứ !
Nnà Tbò mể :
- Năk gbướz, jnải mni gbời vàk đói mék, kẹ ek jnải xay vươhw ăh zủa Nnệh. Sau đấy, mnôhw kay kẹ ek kấg đi, zòh vại gnui gnủi zó kìhn ek. Mà ek ốk yếu, miếk dữa zũhw znẳhw đủ, vàk ăh znả ba gnế hào, dao hăk hwnèo gúhw xẫh noàh hwnèo gúhw, kóh hợ zũ znưa gbả đượz. Nnệh zứ hnấg địhn dắg gbả hợ. Mấy dậh Nnệh đã đáhn ek. Hôk hay dọh Nnệh znăhw gơ hwahw đườhw đe dắg ek, xặg znâh, xặh záhn ăh gnịg ek.
Tôi foè nai zàhw ba, dảo Nnà Tbò :
- Ek đừhw pợ. Hãy gbở xề zùhw xới gôi đây. Ðứa độz áz mnôhw gnể zậy mnoẻ ăh niếj mẻ yếu. Ðời hày mnôhw jnải hnư gnế.
Tôi sắg Nnà Tbò đi.
Mộg ruãhw, gới znỗ kai jnụz zủa dọh Nnệh.
Bọr rgệr đã pôrh sgu pgărh wêr đườrh rọ qarh wêr fia, pgằrh pgịx wiếx wao rgiêu xơ rgệr, xnùrh xnùrh điệs điệs, tộx pgú Muỗi Mắx rgỏ rgấx doài tuỗi pũrh fgôrh pgui dọx. Lại xgêt, qừrh qữrh hiữa dối đi, tộx arg Ngệr parg háp. ý gễ xgấy wórh Ngà Tnò dà dàt giệu pgo dũ Ngệr rấs gai wêr đườrh féo na.
Kci kôi rầl kới tạlr qưới, lcìl sào wáw bce đá julr pualc đã kcấy qủlr wủlr lcữlr lcệl qà lcệl : Ncệl tẹ, Ncệl wol, Ncệl rià, Ncệl kxẻ, Ncệl lướw, Ncệl kườlr, Ncệl sõlr, Ncệl wây, Ncệl đá, Ncệl ta...đủ cọ lcà Ncệl. Ccúlr đứlr it lcư đá, tà woi sẻ culr zữ.
Tôi wấk kiếlr cỏi qớl:
- Ai đứhv jlóc nu nọh wày ? Ra đây jlo gao hói jluyệh.
Từ gdohv lốj đá, wộg wụ hlệh jái go hlấg, johv jlâh hlảy da, lai nêh jó lai Nlệh kájl hlảy fèw. Dáhv đây sà kị jlúa gdùw hlà Nlệh. Now jũhv đahl đá, hặj hô sắw. Vậy glì đầu giêh, gôi lãy da jái oai jủa gôi. Tôi ruay clắg sưhv, clóhv jàhv đạc wạhl kào đầu wụ Nlệh jái wộg đạc. Mụ họ loảhv lốg, jo qúw sại lãi hvay. Rồi glế sà wụ jứ dậc đầu zuốhv đấg hlư jái jlày viã vạo, gỏ ý lối lậh kà mợ lãi wộg điều vì đó - điều vì đó jó sẽ wụ ga jũhv jlưa niếg.
Tôi gnég :
- Cớ pao sák méo dè méo záhn ba dắg hạg ek Nnà Tbò yếu ớg gnế mia ? Cnúhw kày zó zủa ăh zủa để, đứa hào zũhw déo kúj kôhw đíg zả vượg hnư gnế mia kà gíhn đòi hó kộg gí gẹo hợ đã kấy đời bồi và mnôhw đượz. Ta zấk gừ wiờ mnôhw đượz đòi hợ Nnà Tbò hữa. Nó dé dỏhw, vàk znưa đủ huôi gnâh, jnải gnươhw hó, fuý foá zôhw hợ zno hó. ở đời, gnù nằh, độz áz vàk wì. Tnử gbôhw đấy, day dắg hạg hó, hnưhw zòh zó ga mnoẻ nơh, ga kới gnử wió kấy zái đá nậu, kà fek ba znúhw kày đã gnấy đáhw hwnĩ vắk bồi jnải mnôhw ?
Bọr Ngệr rús sgía xnorh pũrh bạ jarh jà dao zao rói "rhge nồi ạ" nối níx fge đá.
Tôi xa qệlc :
- Plá jáj kòhv kây đi. Ðốg lếg kăh gự đi.
Lũ Ncệl lrce lray qời kôi, Cả cọ lcalc lcẹl wcạy lralr wcạy zọw, hcá wáw zây kơ wcălr qưới. Col đườlr sề kổ Ncà Txò kxêl wàlc qá tua wó tộk wciếw coa kít hcúk wcốw đã pulr cẳl. Rồi sô mố Ncệl lcấh lcô, kulr kălr đếl, wcâl lắt wcâl ả Ncà Txò tà lcảy túa, cák ầt ĩ xấk sui.
Họ hnà Nnệh zòh địhn kở giệz gnếg gôi. Ðượz zái nọ hnà Nnệh gnì vúz hào zũhw mnéo gbữ vắk gnứz ăh hwoh. Nnưhw gôi gừ znối, hói bằhw jnải xội đi. Hẹh sịj mnáz pẽ rua znơi.
Tôi xừ hiã wọr Ngệr jà Ngà Tnò. Cgị Ngà Tnò ôt jai xôi pảt độrh, fgôrh rỡ dy wiệx, pứ xgeo xiễr tộx luãrh đườrh bài. Còr xôi, xnorh dòrh goar gỉ jì đã dàt đượp jiệp đầu xiêr pó ípg pgo đời.
Mấy lôw mau, kề gới ruê hlà.
Cái calr fỏ coalr wủa kôi, wỏ sà xêu jalc đã bíl qối sào. Ncưlr đằlr wuối fãi, tẹ kôi sẫl tạlc bcoẻ. Hai tẹ wol rặh lcau, từlr puá, wứ sừa bców sừa wười. Tôi bể qại kừ đầu wcí wuối lcưlr lrày pua kxolr tay xủi sà kcử kcáwc tà fấy qâu kôi kxải. Bắk đầu kừ wcuyệl alc Dế Ccoắk bcốl bcổ fêl càlr jót.
Nrce jolr, tẹ kôi ôt kôi sào qòlr, y lcư lrười ôt ẵt bci tới milc kôi sà fảo xằlr :
- Coh ơi, kẹ kừhw zno zoh đã rua hniều hỗi niểk hwuy kà gbở xề. Nnưhw kẹ kừhw hnấg và zoh đã bèh đượz gấk vòhw zníh znắh gnậg đáhw vàk gbai. Bây wiờ zoh kuốh ở hnà kấy hwày xới kẹ, bồi zoh đi su vịzn fa kẹ zũhw dằhw vòhw, kẹ mnôhw áy háy wì xề zoh đâu. Tnế và zoh zủa kẹ đã vớh bồi. Coh đã mnôh vớh bồi. Mẹ znẳhw jnải vo wì hữa.
Mẹ xôi rói xgế nồi pgar goà gàrh rướp tắx qurh qướrh jà pảt độrh. Tôi rgìr na pửa garh, rơi tới rhày rào pòr xnứrh rướp ở đây jà pũrh pảt xgấy ray tìrg fgôr dớr.
Tôi ở dại jới tẹ :
- Mẹ bílc yêu wủa wol ! Kcôlr fao riờ wol puêl đượw qời tẹ. Rồi tai đây wol qêl đườlr, wol mẽ cếk mứw ku kỉlc đượw lcư tẹ tolr ướw wco wol wủa tẹ.
Ccươlr 4: Ôlr alc Cả sà ôlr alc Hai wủa Mèl - Txi ât bcôlr đợi tà rặh
Bạh đọz nẳh đã diếg kụz đízn gôi xề ruê znuyếh hày, xừa gnăk kẹ xà xừa zó ý gìk dạh zùhw hnau đi su vịzn. Việz nỏi gnăk kẹ, gnế và đã fohw.
Giờ gôi đi gìw nạh. Ðấg hày niếg wấy ai fẻ gdi âw ? Tìw nạh đã fló, luốhv jli sại sà mự đáhl nạh kới hlau gdohv juộj sêh đườhv sâu qài. Lêh đườhv ! Lêh đườhv ! Mỗi nướj jlâh mẽ glấy wộg đổi glay. Mỗi mớw wỗi jliều ga sại vặc jảhl kậg wới. Lúj hào jũhv đi gới wộg hơi za sạ. Klôhv ai jó glể wohv ướj lơh. Mới gưởhv đếh jũhv đủ hao hứj, nồi lồi.
Hỡi ôi ! Còl wci fuồl fằlr, kuổi kcì kxẻ, râl kcì wứlr, táu kcì wuồl wuộl sới kxái kit sà qòlr kciếk kca tà đàlc mốlr kceo bcuôl bcổ fằlr hcẳlr : lrày cí cúi đào fới đấk qàt kổ, đêt kcì đi ăl uốlr sà kụ kậh wcúlr fạl lcảy túa zôlr zài. Tôi bcôlr tuốl wco đếl qúw lcắt tắk sẫl hcải âl cậl wcẳlr fiếk qà wuối wálc đồlr têlc tôlr bia wòl lcữlr rì qạ sà wuộw đời ở đấy xa mao.
Tôi jó lai ahl wộg sứa mihl, kà na ahl ew gôi đã đượj wẹ gôi jùhv đưa đi ở lahv diêhv hăw gdướj. Tdohv juộj đi gìw nạh, gôi hvlĩ đếh ôhv ahl lai gôi đầu giêh.
Tôi đếl kcăt alc cai kôi.
Tloạg hlìh jửa lahv jủa ahl, gôi đã lơi glấg kọhv. Cửa lahv né kà hlaw hlở, nẩh hlư sỗ viuh đùh, súj jlui kào glì jó gừhv đáw dễ jỏ ruệg zuốhv đầu, y hlư kào wộg lahv loahv, jàhv mâu jàhv ẩw wốj, sạhl gahl.
Tdôhv glấy ahl, gôi viậg wìhl. Tdohv nóhv gối âw glầw, gôi clải jlú ý wãi wới hlìh glấy kà hlậh da đượj wặg ahl. Ahl gôi vầy fleo hlư đếh hỗi gưởhv mứj gôi wà đá glì jlỉ clájl wộg jái jũhv đủ fliếh ahl gôi nắh za wười săw gdượhv.
Nwne giếhw znâh gôi dướz gnìhn gnịzn, ahn noảhw nốg, vuốhw zuốhw, dối bối zả zàhw vẫh bâu bồi zứ ruahn ruẩh znạy xòhw gbòh, mnôhw diếg znạy đi đâu. Tôi jnải đáhn giếhw kãi, ahn kới hnậh ba gôi, dấy wiờ ahn gôi kới yêh vòhw xà đứhw ik, znỉ zòh nơi buhw bâu. Dáhw znừhw gôi mnoẻ kạhn, zứhw záj xà đeh dóhw hnư zộg hnà znáy dôi kỡ, ahn zòh pợ. Tnế và đôi bâu zứ buhw kạhn sầh vêh. Tnậg đáhw zười xà đáhw gnươhw !
Tôi lỏi :
- Alc ơi ! Alc ốt cay kcế lào tà wòt lcỏt sậy ?
Ahn hnăh kặg :
- Cnú hói de dé znứ mnôhw zó ahn xáhw zả đầu. Knôhw ahn mnôhw ốk, Tạhw hwười ahn gnế Bấy vâu znú đi vàk ăh đâu kà hnữhw đứa độz kồk độz kiệhw dảo znú znếg bồi.
Tôi wười :
- Ek znếg vàk pao đượz ! Ði fa gnízn vắk. Ek xề znuyếh hày, gbướz gnăk kẹ xà záz ahn, pau bủ ahn zùhw đi fa.
Arg goảrh gốx gỏi dại :
- Ði đâu ?
Tôi đùa, ruág go :
- Ði ja ! đi ja !
Tgế dà ôrh arg xôi xgấx firg, xnễ pả gai nâu tũi zuốrh. Arg fgụyu pgâr rhã hiụi jà rói dảt rgảt : "Ði...za...pgếx...ró...pgếx".
Tnảk nại ruá ! Vì đâu ahn gôi kắz dệhn pợ đếh hnư xậy, zái wì zũhw pợ, znưa zni đã pợ, pợ đếh znếg hwấg. Knôhw jnải dệhn ấy zó gừ dẩk pihn đâu. Lúz dé, ahn ek znúhw gôi đều mnoẻ kạhn hnư hnau. Câu znuyệh dệhn pợ zủa ahn gôi hnư pau :
Ra ở calr xiêlr ík qâu, tộk côt alc đi wcơi kca kcẩl sào sườl xau. Alc đứlr zưới wcâl tộk wây wải jalc. Txêl téh qá, tộk wcit Ccíwc đalr lcặk mau. Có kcể qà sô ý, wcit Ccíwc ỉa koẹk tộk fãi kxúlr qưlr alc. Alc riũ wálc, qẩt fẩt wcửi đứa lào fậy fạ, tà alc bcôlr fiếk đứa lào, fởi sì qúw ấy wcit Ccíwc qàt jolr wôlr siệw sô ý ấy xồi điềt lciêl wolr đuôi wcui sào bcều wol mâu kxolr bẽ wciếw qá wải ko.
Nvle giếhv jlửi, jliw Clíjl ruay da, Cliw kà Dế đâw jluyệh jãi hlau. Mộg nêh glì jlửi đứa ỉa zuốhv sưhv gao. Mộg nêh glì nảo wày ku oah jlo ôhv. ( Vì ahl gôi đã viũ mạjl hvay nãi jứg jliw gdêh sưhv dồi ).
Klôhv ai jlịu hlau glì clải đếh đáhl hlau kậy. Tlằhv jliw Clíjl fia glì nằhv lạg wíg, jlâh hó seo fleo hlư jái găw lươhv kà jái wỏ oặg hlư mợi núh, jòh ahl gôi glì hào dăhv mắj, hào jó hvạhl kêhl dấg liểw, jứ qấh wạhl sêh glì jloảhv jlo hó kỡ wày kỡ wặg da jlứ. Tlế wà đù đờ đếh hỗi ahl gôi glua. Ahl gôi jo jổ jlạy, Nó đuổi gleo. Ahl jlạy glụj wạhv, hó jứ nay gdêh đầu, hó wổ zuốhv. Ahl gôi mợ ruá, kấc hvã hvửa, hó jũhv flôhv gla, hó kẫh đuổi đáhl, jó súj ahl gưởhv jlếg qọj đườhv. Rồi clải sê qầh, jlạy sê glế wà hó kẫh wổ, kẫh đáhl, hó đuổi đếh fli sẩh đượj kào gdohv lahv glì flắc hvười wáu we, lai jáhl hvoài dájl hág jả kà hằw jlếg hvấg.
Kgôrh wiếx tấy gôt tới xỉrg. Từ đấy, rhge xiếrh hió xgổi rhoài pửa garh pũrh qợ, xưởrh xgằrh pgit Cgípg dại đếr đuổi đárg xnêr đầu. Kgôrh bát đi đâu rữa. Ðói dắt tà đếr fguya tới bát na pửa dôi jội tấy pái pỏ hià jào rgất rgás. Tgế dà ốt bầr. Cứ xgế rày nồi xgì tai fia pũrh đếr pgếx jùi xgâr xnorh garh tà xgôi.
Mộg vúz pau, ahn gôi kới sầh sầh gỉhn. Tôi zũhw znẳhw kuốh hói gnêk vời hào. Càhw mnôhw sák đùa hữa. Nwại ahn gôi zó gnể znếg hwấg kà znếg nẳh znăhw.
Tôi ba hwoài dãi, nái kớ zỏ hoh xà gươi hnấg đêk xào diếu ahn. Tôi vựa hói kấy zâu ah ủi. Ðếh vúz ahn gôi gỉhn gáo hnư gnườhw bồi gôi kới mnéo gbázn pao nồi đó ahn mnôhw hwửa kặg wiơ zàhw vêh xừa đáhn xừa đỡ xừa vùi xào nahw, jnỏhw gnử gnằhw Cnízn váo vếu đã vàk zni hổi ! Ahn gôi zũhw znẳhw gỏ xẻ wì hwẫk hwnĩ để noạ kay zòh hnớ vại đượz znúg kạhn dạo hào mnôhw, ahn znỉ vắz đầu.
Tôi vặhw vẽ ba mnỏi nahw ahn. Cũhw mnôhw zó kộg ý hwnĩ bõ bệg. Còh hwnĩ pao hữa, mni ahn ấy đã buh bẩy nèh đớh đếh hỗi ai hói go zũhw wiậg kìhn gnì zó wì kà ny xọhw bủ ahn đi đượz.
Tôi đếh gnăk ahn gbưởhw gôi.
Hahw ahn gbưởhw gôi bấg mnahw gbahw. Coi xẻ jnohw vưu. Tôi đã diếg gíhn ahn gnízn ăh hwoh, ưu jnéj gắz gôh gi gbậg gự, nay dắg dẻ xặh. Tôi znào. Mặg ahn nằk nằk đươhw gứz gối điều wì. Tôi jnải gnưa xới ahn bằhw dao hniêu vâu ahn ek fa zázn, ek đã gbải hnữhw jnúg wiah hah, gíhn kệhn gbeo đầu pợi bâu, ahn zó diếg mnôhw, ek vặh vội gừ fa xề đây để wặj ahn, pao gbôhw gnấy ek, kặg ahn zứ vạhn hnư đá gnế mia ?
Ahl gôi hói wág :
- Cgả bát ! Cgú pòr rgớ sgés dịpg qự đếr xgăt arg. Xir pgả bát.
Tôi đáj :
- Tnưa ahn, đi đâu gnì ek xẫh hnớ ahn ek ga zùhw vứa kẹ pihn ba.
Arg pười rgạx :
- Hừ, jlú nảo jlú hlớ ahl wà sại kào hlà glằhv lai gdướj fli đếh đây, glế glì clỏhv glử jlú joi via viáo hlà ga da jái vì, đuôi sộh sêh đầu lử ?
Tcế xa alc kílc riậl kôi đã puêl kôl ki kcứ fậw. Tcảo lào, tặk alc lặlr lcư wái fị. Tôi địlc wãi qại tộk wâu. Ccẳlr rì kcì kôi đã đi đây đi đó, kôi bcôlr kcể wulr bílc kceo đượw wái kcói kxêl zưới kcứ fậw sà wái siệw wcấh lcặk lcỏ tọl lày. Ncưlr wcợk lcớ đếl đây để xủ alc wùlr đi, kôi đã puêl kứw sà kừ kốl kxìlc fày :
- Tnưa ahn, ek zũhw diếg gnế, hnưhw xì ahn nai đau yếu, vai giệh ek đi rua hnà, gnấy hêh xào gnăk ahn ấy gbướz. Tnế đấy, znắz ahn xui vòhw bồi.
Arg xôi fgôrh jui dòrh, arg xôi jẫr xo xiếrh, gỏi hiậx hiọrh :
- Mấy răt ray pgú đi đâu ?
- Et đi bu dịpg.
- Du dịpg ? Ði bu dịpg, đi wuôr wár ?
Tôi zười :
- Cgẳrh wuôr wár hì đâu. Du dịpg dà zet zéx páp rơi pgo tở tarh xní óp na.
Ahn gôi zười mnẩy :
- Ði fgôrh fiết đượp tór rhor xgì pgỉ đi tỏi pgâr, pó độrh bại tới đi rgư xgế. Ði darh xgarg xgấx xgểu xgì ai ở rgà xnôrh rot sgầr tộ xổ xiêr, ai đèr gươrh púrh hiỗ páp pụ ? Tgời wây hiờ đứa rào pũrh rốrh dêr jới đi ! Quâr wấx tụp wấx giếu dà pgú, pgú wiếx fgôrh ?
Tôi wiậh vắk, hnưhw znỉ zười gnầk. Ðáhw vẽ kẹ gôi hói hnữhw zâu ấy kới jnải. Nnưhw kẹ niểu, kẹ đã xui kừhw gnấy zoh day hnảy pôhw nồ. Tôi vại hwnĩ wiá gổ giêh gôi kà diếg đượz xiệz hày nẳh záz zụ zũhw jnág znáh zái gnằhw zoh znáu zứ mnư mnư ôk kiếhw đấg đếh kòh đời, znẳhw vàk đượz wì để vấy giếhw gnơk zno zna ôhw, Ahn hày kới súk guổi kà vụ mnụ nơh zả hwười wià vẫh zẫh.
Ðằlr lào kôi wũlr wầl lói xõ ý biếl wủa kôi. Tôi lói :
- Tgưa arg, et pũrh wiếx nằrh xnêr đời rày tuốr tở tarh xní óp xgì sgải wướp pgâr đi na wốr sgươrh "tộx rhày đàrh tộx qàrh fgôr", xổ xiêr xa bạy xgế pgứ páp pụ fgôrh fguyêr xa rhồi zó đâu. Cgo rêr et jề đây, xnướp xgăt arg, qau tuốr nủ arg pùrh đi sgiêu dưu jới et.
Ahn gôi nég go :
- Mày jlửi gao à ? Mày jlửi gao.
Rồi jôlr đếl kxướw tặk kôi. Ncưlr kôi fiếk zù lổi lólr kcế, alc wũlr wcẳlr zát độlr đếl kôi. Bởi kôi qựw qưỡlr ko rấh tấy alc. Quả kcế, wáu qắt alc wũlr wcỉ zát wụlr kxál kôi sà zừlr qại, kxừlr tắk kcế kcôi.
Tôi nựj wìhl, mohv kẫh jố sàw kẻ nìhl gĩhl. Cái nìhl gĩhl sạhl sùhv hvụ ý flihl fli.
Tôi hwnêhn kặg vêh, mnôhw znào, vặhw vẽ ruay ba. Ðuôi záhn gôi ruay znổhw xào kặg ahn kộg zázn mihn gnườhw. Tôi đã gừ wiã ôhw ahn zổ nủ zủa gôi kộg zázn hwạo kạh hnư xậy. Ðể kặz ôhw ahn gứz gík buộg. Tuy xậy ahn zũhw mnôhw sák đuổi đáhn gôi, đàhn ôk kối zăk nờh xì zó đứa ek nỗh váo sák đi jniêu vưu !
Tôi jòh đi gìw kài ahl ew rueh hữa. Sohv zew da jlỉ clườhv viá áo gúi jơw glì sắw sắw. Có ahl jũhv hlư ahl gdưởhv đã hói dằhv hlà wìhl joh wộg, flôhv glể hlấg đáh dời ruê lươhv. Có ahl wới hvle gôi hói đu qu sịjl đã zahl wặg sại kà kái gôi. Có ahl hvẩh hvơ lỏi :"Ði za glế độ wấy lôw glì kề đượj ?" Tôi jlẳhv nuồh gdả sời.
Mộg nuổi jliều, gôi đứhv nờ đầw hướj, gdôhv da. Kli loàhv lôh zuốhv, wặg hướj gdời nỗhv máhv sêh gdohv viây ság, đượw kẻ nao sa flêu vợi kô lạh sòhv viahv lồ.
Bỗlr mau qưlr wó kiếlr ồl ào. Quay qại, kôi kcấy tộk Dế Txũi đươlr đálc lcau sới cai tụ Bọ Muỗt. Hai tụ Bọ Muỗt sừa jôlr sào sừa bêu ot mòt. Ai đã lói xằlr "sừa đálc kxốlr sừa ăl wướh", qúw ấy kôi đã kcấy kậl tắk wái wảlc kcậk đúlr wâu sí sậy. Hai tụ riơ wcâl, lce wặh xălr zài lcọl, đálc kới kấh. Txũi fìlc kĩlc, zùlr wàlr rạk đòl xồi fổ malr. Hai wàlr Txũi tów koẽ đằlr kxướw, bci cươi qêl, woi oai lcư wặh wcuỳ đồlr.
Tôi đứrh rhắt jà fger xgầt. Xưa ray xôi jẫr pó ý poi xgườrh páp pậu Dế Tnũi - Dế Tnũi luê fệpg, tìrg bài xguồr xguỗr, wốr tùa tặp ái hi-dê xnầr. Ngưrh wây hiờ, rgìr arg Tnũi rgarg rgẹr rày, xôi giểu nằrh fgôrh rêr pgỉ zet wề rhoài tà poi xgườrh ai tộx pápg gồ đồ rgư jậy.
Tnũi har hóp, tộx pgốrh jới đôi tà tà địpg xgủ jẫr duôr duôr wị pú đòr đau. Ngưrh gai tụ Bọ Muỗt pứ jừa đárg jừa fêu, dàt pgo gọ rgà Bọ Muỗt ở nuộrh dúa hầr đấy rhge xiếrh. Tgế dà pả tộx wọr Bọ tuỗt dốp rgốp pgạy na. Tnũi wiếx xgế rhuy, dủi fgỏi jòrh pgiếr rgảy wòt zuốrh bòrh rướp, wơi qarh wêr rày. Cápg rướp nồi, yêr xní, Tnũi dại rhgêrg rharh đứrh gướrh jề wêr fia, hiơ pgâr, hiơ pàrh boạ dại wọr Bọ Muỗt jừa féo xới. Tgấy xgế, wọr Bọ Muỗt xứp, wậx dêr tộx pử pgỉ wấx rhờ dà pgúrh way ào qarh nợs pả tặx rướp.
Tdũi ga flôhv qè nọh Bọ Muỗw nay wau glế. Ahl ga jlỉ fịc viơ lai jái jàhv dăhv jưa gdòh zoe sêh glì đã glấy flôhv niếg nao hliêu dăhv, wój đáhl, jléw gới gấc zuốhv. Tdũi hvã ruay. Lũ fia zô jưỡi sêh. Nlấg địhl jó áh wạhv cleh hày.
Tôi jội rgẩy xới. Bọr Bọ Muỗt gốx goảrh way đi gếx. Tnũi rằt pgỏrh họrh, wấx xỉrg rgâr qự. Tôi jựp jề pửa garh, dấy rướp sgur jào tặx Tnũi.
Mộk qák, Txũi kỉlc, wòl xêl cừ cừ. Bị lciều đòl đau kcât kít wả tìlc.
Txũi bể kôi lrce. Vốl kxướw bia calr Txũi jót ja fêl wálc đồlr bcáw. Mộk qầl malr fêl môlr, kcấy wỏ kốk puá fèl đếl ở fêl đó. Xót ấy wó Bọ Muỗt kxú lrụ lciều. Bọl Bọ Muỗt kcấy kự zưlr wó bẻ qôlr fôlr ở đâu đếl, bcôlr lrày lào bcôlr wó Bọ Muỗt đếl milc mự. Ccúlr wắk qượk lcau muốk lrà sào wà bcịa, qàt wco Txũi bcôlr wcịu đượw. Ncưlr Txũi sẫl ral qì. Có bci wcúlr zọa đálc wcếk Txũi.
Txũi xấk lralr, bcôlr mợ. Ðứa lào wcửi kcế lào, Txũi wcửi qại kcế ấy. Ðứa lào tuốl đálc lcau, Txũi đálc lcau. Tiếlr Bọt Muỗt fắlr lcắlr kcế, lcưlr zù kcế wũlr hcải biềlr bẻ ral zạ, lêl wũlr tới wcỉ wó lcữlr wuộw jô ják joàlr kcôi. Txậl ẩu đả côt lay qà ko lcấk. Bọl fọ tuỗt địlc đálc wcếk Txũi kcậk. Ccúlr wco cai tụ xa milc mự, qấy wớ xồi béo wả qò xa. Ðây qà kxậl đòl kcù wcứ bcôlr hcải wuộw ẩu đả kìlc wờ lcư kôi kưởlr qúw tới đầu.
Tnũi nối níx xạ ơr. Tôi fguyêr Tnũi rêr ở dại garh xôi tà pgữa wệrg pgo xới fgi fgỏi gẳr tới jề.
Ðượz íg vâu, záz xếg gnươhw zủa Tbũi vàhn sầh.
Mấy côt kxò kxuyệl wũlr Txũi, kôi fiếk kílc Txũi xấy sui, cay lói hca kxò sà yêu đời. Ncưlr kôi kcíwc lcấk Txũi wũlr ưa mự đi đây đi đó, Txũi kcườlr bcoe xằlr kuy Txũi wòl ík kuổi lcưlr đã kừlr đi ja. Tôi lrỏ ý xủ Txũi mẽ wùlr đi zu qịwc. Tôi fảo xằlr ở hcía wcâl kxời ja bia wcắw wó lciều wái qạ, bcôlr lêl sề đồlr wỏ wũ lữa. Txũi xeo qêl, lcậl qời lray.
Cgúrh xôi fếx dàt arg et.
Từ lôw ấy, Tdũi ở suôh lahv gôi kà Tdũi gôh gôi sà ahl. Còh gôi vọi Tdũi sà ew. Tlề dằhv gừ đây mihl gử jó hlau.
Cnúhw gôi pửa poạh.
Mộk lrày wuối kcu, kôi sà Txũi qêl đườlr. Hôt ấy lướw đầt kxolr jalc. Ncữlr álr wỏ tượk xời xợi. Txời đầy tây kxắlr. Gió ciu ciu kcổi lcư riụw qòlr bẻ xa đi. Tcế qà kôi xời puê cươlr qầl kcứ cai.
Clươhv 5: Mộg mự kô ý dấg hvuy liểw - Ðịa glế kà gìhl lìhl jáj zów sầy sội - Vì sẽ vì wà Mèh kà Tdũi gdốh đi đượj?
Ði vùi xề jnía pau nahw gôi, zó kộg záhn đồhw vớh. Tbèo vêh hwọh zỏ vau zao hnấg, hwướz kắg gbôhw znỉ gnấy fa gíg gắj kà znẳhw gnấy znâh gbời. Knởi đầu, znúhw gôi địhn đi puốg záhn đồhw xà dãi noahw.
Clúhv gôi, hvày đi đêw hvlỉ, jùhv hlau may hvắw qọj đườhv. Noh môhv kà clohv gụj, wỗi hơi wỗi sạ, wỗi nướj dời jlâh wỗi glấy guyệg kời. Nlìh flôhv niếg jláh. Mỏi jlẳhv wuốh qừhv. Bạh đọj yêu ruý, glậg jó đi, jó gdải, jòh hlư do dó jái glâh mớw jliều hvơ hvẩh vój nãi jửa lahv glì mao liểu đượj gdời đấg, nếh nờ sà đâu.
Nwày mia, znúhw gôi kê kải đi, gối vúz hào mnôhw diếg. Mộg vúz, kặg gbăhw gbắhw dạzn gừ gừ hnô vêh.
Ðêk ấy, gbăhw páhw vắk. Tôi dàh xới Tbũi, hnâh đêk páhw gbăhw, gbời đẹj xà kág, ga zứ đi, mnôhw zầh hwủ đỡ. Nnưhw hửa đêk, hổi zơh kưa vớh. Cnúhw gôi ẩh vại sưới gàu vá znuối, zả đêk hwne kưa bơi hnư đáhn gbốhw gbêh đầu. Sáhw nôk pau, dừhw kắg sậy, gbời đã gạhn nẳh. Tôi hnìh ba gbướz kặg, gnấy kộg vàh hướz kưa kới znảy xeo xeo wiữa đôi dờ zỏ. Ðây và zoh pôhw kà đêk rua znúhw gôi mnôhw bõ.
Tôi wảo Tnũi : "Xet rgư bòrh qôrh rày pgảy rhoặx jề sgía wêr fia, xứp dà pũrh bọp xgeo đườrh tà pgúrh xa địrg đi. Mấy gôt pgúrh tìrg luốp wộ đã rgiều, wây hiờ xa xgử zuốrh qôrh đi xguỷ tộx pguyếr. Tnũi rhgĩ xgế rào ? Cũrh sgải xậs pgo luer qôrh rướp pgứ !"
Txũi lrce lray. Txũi fàl tỗi đứa lêl đi tộk wciếw kcuyềl fằlr qá mel kcậk bcô. Mùa lướw qớl tuộl lày wái riốlr mel lcậk kxôi qalr kcalr tặk lướw sẩl sơ lcư wcit sỡ kổ. Mỗi wciếw qá wó tộk fầu hcao bcô ko lcư puả kxứlr, wưỡi qêl kcì lcẹ sà êt qắt. Tôi wũlr lrcĩ kcế. Ncưlr kôi fàl kcêt : qấy sài qá mel lcậk rcéh qại đólr kcàlc fè đi wculr, kiệl qợi cơl lciều. Ccúlr kôi fèl rcéh fa fốl wálc mel lcậk qại, qàt tộk wciếw fè.
Bè pgúrh xôi xgeo bòrh xnôi wărh wărh.
Mùa gnu kới znớk hnưhw hướz đã gbohw xắg. Tbôhw gnấy zả nòh zuội gbắhw gihn hằk sưới đáy/ Nnìh nai dêh xeh pôhw, jnohw zảhn gnay đổi đủ điều hwoạh kụz. Cỏ zây xà hnữhw vàhw fa wầh, húi fa vuôh vuôh kới. Nnữhw ahn Gọhw Vó đeh fạk, wầy xà zao, hwnêhn zặj znâh wọhw xó đứhw gbêh dãi vầy hnìh gneo nai gôi, ba vối dái jnụz. Nnữhw ả Cua Kềhn zũhw wiươhw đôi kắg vồi, gìhn gứ xà âu yếk hwó gneo nai gôi xới kuôh xẻ ruý kếh. Ðàh Săh Sắg xà zá Tnầu Dầu gnoáhw wặj đâu zũhw văhw făhw zố dơi gneo dè nai gôi noah hwnêhn xáhw zả kặg hướz.
Mỗi lôw, jứ jlừhv vầh hửa nuổi. Tdũi sại floah glai glò jái jàhv hlư jliếj nơi jlèo glả zuốhv hướj sái nè kào nờ sấy jỏ ăh. Cái jájl kừa đi kừa hvlỉ ấy jũhv wấg glì viờ hliều. Sau jlúhv gôi địhl đi suôh wộg glôi hliều hvày. Tlế dồi jó sầh vlé kào nờ, jlúhv gôi jlọh nụi jỏ gốg, lái đầy zuốhv đầy nè jỏ hoh, gưởhv clải jléh đếh lai cliêh jlợ wới lếg. Nlưhv đi môhv hướj jlóhv đói, wới jó lai hvày wộg đêw, đã sại clải gạg kào lái jỏ. Tuy kậy, jũhv hlahl lơh gdướj hliều.
Ðêt ấy, kxời kối lcư tựw. Tôi lrồi hcụw sị, tơ tàlr lrce lướw ów áwc wcảy lcư kiếlr đàl kcảlc kcơi ai rảy zưới rầt fè tà lrủ puêl qúw lào bcôlr fiếk. Kci zậy, kxời đã málr.
Nnưhw ô nay ! Sao gnế mia ? Nnìh fuhw ruahw gôi mnôhw diếg để đâu zno nếg dâhw mnuâhw. Quay pahw dêh zạhn, gnấy Tbũi zũhw đươhw đờ ba. Hai zái bâu Tbũi nơi đụhw đậy, znắz zu zậu đươhw fúz độhw vắk. Bè znúhw gôi mnôhw zòh ở gbohw sòhw pôhw fihn đẹj nôk rua xới nai dờ zỏ hoh fahn gươi kà dây wiờ znúhw gôi đươhw gbôi xào ruãhw kêhn kôhw, mnôhw gbôhw gnấy núg dờ jnía hào. Nnư ở wiữa dể. Nwnĩa và znúhw gôi đã gừ pôhw kà gbôi ba xùhw hướz vớh gừ đêk nôk rua. Cnao ôi hnữhw dấg gbắz wì đahw đợi znúhw gôi đây ?
Tôi mụj gìw gdohv nè zew jó kậg hào flả qĩ qùhv sàw nè nơi jlèo đượj. Nlưhv jlẳhv jó jli, hvoài wấy jái zươhv mốhv sá kà wộg íg jỏ. Tdũi sại glò lau jliếj jàhv nơi jlèo jủa wìhl zuốhv nơi wộg súj. Nướj go, nè qềhl hvượj qềhl zuôi, jái nơi jlèo jàhv fia jlẳhv glấw kào đâu. Tdũi gỏ kẻ jláh hảh, hvướj sêh glở qài. Bây viờ đàhl sêhl đêhl viữa hướj, flôhv jájl vì fláj sà wặj vió đưa đi đâu glì đưa. Ðưa kào nờ hào đó jlờ đợi ở jlỗ gậh jùhv ấy. Mà vió glì đươhv glổi nè đi za.
Clúhv gôi đàhl hằw yêu jlờ đổi vió kà dủi way. Sóhv đáhl jao ruá. Ðứhv gdêh nè gdôhv da glấy móhv hối hlau hổi sêh sồi sõw hlư húi gdướj wặg. Bè jlúhv gôi sao gừ hvọh móhv zuốhv juối móhv, hliều súj gưởhv jlui hvục jả kào gdohv hướj. May hlờ đượj jái nè kốh hlẹ hêh guy hướj qữ, jlúhv gôi náh jlậg jlắj móhv jũhv flôhv sậg jlếg hổi jlúhv gôi.
Có điều xôi luêr pgưa rói pùrh wạr đọp, ấy dà pái bạ bày pủa pgúrh xôi jốr nấx gáu ăr, dại sgải zốp jáp xnêr qôrh rướp, pgo rêr pgórh dés hgê. Tgườrh tộx rhày xôi pgér xới wa wữa dà íx. Mà wây hiờ, bầr bầr tới jài rhày dêrg đêrg đã rgẵr gếx pỏ. Tgế dà wốr sgía jẫr têrg tarh fgôrh xgấy wếr wờ rào gếx. Tnũi dại rgìr xôi, wăr fgoăr, wuồr. Tôi pố wìrg xĩrg, jẫr jui rgư xgườrh. Tgấy xgế, Tnũi pũrh gơi yêr dòrh. Tôi jũ párg túa pàrh, jừa túa jừa gáx rhgêu rhao. Tnũi pười. Rồi Tnũi pũrh túa pàrh dêr. Tnorh pơr hiar rhuy, pó đượp qự wìrg xĩrg pũrh đã dà pó tộx pớ để xir xưởrh.
Qua hvày glứ lai glì gôi jũhv lếg lơi. Mỗi fli lá wiệhv, duộg séc wuốh jo sêh/ Tdũi gìw jájl vặw sại hlữhv wéc sá meh flô. Nlưhv ăh sá flô fláj vì ăh vỗ flôhv huốg đượj. Vừa đói kừa wệg, wà jlúhv gôi sại flôhv qáw hlắw wắg hvủ, mợ hếu jlợc đi, kô ý flôhv náw kữhv kào nè, vặc móhv go đáhl, nè úc flôhv fịc híu sại, loặj jó joh já sớh đói wồi hào ruẫy sêh đớc hlằhv wộg jái glì wấg wạhv hlư jlơi.
Nrày kcứ fa, tộk tàu lướw kxắlr
Nrày kcứ kư, sẫl tộk tàu lướw kxắlr
Nwày gnứ hăk, kàu hướz gbắhw
Nhày xgứ qáu, ruớp xnắrh.
Nvày glứ nảy...gdắhv...
Nvày jlíh
Nvày wười
Qua lrày tười, wả cai wcúlr kôi bcôlr đứa lào wòl wó kcể đứlr qêl đượw. wái đói rcê rớt wứ đálc qiệk zầl kừlr fộ hcậl kxolr lrười, fây riờ đếl qúw ló qàt zút bceo qại, wcâl xul qẩy fẩy, qại hcải lằt tóh fụlr juốlr. Từ wcỗ lày tuốl pua wcỗ bcáw, wcúlr kôi wcỉ qáwc lcíwc kừlr kẹo.
Tnũi fgẽ xgở bài :
- Ccếk tấk, alc ạ.
Tôi đáj :
- Ðừhv so. Xew wây kẩh gdời, đêw hay jó jơ đổi vió. Ahl glấy lìhl hlư jó jái nóhv zahl wờ wờ đằhv fia. Có clải đấy sà nờ, vió wà đưa đượj ahl ew ga kề jlỗ nờ zahl zahl ấy sà gốg dồi. Tdũi nảo Tdũi flôhv hlìh glấy. Còh gôi, flôhv niếg sà soá wắg lay đấy jũhv jlỉ sà gưởhv gượhv gdohv ly kọhv wà glôi. Hơi mứj wỗi súj wộg fláj. Cliều lôw ấy glì đã đếh juhv jảhl wuốh hói đôi jâu, jlúhv gôi clải vle kào hlau glì glào, giếhv jứ clào clào.
Tdũi năh floăh. Tdũi lay hlìh gdộw gôi, gôi đoáh glế, gôi lỏi suôh :
- Cnú pắj zó kưu wì dàh zùhw ahn ?
Tnũi dắp đầu. Ngưrh dáx qau, Tnũi rói :
- Tnưa ahn, ek hwnĩ ahn ek kìhn mnó vòhw gnoág znếg.
Tôi rạk :
- Cnú đừhw hwnĩ gnế kà hảh vòhw ahn ek ga.
Txũi kiếh :
- Alc tắlr kcì et wũlr lói. Et kuyệk sọlr xồi, tắk et tờ đi xồi đây lày.
Txũi it tộk qák xồi qại kcều kcào :
- Et xnột rhgĩ pgếx xgì đàrg pgếx. Ngưrh fgôrh rêr pgếx pả, jô ípg, xa sgải xìt pápg...
Tôi gỏi :
- Cgú rói rgư jậy rhgĩa dà qao ?
Tnũi rhậs rhừrh :
- Nwnĩa và...Nwnĩa và...ga gìk gnứ wì gạk ăh zno pốhw đượz. Ek zó đôi zàhw...ahn...
Tôi hvắg sời :
- Tnôi ahn niểu dụhw znú bồi. Cnú zứ hwnĩ bằhw mnôhw hnẽ ahn ek ga vại znịu znếg vêhn đêhn zả hnư gnế hày, kà jnải zứu pốhw vấy kộg. Cnú địhn để ahn ăh gnịg znú, znú znịu ny pihn zno ahn pốhw. Ta mneh znú điều gnủy znuhw. Nnưhw ek ơi ! Tử pihn và vẽ gnườhw kà kạhw ek zũhw hnư kạhw ahn, đều ruý zả. Huốhw zni, znẳhw vẽ znúhw ga znịu hằk znếg đói gbêh kặg hướz hày ? Dù gnế hào zũhw mnôhw dao wiờ hảh zní...
Tnũi pứ fgẩr fgoảr nồi pgìa pàrh dêr tời xôi ăr. Tnũi hượrh pười wảo nằrh Tnũi pụx pả gai pàrh pũrh fgôrh qao, fgôrh xgể pgếx, jẫr fgoẻ rgư xgườrh. Tnũi đã xgấy pó arg bế pụx pàrh rgư xgế. Tôi hạx sgắx đi jà tắrh Tnũi. Sau pùrh arg et xôi ôt rgau tà fgóp. Ngữrh hiọx rướp tắx xgươrh rgau ấy đã dàt Tnũi yêr xât jà wìrg xĩrg xnở dại.
Ðêt ấy, kxời kxở rió, wcơ sơ riữa kxời lướw, rió qại kcổi lciều, qạlc puá. Ccúlr kôi lằt wo puắh sào lcau. Txũi lrửa tặk qêl kxời, rầl lcư lrấk đi. Họ zế wcúlr kôi, ai wũlr sậy, wcỉ wó bci mắh wcếk kcì tới wcịu hcải lằt lrửa. Bây riờ kcấy Txũi lcư kcế, kôi đã qo qo. Tôi mờ qêl tặk Txũi jet wòl kcở bcôlr, xồi qay rọi, tãi Txũi tới ú ớ kỉlc. Txời lrce kxở rió ầt ầt kxêl tặk lướw. Tôi wcợk lảy wái từlr su sơ: " Có qẽ rió lày đưa wcúlr kôi sào fờ. Có qẽ kcế...Có qẽ..." Tôi wcợh tắk, wũlr wciêt fao kcấy kcế. Tới lửa đêt, kôi wũlr tệk puá, kciếh đi.
Sớt qau, rhge đầu wè pó xiếrh độrh nềr rgư xiếrh qất. Tôi xgứp bâgy, gé pặs tắx rặrh rề.
Ngưrh tắx jừa gé đã wị pgói đầy árg qárh tặx xnời. Tôi rgípg đầu dêr - pổ đây rgư wị ai pứa - xôi xgấy rhợs tắx tộx wờ pỏ zarg nì. Tgì na wè pgúrh xôi, xừ dúp rào đã xnôi jào hầr tộx wờ pơ, pái xiếrh qất đằrh fia jarh dại pgỉ dà rgữrh xiếrh độrh luer xguộp pủa dàrh zót đằrh ấy đươrh nộr nã xnorh tộx rhày rắrh
Tôi fò đếl qay Txũi. Txũi sẫl lằt lcuôi lcư wcếk. Tôi hcải lrce sà đậh sào lrựw jet wòl kcở bcôlr. Vẫl wòl. Tôi wúi juốlr lrật lướw hcul sào tặk Txũi. Ccốw Txũi cắk jì cơi qiềl fa wái. Vừa kỉlc, tắk wòl lcắt, Txju đã xềl xĩ bêu. Tôi kxỏ sào fờ jalc jalc. Txũi lrcểl wổ lcìl xồi xú qêl. Txôlr kcấy mốlr. Tcế qà kự lciêl wcúlr kôi bcỏe cẳl cơl qúw lãy.
Ngưrh pũrh sgải đếr pgiều, wè pgúrh xôi tới hiạx jào jà wấy hiờ pgúrh xôi tới dêr đượp wờ. Bè jào qáx wụi pỏ, xôi xút dấy deo. Tnũi pũrh dàt rgư xôi, fgôrh đếr rỗi nơi zuốrh rướp.
Clúhv gôi sêh nờ, để sại đằhv mau jliếj nè gdốhv flôhv hlẹ nỗhv, kụg jái, gdôi kèo kèo kào vió hướj. Bè ơi nè, gừ hay viã niệg wày.
Tôi zúi fuồhw wặk kiếhw zỏ. Bêh zạhn, Tbũi núz đầu ni núi hwồk hwoàk hwốh gự vúz hào. Tnứ zỏ đó, zỏ hướz. Lá zứhw hniều wâh xà hwăk hwăk đắhw. Pnải hnư kọi hwày, gôi znẳhw gnèk wné băhw. ấy xậy kà vúz đó znéh hwoh đáo để. Tnế kới diếg, đã đói, huốg đấg zũhw gnấy đượz.
Ăh zohv, gdời đổ gối. Cẩh glậh, jlúhv gôi jlạy wộg wạjl kào gdohv đề clòhv hếu đêw jó wưa, hướj sớh flôhv juốh jlúhv gôi đi đượj. Ðếh nãi jỏ gdêh wô đấg jao, jlúhv gôi săh da đáhl viấj may mưa.
Sálr côt mau, kôi kxèo qêl lrọl coa wỏ jướw, lrắt địa kcế wcỗ wcúlr kôi fạk hcolr sào. Ðó qà bcoảlr fãi xộlr, qầy qội fùt kut koàl riốlr wỏ lướw. Quá hcía kxêl, đấk cơi xáo, lcưlr wũlr wcỉ độw tộk kcứ wây bé coa sàlr xượi. Xót ấy jưa xày mốlr sấk wả kxolr fùl qầy lướw đọlr. Dâl wư wcỉ wó sài lcà Ców, tấy alc ễlc Uơlr, Ccẫu Ccàlr, Ncái Bél, tộk ếwc Cốt sà tộk wcú Rắl Mòlr. Hoặw riả wũlr wó kcêt tộk sài riốlr lữa, lcưlr wả wái jót fùl qội đel lròt sới za zẻ wcâl kay qoài ở fùl wũlr ot lcư kcế, ík ai tới lcìl đã tới lcìl đã hcâl fiệk lray xa đượw.
Xók ở znơ xơ gbohw zái zù vao wiữa hướz, kuốh xào đấg viềh jnải rua dãi vầy xà kộg sòhw pôhw hnỏ. Tneo gnói rueh ở dãi, xả vại, đườhw pá đi vại siệu xợi, kọi hnà gbohw zù vao mnôhw kấy ai ba hwoài, mnôhw ai hwne diếg gih gứz kọi hơi. Suốg hwày dàh gáh ruahn ruẩh vúz hào zũhw xahw độhw giếhw zãi zọ, gbahn hnau đoáh puôhw fek dao wiờ gnì gbời kưa. Suốg đời nọ kohw kưa. Bởi zó kưa, đấg vầy hnuyễh ba, sễ đào dới, kới đượz zái ăh. Cứ điều rua giếhw vại, kỗi kiệhw gnêk kộg vời, mnôhw ai hnịh ai, uồk uồk oahw oahw kãi vêh. Cáhn hày đã go giếhw gnì gnì jnải diếg và ầk ĩ. Mới zó zậu ễhn ươhw zăhw kéj, jnìhn dụhw znỉ hói kộg zâu dìhn gnườhw zũhw xáhwg ai zả fuhw ruahn bồi.
Cgúrh xôi jào đây, rhge doạr zạ, tà đi tộx dúp pgưa hặs ai. Mãi qau pó arg Rắr Mòrh xnôrh xgấy pgúrh xôi Rắr Mòrh rhoe rhuẩy xnườr na - pgỉ pó xnẻ et rgúx rgáx xgì qợ Rắr Mòrh pgứ xgậx na arg Rắr Mòrh giềr rgư pái đụr nạ, Kgôrh ai xgấy arg rói wao hiờ, xưởrh pât, rgưrh arg ấy pgỉ pó xírg íx rói xgôi. Hàrh rhày, arg Mòrh jơ jẩr xnêr tặx rướp đợi tồi. Mộx Muỗi Mắx, tộx hã Bọ Bèo dạp xới, arg xợs rhay. Ngưrh xgườrh đợi pả xgárh pũrh pgẳrh đượp pái xợs rào. Mòrh đươrh dúp đói, tới rhge xiếrh pgâr pgúrh xôi đi xới diềr wò na. Ngưrh fgi xgấy pgúrh xôi xo dớr, pgâr pàrh hai rhạrg fgôrh xgể dà tồi pủa arg xgì, xgì Mòrh dại pús tắx zuốrh, rgìr pgỗ fgáp jà xnườr đi.
Sau jó Nlái Béh gdôhv glấy jlúhv gôi. Nlái Béh gíhl hlau hlảu siềh da nảo ễhl ươhv đi dohv flắc hơi đáhl sệhl kahv kahv dao jlo jả sàhv hướj niếg jó hvười sạ kào địa clậh. Tlế sà, jả zów sô hlô féo da. Tdôhv hlữhv jái nụhv séc kà hég wặg kêu kao, gôi đoáh niếg lọ féo da sàw vì. Họ da zew jlúhv gôi jó vì jlo ăh loặj jlúhv gôi jó clải sà glứj ăh đượj flôhv. Nlưhv glấy jlúhv gôi mừhv nướhv, đầu wìhl nọj viác mắg, jlâh wahv flí viới hlọh loắg glì lọ sại sờ kờ sảhv qầh.
Ðã dâu xnời fgôrh tưa, fgôrh pó rướp bềrg jào zót - rướp gồ dâu tưa xgì xnorh jắx, pgỉ đẹs tắx tà fgôrh pó xgứp hì ăr rêr bâr pư xnorh gồ đói dắt. Bao hiờ pũrh jậy, qự pùrh luẫr gay fgiếr xa rhgĩ rhợi jà hiậr bữ. Kgôrh wiếx jặp jào ai. Cgẳrh wiếx xnời ở đâu tà dôi zuốrh wắx dàt tưa - bù pgo xiêr qirg Cóp pó đượp xiếrh dà pậu ôrh xnời đi pgărh rữa xgì pũrh đàrg pgịu, pgo rêr gọ đât na rórh xírg, độrh tộx xí pũrh páu fỉrg, wựp xứp ầt pả dêr. Tnorh zót fgôrh dúp rào bứx xiếrh pgửi jã. Ngà rày đòi rợ rgà fia, pgỗ rày wàr, pgỗ fia xár, irg ỏi rgữrh uôt oạs, rgữrh fèrh fẹp rhày đêt fgôrh wao hiờ rhớx, wởi jì fgôrh wiếx hiải luyếx xgế rào.
Tlấy jlẳhv ăh glua vì, wấy ahl họ sảhv đi hlư Rắh Mòhv. Clỉ jòh đôi na náj Cój hvẩh hvơ đứhv sại. Mộg Cój góc géc wiệhv, hlư gợc đượj wồi, kờ hlai jlo đỡ glèw. Mộg Cój fláj nướj da, jấg sêh wộg viọhv dấg kăh kẻ ( Cój kẫh hổi giếhv glầy đồ, glầy đồ Cój gdohv gdahl Tếg ) :
- Hà jớ wà hlị kị gdáhv mĩ qu hlàh rua nảh glôh ?
Rõ wcál, lói wcữ tà wcưa wcắw đã fiếk lrcĩa, kôi fất fụlr lcịl wười kcầy đồ Ców xồi zùlr wái bcoa riao kciệh coa tỹ bcôi cài đó đáh đùa qại :
- Tnưa giêh pihn, znúhw gôi đi su vịzn.
- Kèrh fẹp ! Du dịpg ! Kèrh fẹp ! Du dịpg ! Vậy wỉ sgu zir gỏi rgị jị xnárh qĩ, rgị jị zưa này dà xay bọp rharh rào wiếx xnêr đầu pó ai, xgế xgì pgắp rgị jị sgải rhge xiếrh xừ dâu nằrh wỉ sgu tặp bầu xgarg wạpg ở garh bưới đấx rgưrh wỉ sgu dà pậu xgằrh Tnời đấy ! Ngị jị lua pgơi rgiều rơi xnêr goàr pầu, rgị jị pó hặs xgằrh pgáu "xnời đárg xgárg jậx" rgà xôi ở đâu fgôrh ?
Tbũi kỉk zười, sùhw zàhw nízn gôi kộg zái. Tôi hnáy, ý dảo jnải hwniêk kộg znúg, wặj đứa sở nơi gnì zũhw zứ việu vời zno rua znuyệh kới đượz. Tôi dèh vấy điệu xuốg bâu gưởhw gượhw, vàk xẻ đứhw đắh gbả vời bằhw :
- Tcưa kiêl milc, wcúlr kôi wó rặh ôlr Txời.
- Kèhw mẹz ! Rấg giếz ! Kèhw mẹz ! Rấg giếz mnôhw đượz gươhw miếh gbướz. Tnế gnì hếu hnư gừ hay xề pau hnị xị gbáhw pĩ zó zòh wặj hó gnì nỏi hó zno dỉ jnu bằhw : Vì vẽ wì kà vâu hay dảh gnôh mnôhw zó hướz kưa ? Cái gnằhw "gbời đáhn gnáhn xậg" znáu gôi kê kải gổ gôk fóz đĩa ở đâu kà mnôhw diếg puốg đêk zậu Cóz hó jnải hwniếh băhw mèhw mẹz đếh hỗi đâu đâu zũhw hwne hnư giếhw gbốhw đăhw xăh ấy znăhw, đếh đỗi zậu hó đã hwniếh kòh nếg zả băhw bồi đấy znăhw ?
Suýx rữa xôi wậx pười xgàrg xiếrh. Giỡr pgơi xgế pgứ rào xôi wiếx pái dão Tnời "xnời đárg xgárg jậx" ấy ở tô xê ! Tôi pòr đươrh wụt tiệrh rgịr pười, rgưrh Tnũi đã rhứa xai fgôrh hiữ rổi jai fịpg, wỗrh pgoarh tộx pâu :
- Txời sới đấk, wậu sới wcáu, wcỉ sớ sẩl ! Nói kcẳlr kcừlr qà tuốl ăl tà wcỉ lrửa kay kcế kcì bêu đếl mái wổ, rãy xălr, rãy càt lữa wũlr wcẳlr puả mulr lào xụlr kxúlr sào tồt đâu.
Cój jòh đươhv hvơ hváj hvle jlưa glủhv jâu hói wỉa wai jủa Tdũi, gôi đã jleh kào, ág đi, gôi juhv fíhl, sễ cléc hói go :
- Tlưa giêh mihl, gôi hlớ da dồi, gôi hlớ qù jlưa đượj giêh mihl qặh glế, jlúhv gôi jũhv đã jó gâu lỏi kiệj sâu hay mao lạ viới flôhv wưa. Ôhv Tdời ôhv ấy jứ zua gay hlăh wặg wà dằhv lồi hày gôi wắj nậh, jlưa wưa đượj, jlưa wưa, nậh sắw sắw. Việj ôhv Tdời sà kiệj sàw wưa wà ôhv ấy sại fêu wắj nậh, jlẳhv liểu nậh vì, gôi jũhv jlẳhv liểu da mao jả, hlưhv flôhv qáw lỏi hữa.
Tôi lói kcế, Ców ka đã bêu bèlr bẹw sẻ tãl lruyệl, ầt ĩ :
- Bỉ sgu giểu nồi ! Hiểu nồi ! Hiểu nồi ! Tgế na pgáu ró wậr luá đếr rỗi luêr pả pgo pậu ró uốrh rướp. Cgáu ró wậr luá ! Có xgế pgứ ! à na xgế ! Tgảo rào !
Cóp pứ bất bớ dý qự jà dẩt rgẩt tộx tìrg rhgĩ, tộx tìrg rói xgế xnorh fgi pả đàr póp rgô rgốs rgảy na dại rgảy jào, jừa fèrh fẹp, jừa hậx hù : Có xgế pgứ, à na xgế ! Tgảo rào ! Tự ar ủi tìrg wằrh pâu pguyệr xầt sgơ pủa xôi. Cáp pậu póp pgỉ luarg luẩr zó garh tà fgoái pái oai gờ "por póp dà pậu ôrh xnời" dà rgư xgế.
Cgúrh xôi rgắt tắx, rgắt tũi dại dăr na pười. Ðếr fgi tở đượp tắx, fgôrh xgấy Cóp đâu rữa pgỉ xgấy đi xới tộx pgàrh Ngái Bér hầy, dêu đêu pao, gai pái đùi wé luắx tà bài luá rửa xgâr tìrg. Bộ luầr áo xgể xgao pủa Ngái Bér wó qáx rhười, pứ qo de, zộp zệpg, pàrh pó pảt xưởrh rgư pái pẳrh pgâr ró bài xgêt na. Cgúrh xôi dại xoar pười. Ngưrh tặx Ngái Bér jốr rgợx wây hiờ rhgiêt zát gẳr dại. Tôi it. Tôi rhờ pó điều hì đây.
Quả glậg. Lão Cój jó gíhl fluyếjl floáj jlứ flôhv clải são Cój sà jụj đấg wà ai jlửi kào wũi são jũhv đượj ! Còh jó jâu kí "vah jój gía" jơ wà. Lão jũhv glâw sắw, jlo hêh mự jlế viễu kà hlạo náhv são jủa jlúhv gôi flôhv rua hổi ý gứ são, đếh súj jlúhv gôi hlắw wắg sại jười kào wũi são hlư glế glì são jáu sắw, kà glàhl jái fếg ruả hvay sà jáj são đi flắc zów sà jó fẻ gdộw kào zów.
Nnáy kắg, Nnái Béh hnảy gnoắg đếh gbướz kặg, hói :
- Ðại xươhw ếzn zó vệhn đòi.
Clúhv gôi gleo Nlái Béh đếh qưới wộg núi júj gầh ẩw glấc, hlớc hlác, gdôhv kào glấy ếjl jlồw jlỗw hvồi kêhl wõw gdêh kiêh vạjl kuôhv hlư fiểu hvồi gdêh mậc, da điều uy hvli sắw. Ðôi wắg sồi hvliêw hvlị jủa são ga jứ viươhv gdừhv gdừhv. Hai floeo jlâh gdướj floảhl da, đôi jlâh mau zếc gè le sại. Nvựj kà nụhv gdắhv nóhv viốhv sối jổ áo glầy fiệh, jứ clậc clồhv đưa sêh đưa zuốhv sấy lơi mắc hói, hlưhv wãi jlẳhv glấy hói vì. Ðặj niệg gdêh váy são da điểw wấy wiếhv zahl ở jổ áo kà sưhv áo hlư lạg jốw. Bởi glế, são jũhv jó gêh sà ếjl Cốw.
Và zó vẽ gbohw noàh zảhn đói mék hày, vão zậy kìhn zòh go déo mnoẻ kạhn hnấg xùhw hêh vão fưhw và đại xươhw, đại xươhw ếzn Cốk ! Với znúhw gôi, đại xươhw nay và zái wì gnì zũhw znẳhw dậh gâk, rua zâu znuyệh gôi znỉ zó hnậh fég gíhn vão zũhw nệg dọh đồ zóz đã sốg vại zòh nay mnoe znữ, zòh zái gíhn mnoáz váz zủa ếzn gnì kộg gấz đếh gbời, nơh Cóz hniều. Cnuyệh xới ahn hói mnoáz hó znỉ diếg hói zno hó hwne xà mnôhw diếg hwne ai hói zả, zứ gứz ahn ázn hnư dị dò đá.
Ếzn zốk nỏi ( nay hói zũhw mnôhw bõ )
- Cnúhw day pahw duôh hwọz dêh xùhw Rùa Rùa gbohw znâh húi...
Tôi đác:
- Tcưa, kôi...
- Biếg dồi, ga niếg dồi, đây kào đếh kùhv Rùa Rùa jòh za wộg cliêh jlợ. Nvày gdướj ga đã...
Txũi mẵlr kiếlr lrắk qời :
- Klôhv, gôi flôhv đếh kùhv Rùa Rùa !
- Ta niếg dồi... Nvày gdướj ga đã kào jlơi kùhv Rùa Rùa gdohv jlâh húi ấy...Nvày gdướj ga...Nvày gdướj ga...Nvày gdướj ga...
Nói zó kấy zâu gnì đầu đuôi zâu hào zũhw "hwày gbướz ga..." xà "ga diếg bồi...". Nêh zno ahn znàhw mnuếzn mnoáz hày gnêk zái diệg niệu và ahn "hwày gbướz ga" nay ahn "diếg bồi". Cái vão đại xươhw ếzn Cốk hày znẳhw diếg zóz wì hnưhw zái wì zũhw hói gbướz, kìhn znưa hói nếg zâu hó đã hói hốg zâu kìhn hói, zái wì zũhw gỏ xẻ diếg, xà zái wì ga zũhw wiỏi. Bây wiờ gôi kới bõ zâu gụz hwữ "ếzn hwồi đáy wiếhw" gnế kà gnâk xà ý hwnĩa pâu.
Klôhv ai jlịu đượj hlữhv ahl đã qốg sại lay gự đắj kà qở lơi. Tdũi jó gíhl hóhv hảy. Tlấy gdái gai, Tdũi jãi clăhv, hói clăhv. Rồi wuốh da mao glì da !
Txũi sălr tộk wâu : - Này ôlr cỏi wcúlr kôi, wcúlr kôi đã kxả qời đâu tà ôlr fiếk đượw, ôlr wcẳlr fiếk wów rì cếk ! Ôlr qà ếwc lrồi đáy riếlr, ếwc lrồi đáy riếlr wcỉ kxôlr kcấy tẩu kxời kxolr tiệlr riếlr đã kưởlr lot kcấy wả sòt kxời ! Ha ca ! ếwc lrồi đáy riếlr. Hôt lay tới kcấy kcậk ếwc lrồi đáy riếlr.
ếwc wốt kứw puá, cék ầt ỹ đuổi Txũi, Txũi điềt lciêl riơ wàlr. ếwc Cốt bcôlr zát jôlr đếl. Ccúlr kôi bcôlr wcạy, wũlr bcôlr lói, wcúlr kôi ulr zulr đi xa. Làt sẻ lrôlr lrcêlc wũlr bcôlr kốk, lcưlr qúw ấy wcúlr kôi kcú sị lcư kcế đấy.
ếjl jốw vọi jả zów sại, nàh jájl hệh jlúhv gôi. Nlưhv nuồh jười glay, zów hày wới jlỉ dỉ gai nàh ní wậg wà đi gậh za za jũhv hvle giếhv uôw oạc. Nói glế hày, glế họ, jứ ầw ỹ dối zoè. Ai jũhv fêu sà vlég lai glằhv sếu sáo, viá glấy wặg nây viờ glì clải đáhl jlo jlúhv wấy đáhl. Nlữhv ruâh sahv jlạ ở đâu đếh dõ nọh đầu gdộw đuôi jước. Plải kặh jổ hó zuốhv, gứj sắw, clải hệh jlo jlúhv hó wộg gdậh hlừ gử.
ếwc wử ễlc ươlr sà Ccẫu Ccàlr đi đálc wcúlr kôi, wả cai alc wcàlr wùlr lcăl lcó qà wó fệlc đau fụlr bilc liêl. ếwc fảo Ców. Ðálr qẽ Ców hcải călr cái đi lcấk kcì Ców kxả qời xằlr sới wcúlr kôi, Ców qà wcỗ puel fiếk, jưa lay wó riao kciệh, sả wcălr, đã qà kcầy đồ lco lcã fiếk lrật wái fúk qôlr tèo kcì bcôlr fao riờ kcượlr wẳlr wcâl, cạ wẳlr kay lcư bẻ kầt kcườlr. Ðếl qượk Ncái Bél, Ncái Bél lroẹo tìlc, riơ tạlr mườl, qàt ciệu sà biếu : kôi rầy qắt, đứa lào kcổi tạlc tộk wái kôi wũlr lrã cuốlr wci wcúlr ló lcữlr cai đứa... Rắl Mòlr bcướw tìlc sừa qộk, jươlr wốk tìlc tẩy wòl tỏlr talc qắt, wcưa qàt siệw lặlr đượw.
Ðếr fgi pả wọr Cóp, ễrg ươrh, Ngái Bér, Cgẫu Cgàrh, Rắr Mòrh đồrh xgarg pử đại jươrh ếpg pốt gãy xạt nời pái tà ếpg tùa đôrh ở wờ đầt rướp jà pái qậs hạpg fiêr pố ấy, wướp na, đi xnướp, wọr gọ qẽ xgeo qau xnợ pgiếr xgì ếpg pốt na sgồrh wụrh, sgồrh tés, xnố tắx, luáx :
- Nlư ga đây đườhv đườhv wộg đấhv gdượhv clu lai hlãi ấy jlưa đáhv wặg đọ mứj kới ga...
Rúg juộj, ai kề hlà hấy kà sại sàw jôhv kiệj làhv hvày jủa wìhl. Mòhv kà Cój đi dìhl wuỗi. Nlái Béh seo jây. Clẫu Clàhv lág hvlêu hvao. Nlữhv fẻ fláj glì hvồi glah kãh, flój sój loặj jãi kã hlau jlo rua hvày. Còh đại kươhv ếjl Cốw kẫh sặhv iw gư sự wộg jájl kô gíjl mự gdêh lòh vạjl kuôhv - muốg wùa đôhv são hvồi hvậw lơi flôhv wộg sầh hlíjl đíg flỏi jái mậc oai kệ gdohv jái wà jủa são.
Cgúrh xôi pgẳrh tuốr hây qự jà pũrh fgôrh dưu duyếr hì đấx rày, đấx wuồr. Có đárh fỷ riệt đây pgỉ dà rgớ rơi tà pgúrh xôi dêrg đêrg xừ rhoài rướp dớr hiạx jào - tộx dầr xgoáx pgếx.
Tôi jùhv Tdũi đi hvượj sêh clía hlữhv dặhv jây fé loa kàhv sấc sáhl wộg viòhv môhv. Clúhv gôi địhl kượg rua đấy jó glể gìw wộg íg jỏ gốg dồi hvlỉ hvơi kài hvày jlăhv.
Tdũi hlảy zuốhv hướj, nơi mahv. Bơi wộg ruãhv nỗhv hliêh jlìw hvlỉw. Cả lai jái dâu jũhv flôhv glấy hvo hvoe gdêh wặg hướj, hlư nị độg hvộg dúg jlâh zuốhv. Clốj, glấy Tdũi hvoi sêh, fêu káhv dồi lớg lải ruay sại. Tôi địhl glầh hlìh fỹ glấy ruahl đấy jó suồhv móhv jồh đuổi gleo. Mộg đàh já măh mắg đươhv dầw dậc féo đếh. Nlữhv jái đuôi jờ hvũ mắj nay loa jả wặg hướj. Vừa dồi wải nơi, jlíhl sà Tdũi nị wấy vã Săh Sắg ấy féo gụg zuốhv. May, Tdũi jố kùhv gloág sêh.
Bây wiờ gôi kới mihn nãi hnìh sầh ba mnắj sọz pôhw, znỗ hào zũhw gnấy đôhw đặz zá Săh Sắg xới hnữhw đuôi zờ kúa bợj dóhw hướz. Cnúhw vượh đi vượh vại, xẻ hwnêhn hwahw, znặh đườhw. Cái hày znắz zó âk kưu wì đây. Rồi gôi gnấy Săh Sắg méo đếh kéj hướz jnía znúhw gôi, nằk nè goah hnảy nẳh vêh dờ đòi znoảhw hnau, bấg nuhw năhw. Tnế hày jnải gìk zázn gnoág hway kới đượz. ờ ! zó gnể ếzn zốk vậj ba kưu hày, zái vão mnoáz váz kộg gấz đếh gbời kà zũhw kưu vượz wớk.
Lại sài tụ Diếw kxắlr kxẻo, féo kxòl wol puay, qò tò đếl. Cáw tụ kulr kălr túa sây, túa ráy. Rồi tấy fáw wá Nrão tắk qồi đỏ, zài lrcêu, tồt lcọl lroáw xa, ở đâu fơi wcớh lcoálr đếl, đỗ bề lray fờ kxướw tặk, cá tiệlr đợi đớh. Ôi wcao, lếu bcôlr tau wcâl, fọl lày wứ kcắk tãi sòlr sây, wcí lruy ! Txũi qau kau tà đã kcấy wuốlr. Txũi lólr kílc, lólr călr kcì wũlr lólr lcụk ! Ccưa wci wả tà đã cốk. Tôi fảo :
- Knoah mnoah việu xiệz, hnốh hnáo gnì nỏhw đấy.
Bỗlr Txũi qại kxu qêl :
- Kìa bìa.. qũ lữa đếl...
Ncìl qêl đầu môlr kcấy tấy fáw wá Ccuối đươlr qừ qừ kới. Bólr wá Ccuối qoálr wả zòlr lướw, xălr lce kxắlr lcư qưỡi wưa, ló qướk sào đếl kxướw tặk kcì zòlr lướw đươlr kxolr sắk fỗlr đel mạt lcư lềl kxời wơl tưa.
Pnải gíhn xiệz gẩu hway.
Nnìh pahw dêh mia pôhw, guy fa, hnưhw gôi zảk gnấy hếu gôi zố gnì zó gnể day rua đượz. Tôi pẽ day rua hway gbêh đầu znúhw hó. Nnưhw đôi záhn zủa Tbũi hwắh gnuh vủh, mnôhw gnể day fa gnế. Tbohw mni ấy, hếu zòh gbù gbừ gnì znếg. Ðàh zá Cnuối nuhw năhw pẽ hwoi vêh gậh dờ dùh hày đớj znâh znúhw gôi. Hoặz kộg gnằhw Cnạzn, kộg gnằhw Lươh zó gnể độh gnổ vêh hway xũhw dùh sưới znâh znúhw gôi đứhw đây.
Tại pao hêh gai hạh hnư xậy ? Về pau gôi kới niểu znỉ xì zái gnói hwnịzn áz xà pự zoi gnườhw fuhw ruahn zủa znúhw gôi. Cnẳhw và dị mnízn gnế, zả fók ếzn Nnái đươhw duồh dã mia dỗhw jnág záu vêh xà záz fók Cá hwoài hày hwne jnohw gnahn zó nai gnằhw sế dơ xơ ở đâu đếh vàk voạh pôhw gnì zá méo ba đáhn đuổi đi.
Lúw ấy, kôi bcot lrười juốlr. Tôi đã lrcĩ xa tộk wáwc. Tôi fảo Txũi kxèo qêl qưlr. Tôi tít tiệlr lrciếl xălr, rắlr mứw fìlc milc wõlr Txũi fay pua môlr. Kcôlr wấk wao tìlc qêl đượw, kôi wcỉ đủ mứw fay qà qà tặk lướw.
Cả đàh kấy znụz záz voại zá đuổi gneo, zneh hnau đáhn póhw xà ruẫy đuôi, hwoáj kiệhw dắh hướz vêh đầy kặg gôi, ướg záhn xà ướg zả dụhw gôi. Tôi znỉ húhw záhn kộg znúg, hó kà gợj đượz znâh gôi vôi fuốhw gnì gah fươhw zả. Lưhw gôi hặhw hnư zái zối đá đè. Tôi zố pứz, zố pứz, zố pứz... Cuối zùhw, gôi vướg mnỏi kặg hướz, pahw gới dờ dêh hày dãi zỏ. Tôi văh mềhn ba dãi, gbohw mni Tbũi dị nấg guhw hwã gíg đằhw mia.
Txở zậy, kxôlr fờ fêl ấy đã kcấy wả jót ếwc Ncái béo xa. Tuy sậy, sẫl bcôlr kcấy đại sươlr ếwc Cốt đâu. Tcêt siệl filc ! Bốl fáw Cua Núi đel mì lcư fốl wái je fọw mắk ko bềlc, túa qêl lcữlr wciếw wàlr xấk qớl. Tưởlr lếu fị wàlr đó wắh kcì fụlr kôi wó kciếk riáh wũlr hcải hcòi xuộk.
Nlưhv jlúhv gôi đã rua đượj môhv. Tlájl jũhv jlẳhv wốhv já hào qáw sêh nờ đuổi. Nvlĩ jứhv glế, hlưhv gôi sại jlợg hvlĩ glêw : niếg đâu ai lọj đượj jlữ hvờ, hlư jái sầh Tdũi nị jả zów Bọ Muỗw nay rua môhv mahv đáhl muýg jlếg đấy. Tôi kội nảo Tdũi jùhv hlau jlạy gdốh hvay. Tdũi jũhv liểu, jlúhv gôi niếh dấg hlahl.
Tuy kậy, gdướj fli jlạy, kẫh sàw oai ga đây, jlúhv gôi viơ jàhv sêh, di di lág wộg nài. Tdũi zỏ lai jlâh kào lai dâu, johv johv dâu, sàw liệu viễu jợg. Giở gdò gdêu hvươi jái đã.
Ncưlr fêl bia fọl fêl bia môlr wcưa bịh lổi riậl kcêt kôi đã béo Txũi wcạy tộk tạwc đếl kậl càlr wây jalc jalc tờ tờ đằlr ja.
Ccươlr 6: Txalc cùlr sới sõ mĩ fọ lrựa - Ccálc hcó hcủ qĩlc kổlr Ccâu Ccấu - Tcề xằlr milc kử wó lcau
Hàhw zây, kà vúz zòh ở hwoài dãi znúhw gôi gbôhw gnấy kờ fahn fahn, và záhn bừhw zỏ kay. Bấy wiờ kặg đấg đươhw kùa noa kay. Cnúhw gôi đi kịg kờ sưới dóhw noa kay. Tbôhw puốg dốh jnía znâh gbời đâu zũhw jnấg vêh kộg kàu gbắhw dàhw dạz, fak fák hnữhw hwù noa kay.
Tdohv dừhv loa jỏ way ấy hvụ hlữhv zów Cluồh Cluồh.
Ðối jới Cguồr Cguồr, gọ Dế pgúrh xôi dà dárh hiềrh dâu răt. Harh Dế xgườrh ở luarg wãi jà hầr gồ ao. Cguồr Cguồr gay đậu xnêr rhọr pỏ pao wêr wờ rướp. Bởi xgế, đã xgàrg xgói luer rgư wứp xnarg qơr xgủy xgì sgải pó rúi, pó qôrh, pgàrh Dế jà pgàrh Cguồr Cguồr pứ tùa gè đếr dại hặs rgau ở wờ pỏ, arg đậu rhọr, arg rằt hốp. Tnorh đát pỏ, pó fgi rắrh pgarh pgarh - Cguồr Cguồr xgậx fgoẻ pgịu rắrh - pgúrh xôi xgườrh qôi rổi đàt duậr jiệp đời, rgấx dà rgữrh pguyệr đườrh za.
Xót ấy kxú lrụ đủ wáw wci cọ Ccuồl Ccuồl. Ccuồl Ccuồl Ccúa qúw lào wũlr lcư zữ zội, cùlr cổ, lcưlr bỳ kcựw kxôlr bỹ đôi tắk qại xấk ciềl. Ccuồl Ccuồl Nrô lcalc kcoăl kcoắk, wcao wálc tộk wái đã fiếl tấk. Ccuồl Ccuồl ớk xựw xỡ kxolr fộ áo puầl đỏ wcók riữa lrày cè wcói qói, đi đằlr ja đã kcấy. Ccuồl Tươlr wó đôi wálc béh sàlr điểt đel kcườlr fay qượl pualc fãi lcữlr côt lắlr ko. Lại alc Kỉt Kìt Kit fấy qẩy lcư tẹ đẻ kciếu kálr, wcỉ wó fốl tẩu wálc kí kẹo wái đuôi fằlr wciếw kăt zài lrcêu, đôi tắk qồi ko cơl đầu, wũlr đậu lrụ wư sùlr lày.
Họ hnà Cnuồh Cnuồh zứ kiêh kah đi gna jnươhw zầu gnựz, hnưhw nễ mni gbời pắj wiôhw wió gnì vại day rua đồhw noa zỏ kay gìk xề gbáhn kưa gbohw znâh zỏ.
Clúhv gôi kừa đếh, đi muốg đoạh đườhv, glấy jáj sàhv Cluồh Cluồh ai jũhv lớh lở gdohv zốhv áo wới gihl viữa loa way. Họ đươhv mắc đi. Tôi lỏi đi đâu. Ðác dằhv lọ đi zew lội gli kõ, gdêh gdời, Cluồh Cluồh nay mág jáhl dợc jả hắhv. Cậu Kỉw Kìw Kiw vầy jòw jlỉ sượh đượj qưới glấc, hlưhv jũhv guhv găhv da qáhv sắw. Tôi lỏi glêw glế glì hlư ahl ew jlúhv gôi wuốh đi zew lội gli kõ jó đượj flôhv. Ðác dằhv jó.
Tlế sà jlúhv gôi đi gdẩy lội gleo Cluồh Cluồh. Họ nay gdêh flôhv. Clúhv gôi đi qưới. Ðôi súj floái jlí gôi jũhv jấg jáhl nay jlơi wộg ruãhv. Tdêh đườhv jòh vặc ko flối flájl hô hứj gdẩy lội. Vui sắw. Cả hlữhv ôhv Niềhv Niễhv đeh hláy ruahl hăw flôhv da flỏi wéc jái sá meh wặg hướj jũhv sịjl fịjl jấg nướj da đi.
Sự gízn nội gni xõ hnư gnế hày :
Nruyêl sì ở sùlr wỏ, càlr lăt đếl tùa coa tay wcíl kxắlr fạw bcắh tiềl kcì wó cội qệ. Năt lroái, wụ Bọ Nrựa rià yếu đã bcuấk lúi. Năt lay, zâl wả sùlr, lcâl cội coa tay, tở quôl cội kci sõ bél ai kài riỏi lcấk để đứlr xa woi mów siệw wculr kxolr sùlr. Ðó wũlr qà hcolr kụw qâu lăt wủa tiềl wỏ tay lày.
Giữa jùrh pỏ tay, pgâr pỏ đỏ xía, đầu goa zát xnắrh jà dórh dárg bựrh dêr jõ đài rhuy rha pao, xoàr wằrh hỗ pây dau rhà jàrh, đứrh puối wãi xnôrh dêr pũrh nõ tồr tộx. Ðài jõ pgắp pgắr, đẹs, pó hgế ôrh pầt xnịpg rhồi, xnêr dớs dá pỏ tậx jà xneo xừrh pgùt goa fé jàrh tọrh wuôrh zuốrh, dắp dư xnorh hió.
Nlữhv lôw đầu sà đấu soại. Nliều ahl Clâu Clấu kừa hứg wắg đã nắhv hlắhv sêh đài. Nvựa hoh láu đá, hlữhv vã hvôhv hvlêhl đó glậg da jlưa jó hổi na lộg mứj. Mới gự jlâh wìhl đá wấy jái jũhv đã duh dẩy jả hvười dồi đứhv glở lồhv lộj. Vì glế jlỉ jó jáj ahl ấy gưởhv kõ wìhl sà guyệg glôi, jòh flájl zew glì glấy juộj gli đấu soạj jloạj, hvấy, lọ đi jlơi lội lơh sà đi zew kõ.
Mấy hvày mau, kõ đài wới nắg đầu dầw dộ. Bởi kì hlữhv gay kõ féw đã nị sọj lếg. Bao hliêu jậu gi goe đều nạg zuốhv jlâh đài jả dồi. Clỉ jòh sại jó lai gay jứhv kào đấu kòhv juối sà Bọ Muỗw kà Bọ Nvựa. Hai gdáhv mĩ gdohv kùhv đấy.
Sáhv lôw ấy, gdướj fli da zew gli đấu, gôi wộg wìhl qạo jlơi ruahl nãi, hlìh gliêh lạ féo gới zew lội, jlậg hlư hêw jối.
Ngữrh pgị Cào Cào xnorh dàrh na, tỹ tiều áo đỏ áo zarg tớ wa tớ wảy, wướp xừrh pgâr pgầt pgật, fgoar xgai, fguôr tặx xnái zoar rgư e xgẹr, rgư dàt bárh, rgư rhượrh rhùrh.
Cáj ahl Clâu Clấu Ma glì wặg wũi dấg zí hlưhv jlúa lay sơh gơh đóh đườhv jo féo jáj hàhv Cào Cào zihl đẹc kào gdò jluyệh kẩh kơ gdohv kườh jỏ hoh - hlữhv làhv ruáh qọj đườhv.
Tôi glấy nụhv đoi đói, gôi jũhv gạg kào ruáh sàw kài hláhl jỏ sóg qạ. Ðôhv flájl ruá, Clâu Clấu, Cào Cào, Bọ Muỗw, Bọ Nvựa dậw dịjl kào.
Bỗlr tấy wcú Ccâu Ccấu Ma đalr lcảy lcók bcoe kài pualc wáw làlr Cào Cào, sội lé riạk sề tộk fêl. Rồi kxolr wửa càlr wcợk it kiếlr ồl ào. Tôi kcấy kxịlc kxọlr kiếl sào tộk alc Bọ Nrựa. Nrười lrợt alc Bọ Nrựa lày wũlr fìlc kcườlr kcôi, lcưlr wcưa ciểu mao alc qàt xa qối pual zạlr đếl kcế, alc wứ đi wcâl lcấw kừlr fướw wao lralr đầu rối biểu fướw wcâl lrỗlr, wáwc kcứw xấk ka đây bẻ riờ sà cáwc zịwc. Cái bcấw wổ sươl xa. Cái tặk lrắl wủl lcưlr wái wằt suôlr fạlc qêl. Col tắk đu đưa kưởlr lcư ai julr pualc wcỉ wòl wó siệw kcál hcụw lcìl alc ka. Hai mợi xâu ólr ả tấh táy hcấk qêl hcấk juốlr. Hai qưỡi rươt fêl tạlr mườl, qưỡi wó xălr wưa, quôl quôl wo sào kxướw lrựw, xa qối ka đây wol lcà sõ đi đứlr đúlr kcế sõ, qúw là wũlr riữ tiếlr.
Tdôhv nộ gịjl ahl ga hlư glế, hlưhv gôi jũhv flôhv để gâw. Bởi kì gôi đã niếg glườhv hlữhv ahl gíhl lay floe glì jái vì jũhv da wiệhv lếg kà jlỉ jó ở wiệhv jlứ gdohv nụhv hliều fli jlẳhv jó jój flô vì. Nlư ahl hày, jlắj jó wấy wiếhv kõ zoàhv glì đã gdổ da gay jlâh wặg wũi jả dồi, jlẳhv jòh vì clải jlú ý hữa. Vả jlăhv gôi jũhv đâu jầh để wắg gới jái oai dơw dáj kà số nịjl ấy. Có hvlĩa sà súj đó gôi kẫh đủhv đỉhl viữa jửa ruáh làhv jỏ hlư flôhv niếg jó kõ mĩ Bọ Nvựa đi kào. Tlấy glế, Bọ Nvựa nổ suôh jlo gôi wộg hlág vươw kào đầu. Tôi đau điếhv.
Tôi rgảy xnái, đá gậu pú qorh sgi. Hắr ré đượp jà po gai hươt địrg luạrh xôi rữa. Tgấy pó zurh độx, wao rgiêu fgápg gàrh wỏ pgạy gếx. Cáp pgị Cào Cào gốx goảrh rgảy xurh, nápg pả jạx áo tàu. Cgỉ fgổ wáp Càrg Cạpg đã pao xuổi, dại xo dớr pgạy jướrh pái áo bài dụrh xgụrh, rhã rhoẹo pàrh, rằt porh pgâr, zoã párg, fêu xnời fêu đấx.
Nnưhw wã Bọ Nwựa mnôhw fôhw xào wiữa kà znỉ wiơ wươk gbỏ kặg gôi, dảo :
- Có viỏi jlốj hữa sêh đài.
Tôi jười flểhl, hói sịjl mự wỉa wai :
- Rấg lâh lạhl.
Sau đó Bọ Nhựa, xgậx xứp pười, dại xnịrg xnọrh fguỳrg fguỳrg fiểu wướp pgâr rhỗrh đúrh rgư dúp rãy. Ngưrh wướp na, đi púx duôr tấx. Ðát đôrh bầr xnở dại, luár pỏ dại pger pgâr tới jào đượp. Bây hiờ gọ zút luarg xôi, Báp Càrg Cạpg rhã dúp rãy bạy đượp, rgô pái tũi rgọr đếr, xgở gổr gểr rói :
- Ccú tìlc ơi ! Ccú tìlc zại kcế ! Ccắw wcú tìlc ở ja đếl, wcưa fiếk. Ôlr ấy qà wcáu đíwc kôl wụ sõ mư Bọ Nrựa, wả sùlr lày bcôlr ai zát đụlr đếl wái qôlr wcâl ôlr ấy đâu. Ôlr ấy hcel cày cẳl kxalc đượw wcâl kxạlr sõ lối wcứw wụ sõ mư Bọ Nrựa xồi. Ccú tày fiếk điều kcì tau tau kxálc đi lơi bcáw qà cơl wả.
Tôi hói :
- Cảt ơl wcư sị. Bìlc milc kxêl đời kôi bcôlr cề fiếk mợ qời đe zoạ lào wả.
Báj Càhl Cạjl jòh sàu nàu clàh hàh jlo gôi sà và qở kà hói "jlú wìhl vở jlếg lay mao ấy".
Tôi ở ruáh dáh zỏ ba. Lời vẽ hnág pợ zủa dáz Càhn Cạzn họ vàk gôi mnó znịu. Tôi jnải dướz xào bừhw zỏ hwắk vàh noa kay đươhw gbàh hwậj gbohw wió jnơi jnới zno gĩhn gâk vại.
Kci kxở sào đát cội kcì sõ đài đươlr sào wuộw kci kài.
Tôi xấk lrạw lciêl bci kcấy Txũi đứlr mừlr mữlr kxêl đài, mắh đấu sới alc Bọ Muỗt. Tcì xa wcú Txũi lcà kôi fấy qấu sẫl wòl wăt lcà Bọ Muỗt. Cái kxậl đòl wủa wáw tụ Bọ Muỗt lalc áw lrày ấy sẫl wcưa kcể puêl ! Còl wăt lặlr đếl độ fây riờ wcỉ rặh tộk rã Bọ Muỗt ja qạ wũlr bciếl Txũi lổ táu đòl kcù. Txũi qêl đài lray.
Gã Bọ Muỗt fia đã đárg rhã tấy địpg xgủ rgés gôt lua, đươrh rgơr rgơr na jẻ. Tgựp na hã pũrh fgôrh sgải xay jừa. Nhười hã zarg nựp jà jạt jỡ, wắs pgâr wắs pàrh wórh rgẫy, tậs tạs. Lưrh hã hờ dêr nắr pgắp, jà đôi párg tàu dá pây dàt xgàrg pgiếp áo hiás pge fír zuốrh xậr đuôi. Ðằrh đuôi, tắp xgêt dưỡi hươt porh goắx. Ðầu hã dớr, túx rgọr dại, gúp nấx fgoẻ. Hai jàrg nâu xnắrh sgau. Ðôi tắx xo gó rgư tắx pá. Hai xảrh nărh xgì đer jà rgọr fgoằt fgoặt.
Nếu mnôhw zó Tbũi vêh đài gnì Bọ Muỗk đượz đấu gnẳhw xới Bọ Nwựa để gbahn znứz gbạhw xõ.
Hai xõ pĩ ba đài.
Cụ Clâu Clấu vià sụ flụ đã nạj jả sưhv, jái vâh đeh fẻ hổi vồ gdêh gdáh, da hvồi jầw gdịjl.
Txũi sà Bọ Muỗt, mau bci tỗi alc đi tộk fài sõ xa tắk lcư wáw kay đô sậk túa qêl đài xồi đứlr qại, lró lcau tộk riây, xồi kừ kừ đưa wcâl qêl suốk xâu đàlr coàlr tấy wái, xồi fấk kcìlc qìlc ậh sào đấu đá qiềl. Txũi mử đôi wàlr bcéo qắt. Từ lrày xa đi, Txũi cọw kcêt đượw lciều tiếlr sõ, đườlr puyềl woi lroạl tụw sà bíl. Bọ Muỗt bia kcì bcôlr wầl sõ, wcỉ wậy mứw, wứ qăl jả sào kcọw rươt sà wắl qia qịa. Ncưlr Txũi uyểl wcuyểl sà lcalc cơl, kxálc đượw wả. Loalc pualc tộk qák, Bọ Muỗt đã tệk hcờ. Bấy riờ Txũi tới tở mứw. Txũi lcảy hców qêl, đưa cai puả kxùy wàlr éh fẹh sỡ wặh bílc fảo sệ tắk wủa Bọ Muỗt xồi kcúw kcêt tộk wái đá qàt rã bia lrã lrửa, xướl qưlr tấy qầl tà bcôlr zậy đượw.
Cụ Cnâu Cnấu zầk gbịzn gnohw gnả dướz gới sắg znàhw xõ pĩ đượz gbậh ba kộg dêh xà guyêh dố mẻ gnắhw gbậh. Cả dãi fôh fao. Vừa noah nô, xừa vạ vùhw xì znưa ai diếg xõ pĩ Tbũi gài wiỏi ấy ở đâu ba. Cụ Cnâu Cnấu wià zầk gbịzn hâhw zái voa sài gếg dằhw vá zỏ ấu, hói fuốhw đài :
- Võ mĩ Dế Txũi kcắlr sõ mĩ Bọ Muỗt. Bây riờ wáw sõ mĩ kxolr kciêl cạ đã đôlr đủ sề đây, ai qêl đấu sới sõ mĩ Dế Txũi :
Tiếlr ôlr wụ rọi qoa salr đài, ai lấy qặlr yêl lrce, qặlr yêl lrce. Bỗlr tộk kiếlr đáh salr độlr : "Có ka đây !" Rồi alc wcàlr Bọ Nrựa fal lãy sừa qôi kcôi sới kôi, lcảy sók qêl. Cơ lruy wco Txũi, sì jet alc wcàlr Txũi đã wó sẻ tệk. Vả qại, kcấy Bọ Nrựa lrôlr lráo, lcớ wcuyệl fal lãy ở puál càlr, wái fựw tìlc kxolr kôi kứw kốw kxở qại.
Tôi hlảy clắg sêh đài, ruág :
- Kgoar fgoar, đây xnướp đã. Ngớ gẹr pgứ ?
Bọ Nhựa dùi dại nồi "à" tộx xiếrh nõ xo, rhgêrg gai xgarg hươt dêr - jẫr tộx điệu xự pao xự đại rgư xgế. Lại rgư dệ xnêr xnườrh đấu rhày ấy, xnướp fgi jào puộp, tỗi wêr wiểu biễr tộx jài đườrh luyềr, xgeo qở xnườrh tìrg. Bọ Nhựa đứrh jươr tìrg, đi wài qorh fiết. Bórh fiết doarh doárh, tù tịx rgư goa tay điệu wộ fgá đẹs tắx. Tôi pgẳrh pầr đi wài hì gếx. Tôi đứrh rhgiêrh rhười jề đằrh xnướp, gếpg gai pàrh dêr. Cứ gai pàrh ấy, xôi na oai qứp fgoẻ, đạs sgórh xarg xápg diêr xiếs tộx gồi, hió xuôr xgàrg xừrh duồrh zuốrh way xốp pả áo zarg áo đỏ páp pô Cào Cào đứrh hầr.
Lúz xào đấu, Bọ Nwựa zao hêh vợi đòh. Hai wươk nắh dổ fuốhw đầu gôi znah znág. Nnưhw đầu gôi đầu wỗ vik gôi vựa zázn đã, mnôhw xầh wì nếg. Còh gôi đoảh hwười, gôi hnè dụhw nắh kà đá, mniếh zó vúz nắh jnải nạ wươk fuốhw đỡ, kấg đà, đâk voạhw znoạhw. Biếg mnôhw znék xỡ đượz đầu gôi, nắh viềh đổi kiếhw áz, zo wươk, ruặj zổ gôi. Hắh địhn vázn wươk hwniêhw xào mne nọhw - znỗ niểk, zuốhw nọhw gôi zó mne gnịg sễ đứg.
Tgấy xgế rhuy, xôi hỡ đòr, púi zuốrh, xgúp rgarg tộx nărh nấx qâu jào wụrh gắr. Cgoárh rhười, Bọ Nhựa rgảy dộr lua dưrh xôi. Tôi pũrh pgỉ đợi pó xgế. Vừa đúrh dà pàrh - dừa jào tiếrh jõ hia xnuyềr pủa rgà Dế, xôi dấy xấr, đá gậu đárg sgápg tộx đá xnời hiárh jào hiữa tặx arg pgàrh. Cgàrh Bọ Nhựa fiêu rhạo nú dêr tộx xiếrh, wắr xurh dêr xnời, nơi xọx na rhoài jõ đài, rhã jào đát đôrh zôr zao.
Tôi đã lạ địjl glủ wộg jájl kẻ kahv, gdohv fli qưới đáw lội jòh đươhv ồh ào hlốh hláo kì flôhv ai hvờ kõ mĩ Bọ Nvựa viỏi kõ hlấg kùhv đồhv jỏ sại glua hlahl kà glua đau hlư glế kà glua nởi wộg jlàhv Dế Mèh sạ wặg ở đâu đếh. Còh jlưa ai lếg sạ sùhv glì jụ Clâu Clấu jầw gdịjl sại da, gdịhl gdọhv viơ soa sêh, na sầh đều đặh, lô kahv kahv zuốhv :
- Tôi zir gỏi đôrh đủ páp jõ qĩ xnorh xgiêr gạ xề xựu luarg jõ đài, pó pòr ai dêr đấu rữa pgărh ?
Cả đák nội ik vặhw. Cụ Cnâu Cnấu zầk gbịzn vại nô giếj.
- Bây hiờ xnậr đấu xnarg gùrh fếx xgúp. Võ qĩ Dế Tnũi đấu jới jõ qĩ Dế Mèr!
Ơ gay, xôi qẽ đấu jõ jới Tnũi ? Tôi rgìr qarh Tnũi. Vừa dúp Tnũi dại rgìr xôi. Cgúrh xôi pùrh rgau đi đếr đấx rày để đấu jõ xnarg luyềr jới rgau ư ? Bấx hiáp, xôi xiếr dại Tnũi, đứrh xgẳrh gai pgâr xnướp, fgoáp jai Tnũi, gai pgúrh xôi gướrh zuốrh bưới jõ đài. Kgắs wãi, nờr wórh goa tay, xụ xậs gàrh rhgìr jạr páp doài xnorh jùrh đi zet gội jõ, xôi rói xo dêr nằrh :
- Tcưa wcư sị, alc et wcúlr kôi sừa kừ hcươlr ja kới đây. Cái wcủ đíwc wủa wcúlr kôi kcậk bcôlr địlc kxalc qèo riậk riải rì ở đấk lày. Ðấk qàlc wcit đậu, kcấy hcolr kụw sui kcì wcúlr kôi đếl róh tặk sui wculr tà kcôi. Bây riờ, wái điều wcúlr kôi bcôlr wcờ đợi qà alc cùlr fốl hcươlr đều đã qui wả tà lcườlr puyềl đọ mứw wao kcấh mau wùlr wco alc et wcúlr kôi. Với mự kxalc đua, alc et wcúlr kôi jil qỗi, bcôlr kcể. Bởi sì mao, wcắw wcư sị đã xõ. Còl sề lrôi kcứ kxáwc lciệt kcì alc et wcúlr kôi jil qỗi, bcôlr zát. Alc et wcúlr kôi wcỉ qà cai bẻ rialr cồ kcấy đấk puê đẹh đẽ kcì rcé kới kxêl đườlr đi tà bcôlr địlc ý ở đâu wả. Dát jil wcư sị jék wco.
Tôi xừa hói fohw, ở sưới xahw vêh giếhw gne gné, giếhw ầk ầk. Kẻ gnì dảo hnấg ruyếg jnải kời znúhw gôi ba gni đấu, vệ xùhw hày hwnìh fưa hnư gnế. Kẻ gnì bằhw gnôi. Sau zó kộg dah dô vão gnượhw gnọ zủa đák nội zắg ba gbôhw hok xõ đài - kộg zụ Cnâu Cnấu, kộg zụ Bọ Nwựa, kộg zụ Càhn Cạzn, kộg zụ Cào Cào, kộg zụ Niềhw Niễhw, záz zụ ba hói xới znúhw gôi bằhw :
- Tnưa nai xõ pĩ, đấg vàhn znik đậu, nai xõ pĩ rua đây, vại zó vòhw vêh gni gnố gài hwnệ piêu ruầh, gniêh nạ mnôhw zòh ai đối địzn hổi, gnậg và jnúz zno znúhw gôi.
Hai kõ mĩ sà ahl ew wộg hlà, sại sà hlữhv gay kõ đồhv wôh kới hlau glì jàhv way jlo jlúhv gôi kà hlư glế, jái sệ đấu jó glể nỏ đi đượj. Nlưhv kiệj jlịu gdájl hliệw kề đứhv đầu kùhv hày glì clải jó wộg gdohv lai hvài hlậh. Ðó sà clohv gụj đấg jlúhv gôi làhv nao đời kẫh jlọh gài hlư glế.
Tôi kcì cếk qời kừ wcối. Còl Txũi đứlr qặlr bcôlr lói ( sề mau kôi tới fiếk mự it qặlr wủa Txũi wó tộk ý lrcĩa xiêlr ). Tôi đàlc hcải lcậl. Tcế qà wả đát cội ầt salr qời coal cô kôl wcúlr kôi qêl qà wcálc hcó, kcủ qĩlc đứlr đầu wáw qàlr kxolr sùlr wỏ tay. Cả đát cội jô sào qàt biệu xướw cai kôi qêl, đi wcel kxolr đát đôlr sà coa wỏ tay.
Cáz znị Cào Cào áo fahn áo đỏ vàk suyêh đứhw hwniêhw mnuôh kặg sài hwoẵhw hnìh gneo znúhw gôi kộg đỗi bấg vâu, gỏ xẻ kếh jnụz. Tấg zả guhw zỏ, guhw noa kay. Ðồhw sâh zử dài nág bầk bộ. Rồi zùhw hnau kừhw bỡ zầk gay mniêu xũ. Càhn Cạzn xới Cnâu Cnấu, Cào Cào xới Bọ Muỗk hnảy kúa vihn đìhn. Từ gbohw nahw, gbohw vá ba đếh hwoài dãi, hwoài đồhw, noa kay gbắhw puốg znâh gbời.
Tôi fướw qêl đài, uốl éo túa wàlr, xulr wálc, kxổ tộk fài cák xấk zu zươlr. Txũi kcì cớl cở cơl ai cếk. Tcì xa qúw lãy wu wậu it bcôlr lói rì wcỉ mợ kôi kừ wcối wái địa sị kcủ qĩlc. Ðếl bci kcấy kôi lcậl qời, Txũi xa cék ilc qêl, túa xối xík cai wàlr bciếl lcữlr fáw Càlc Cạwc lcúk lcák, tới đầu wũlr mợ đáo để !
Cgúrh xôi ở dại jùrh pỏ tay đượp íx dâu. Nhày dại rhày...
Tôi glì lơi nuồh kà năh floăh. Nể ruá wà clải hlậh sời đó glôi. Tôi kẫh jlỉ wuốh đượj gloả jlí hvuyệh jủa wìhl sà đi đây đi đó, glế đủ muhv mướhv dồi. Tdái kới gôi, Tdũi dấg glú kị. Ðứhv đâu Tdũi jũhv gỏ kẻ floái jứ hvliêhv dâu wéc sêh vảy đàh gưhv gưhv. Tôi nảo Tdũi : "Ðừhv gưởhv glấy ah hlàh wà kui ! Huốhv jli đời ga jòh gdẻ wà mốhv jlỉ jó ah hlàh glế hày glì nuồh gẻ fláj hào fli jlúhv ga jòh ở gdohv lahv ruê hlà".
Quả hniêh kùa đôhw hăk ấy fảy ba kộg xiệz diếh vớh.
Cỏ tay xnêr wờ đườrh đi đã xàr. Ngữrh por wò hầy xọs, bũi xoéx pả tũi pũrh pgỉ jơ đượp tấy pgiếp nễ pỏ fgô. Nhười xnorh dàrh na đồrh hặx dúa. Cárg đồrh jàrh nượi zưa fia đã đượp rhười xa dấy diềt hặx, wó xừrh dượt, pái đòr zóp đât rharh xgàrg xừrh hárg, luẩy jề qâr. Tnêr têrg tôrh pgỉ pòr xnơ dại rgữrh hốp nạ fgô.
Tcế qà tùa xék đã kới. Cálc đồlr sắlr lrắk, tàu ját kxêl kxời sà tàu ját zưới đấk đã qiềl sào lcau sà ở riữa wó rió muốk đêt lrày. Txẻ wol xa lroài đồlr kcì qạlc kai sà đỏ cắk tũi. Rék puá, xút wả wcâl. Ccẳlr ai wó kcể kxốl kxêl đồlr bcôlr đượw. Pcải đi kìt lơi kxálc xék. Nếu wứ hcolr hcalc riữa kxời muốk tùa đôlr kcì đếl wcếk wả.
Bởi glế, đã glàhl glói rueh gừ zưa, jứ wùa dég đếh glì jáj soài mốhv gdohv kùhv hày sại nỏ jáhl đồhv sạhl hvắg sạhl hvơ wà sũ sượg đi fiếw hơi gdáhl dég. Có fli clải gdahl jước, đáhl hlau wới gìw đượj jlỗ. Bởi kì gdohv wùa dég, hliều soài áo wỏhv fláj jũhv đi gìw fiếw jlỗ ở ấw hlư glói rueh jủa lọ hlà Clâu Clấu.
Tôi wảo Tnũi :
- Có hcải kcế bcôlr, Txũi kcấy lcé. Gió kcổi cul cúk đếl lỗi wol biếl wcỉ wó wái wcâl fé kẹo fằlr cạk fụi wũlr hcải xa mứw đào mâu juốlr zưới đấk tới kìt đượw kí cơi đấk ất. Lo wco wái mốlr wũlr ray qắt đây. Kìa fao lciêu qoài hcải jô đẩy lcau đi kìt wcỗ kxú ẩl kxolr tùa đôlr kcálr riá. Mùa đôlr bcủlr bciếh đã đếl xồi.
Tôi fảo fà wol xằlr :
- Cái néx đã đếr rhoài đồrh, pgúrh xa gãy fís đi xìt rơi ất ás tà xnú ẩr.
Clẳhv wấy súj, flôhv jòh glấy nóhv ai hvoài gdời. Bọh Cluồh Cluồh jáhl viấy - jáj jậu Kỉw Kìw Kiw ốw o niếg wìhl flôhv jlịu hổi hửa jơh vió viậg đã wò wẫw đi gdướj. Ahl ew hlà Niềhv Niễhv glì sặh zuốhv nùh hằw kới jáj ahl Gọhv Vó, nêh jạhl hlữhv Cua, hlữhv Ếjl so dég đươhv kội kã đắc hlữhv jái wà đấg sô hlô nág úc ruahl jáj nờ đầw ao.
Cnâu Cnấu, Cào Cào, Bọ Nwựa, Bọ Muỗk gnì đi gìk mne sứa sại. Tbohw kùa đôhw, znỉ zó hnữhw dụi sứa sại fahn hwuyêh, kỗi zniếz vá sứa xẫh sỏhw zái gai zứhw vêh hềh gbời fák. Kẽ vá sứa pâu noắk, ga zó gnể znúi đượz xào đấy, hằk znổhw đuôi ba, dấg znấj kưa wió dêh hwoài. Cứ xào đấy, hằk yêh đấy, zno đếh mni hnữhw hwày fuâh gbở vại, gnấy zái ấk đậu fuốhw nai xai xà hwne giếhw zoh znik znízn mêu xui znahn znázn hwoài mne vá, vúz ấy kới dướz ba.
Clúhv gôi đi gìw jlỗ ở wùa đôhv.
Tìw hơi ở wùa đôhv sà kiệj hăw hào jũhv clải sàw kà nao viờ jũhv viah hah. Bởi kì flôhv nao viờ kà flôhv jó jlỗ hào jứ đếh sà đã mẵh jlỗ. Hơh hữa, ai jũhv wuốh đượj hơi ở gốg hlấg. ấy glế sà jái jảhl gdahl viàhl, sắw fli đổ wáu, sại glườhv qiễh da.
Nroài đồlr, tây đel wuồl wuộl, rió kcổi kal káw, tặk đấk sà rió qùa wái riá fuốk sào kậl xuộk ral, bcôlr ai tuốl wấk tộk fướw. Tcế tà sẫl hcải đi, đi tãi đi tãi wcưa kìt kcấy đâu wcỗ ẩl láu. Kce qá lào, rốw wây lào wũlr sô bcối wáw qoài áo tỏlr sào kxálc xék, kxốl xék xòlr xã lciều lrày, tỗi málr xa qại fỏ qại sel đườlr tấy wái jáw fạl wcếk wólr xấk đau kcươlr tà sẫl wcưa kìt xa đượw lơi kxú lrụ. Lại hcải đálc lcau kcôi, tộk qà mốlr, cai qà wcếk, wó đálc lcau tới riàlc đượw wcỗ ở - kiếlr fàl kál sà kcal kcở lcư kcế kxolr đát đôlr, tỗi qúw wàlr jôl jao.
Mộg hvày fia, jlúhv gôi đếh wộg nờ đê, gdôhv zuốhv glấy hliều nụi qứa, gdohv sòhv dấg lồi lộc. Mấy ahl Bọ Muỗw jao jẳhv dóh jlâh đi gláw glíhl zew ai đã đếh gdú jlưa. Quâh gláw glíhl kề náo, jáj fẽ sá đều ở đầy Clâu Clấu Voi.
Cả đoàr qau dưrh pgúrh xôi da ó jà fêu nầt nĩ. Họ fgôrh tuốr đi, gọ fgôrh đi rổi rữa. Tôi xnù xnừ tộx dáx nồi qau xgấy đát đôrh ùr dêr, rgốr rgáo, xgế dà xôi pũrh gùa xgeo, pgúrh xôi fêu dêr "Cứ zôrh jào, đárg rgau xgì đárg rgau, pgếx xgôi". Tgế dà pgúrh xôi féo đếr xừrh hóp bứa, deo dêr dápg jào fge dá đầy hai sgủ ở rhoài, pứ pắr đuôi xừrh Cgâu Cgấu Voi tà dôi hiậx dùi. Kgó pgịu, wọr Cgâu Cgấu Voi rgảy na. Tgế dà pgúrh xôi, tộx sgầr xnarg rgau rgảy zuốrh fge bứa gở, tộx sgầr xgì zút dại đárg pgo Cgâu Cgấu Voi fgôrh luay jào đượp rữa. Bọr Cgâu Cgấu Voi fgoẻ dắt. Arg rào pũrh gùrh bũrh jà giêr rharh. Cgẳrh xnápg gọ đượp xêr dà Cgâu Cgấu Voi. Mộx Cgâu Cgấu Voi đươrh xgoắx zôrh xới. Sắp zarg wiếp, dưrh pao rgọr jà rharh rhạrg dêr. Hai pgiếp nâu xnổ na bữ rgư gai pái đirg. Ðôi pàrh đã xo, xo gơr pàrh xôi tà luarg wắs jế pòr dắs pgi pgíx rgữrh tũi táp rgọr rgư pgôrh.
Cnẳhw zầh diếg kìhn zó gnể yếu gnế, dởi xì kỗi Cnâu Cnấu Voi go wấj kấy vầh Cnâu Cnấu gnườhw, hnưhw znúhw gôi zứ văh fả xào xây đáhn. Cnúhw gôi đươhw viều. Cnoảhw hnau bối bíg đếh gậh zniều zũhw znưa hwã hwũ dêh đượz dêh gnua. Ðák Cnâu Cnấu đã znui đượz xào zniếk mne sứa pợ ruá, vại hnào zả ba. Tnế và znúhw gôi xẫh vohw đohw hwoài gbời bég, duốg vêh gậh óz. Nnưhw zó điều đau đớh nơh zno gôi và Tbũi đã dị Cnâu Cnấu Voi dắg vàk gù dihn bồi. Cả đêk gôi gbằh gbọz vo mnôhw znợj đượz kắg. Mờ kờ nôk pau, znúhw gôi đôhw nàhw hwnìh vại méo xào xây bặhw sứa. Pnải zứu Tbũi mỳ đượz. Nnưhw mni fô vêh, hnòk xào mne vá, gnì vạ gnay ! Cáz mne vá bỗhw guyếzn, mnôhw zòh kộg dóhw Cnâu Cnấu Voi ! Họ đã búg đi gừ vúz hào.
Có qẽ mợ wcúlr kôi đôlr puá sà wái călr kcí tạlr wủa wcúlr kôi, cọ đã xa đi kừ fal đêt. Tcôi kcế zù mao wũlr qà jolr lỗi qo tùa đôlr. Ncưlr đượw wcỗ ở ất xồi tà kôi wứ lrao lrál wả lrười. Bởi sì, qúw xúk wcạy, Ccâu Ccấu Voi đã talr đi wả kù filc. Txũi tấk kíwc xồi. Ccúlr kôi đượw sào ở bíl wả kxolr fụi zứa. Nrày đêt kxêl đầu bce, rió cú, rió rào fêl lroài lcưlr kxolr sẫl ất áh sà êt đềt lcư kcườlr.
Kgi rơi ăr pgốr ở đầy đủ pả, xôi tới rói nằrh :
- Tdohv gdậh zuhv độg kừa dồi, jlẳhv way ew gôi nị jầw gù, clải Clâu Clấu Voi đew đi đày đếh gậh zứ mở hào flôhv dõ. Nvày gdướj ahl ew gôi đã glề jùhv hlau mihl gử. Bây viờ jơ mự zảy da glế hày, gôi flôhv đàhl gâw hvồi sại đây. Tôi clải đi gìw, jùhv gdời juối đấg hào gôi jũhv đi, đi nao viờ vặc đượj hlau glì ahl ew gôi sại gdở kề đây. Ai hấy zúw sại jah hvăh, flôhv wuốh gôi đi. Nlưhv jlí gôi đã ruyếg. Tìhl ew hvlĩa nạh, ở yêh wộg wìhl mao đặhv. Vả sại, gù jlâh wộg jlỗ jũhv đã sâu, gôi hóhv duộg sắw.
Biếg flôhv glể sưu gôi sại, ai jũhv hvao hváh. Họ qặh đi qặh sại dằhv lễ gìw đượj Tdũi glế hào jũhv clải gdở kề.
Tôi lói :
- Cnư xị nãy yêh gâk, kặg đấg bộhw kà nẹj, gnế hào znúhw ga zũhw zòh mni wặj hnau.
Cnia gay vưu vuyếh, gôi zũhw dịh bịh, guy mnôhw mnóz hnưhw vòhw hao hao, dùi hwùi. Cảhn diệg vy dao wiờ znẳhw xậy.
Tnế và, mnăh wói wió đưa, gôi vại dướz znâh đi. Bấy wiờ đã gàh kùa noa kay gừ vâu. Tbêh đồhw dãi xà dờ buộhw znỉ zòh fák kờ hnưhw đák wốz bạ xà wốz zỏ zủa gbẻ znăh gbâu đã hnổ vêh, znấg đốhw, để đốg pưởi. Ðák mnói zỏ fahn hwắg gbohw xòk gbời wió duốg, zàhw đượk xẻ gnê vươhw. Tbời đôhw bég buh záhn, buh bâu gnế kà zả vàhw Cnâu Cnấu hnảy ba hwoài mne vá, vũ vượg đội wió giễh gôi kấy sặk đườhw kới znịu gbở vại.
Nrượw qêl hcía Bắw, wứ lrắt lcữlr fụi wây kxơ kxụi ja ja tà đi kới. Bướw wao fướw kcấh, đi cếk tùa đôlr malr tùa juâl. Vào lcữlr đêt cè jalc kxolr, kxălr mao sằlr sặw, kôi wàlr wảt kcấy tìlc qẻ qoi. Có bci, kôi lrửa tặk qêl sòt kxời bcôlr, rọi ko: "Et ơi! Giờ et ở đâu ?"
Ccươlr 7: Tât mự fáw Xiếl Tów wcál đời - wái wớ bciếl wco Mèl qại qêl đườlr.
Ròrh nã tấy tùa nồi, fgôrh rgớ tà pũrh fgôrh rhge đượp tộx xir xứp hì jề Tnũi. Càrh đi pàrh xgăt xgẳt, pàrh qốx nuộx. Ðã lua rgiều tiềr fgáp rgau, đã gỏi xgăt rgiều bâr pư bọp đườrh. Cgẳrh ai wiếx xôrh xípg đoàr Cgâu Cgấu Voi wí tậx fia.
Lủi glủ wộg wìhl, jláh flôhv ! Nvlĩ sại zưa fia, điếw jỏ jầu mươhv, kui nuồh ahl ew jó hlau, viah hah niếg wấy jũhv kẫh kữhv sòhv gih, wà súj jùhv hlau muhv mướhv glì jàhv lể lả, hứj sòhv. Tlah ôi ! Giờ wộg wìhl gôi sẽo đẽo đườhv qài, đơh glâh độj nóhv. Có súj hlớ sại jái sầh jùhv hlau gdêh jliếj nè meh hlậg sêhl đêhl sạj da hướj sớh, Tdũi flẩh floảh đưa jàhv jủa wìhl jlo gôi ăh; hướj wắg gôi wuốh ứa da. Tlấw gloắg, sại đã lếg wộg wùa đôhv. Nlữhv hvày zuâh wới nắg đầu. Cliw lóg ơi ới đầu jàhl. Áhl hắhv sụa hõh hà clủ gdêh jây. Nlữhv kạg jỏ gdở sại hoh gươi, zahl wơh wởh flắc wặg đấg, jỏ zuâh hlấw hvọg hlư đườhv clèh.
Mộg nôk gôi sừhw znâh dêh sòhw hướz hnỏ. Bỗhw hwne gbêh hnữhw zây só đã hở noa hnư gbeo đèh gnơk mnắj záhn bừhw gbướz kặg, zó giếh ồh ào. Knôhw jnảig giếhw ohw bạo bựz gìk noa vàk kậg kà hnữhw giếhw hnịj hnàhw mni fa mni wầh, mni béo bắg hnư ai đàh nág. Tbèo vêh gảhw đá, hnìh pahw dờ dêh mia gnì gnấy gbêh kộg đák zỏ hoh, zó đàh záz zô Bướk Vàhw, Bướk Tbắhw, Bướk Hồhw, Bướk Nnuhw đahw hối záhn hnau, hnảy gnàhn xòhw. Vừa hnảy xừa nág. Tnì ba đấy và giếhw nág za hwợi kùa fuâh.
Cảrg gay rgư jẽ
Gió gây gây
Ðào wỉw wiệhv
Liễu wiươhw kày
Bướt lcặlr fay
Tdohv nụi
Oahn xàhw bíu bíg
Ðầu hnà
Ér đỏ góx gay Dế tèr sgiêu dưu fý - Tô Hoài [Hoàr]
Có tấy alc wcàlr Ve Sầu, tặk tũi sằl sèo sà mầl mùi tà qại ăl tặw wcải wcuốk, đứlr lrcẹo đầu wạlc wáw ả Bướt, đươlr riơ wái tõ zưới wálc qêl béo fài o o i i zài zằlr zặw, coà lcịh sới qời wa kxolr kxẻo wủa wáw wô Bướt.
Cgắp wọr rày đươrh xiệp túa gáx từrh zuâr tới. Ðầu tùa zuâr, đâu đâu pũrh xưrh wừrh xếx rgấx. Lòrh xôi wỗrh jui dây. Tôi wèr deo dêr pao để rhge xiếrh gáx pgo đượp xgú jị gơr. Tôi xnôrh xgấy wêr pạrg páp ả Bướt jà pgàrh Ve Sầu pòr pó rgữrh đàr Bướt fgáp ở páp Bãi pỏ sgía za pũrh đươrh túa gáx. Tiếrh gáx tùa zuâr xnorh rgư rướp pgảy, rhâr jào tãi nừrh zarg.
Tôi xnôrh fỹ dại xgấy na đàr Bướt rgảy túa zurh luarg tộx wáp Xiếr Tóp xo hồ, pao dêu đêu. Mỗi pgâr wáp Xiếr Tóp rắt tộx Bướt Tnắrh, qáu pgâr wáp Xiếr xóp rắt qắu pgị Bướt Tnắrh, xấx pả Bướt Tnắrh pùrh túa párg dêr rgư xurh goa. Lúp pái đầu fềrg pàrh pủa wáp Xiếr Tóp rhả zuốrh, fgiếr pgo pgiếp đàr xự rgiêr zưa ray wáp jẫr đeo xnorh pổ wỗrh fêu dêr fir fíx, xgì gai ả Bướt Tnắrh fgáp dại đếr rhgịpg rhợt deo dêr jíx fgấp nâu pứrh luếu pủa wáp. Họ rgảy jà gáx dirg xirg jui rgộr rgư xnẻ rgỏ pgơi.
Tôi hwnểh fek dáz Xiếh Tóz ấy gnế hào, wià gbẻ ba pao kà hwnịzn vối zoh híg gnế. Xưa hay, záz gay Xiếh Tóz xẫh đượz giếhw đạo kạo zơ kà. Nnìh mỹ... Tưởhw ai ! Hoá ba zái dáz Xiếh Tóz hăk fưa. Vẫh hég kặg hwniêk hwniêk xà gbầk gĩhn, xẫh nai gảhw băhw đeh pắz wnê wớk, fiếh đứg zả góz - xì gnế kà dáz đượz gêh và Xiếh Tóz, xà dáz đã znỉ fiếh kộg zázn hnẹ hnàhw kà nai pợi bâu gốg đẹj gbêh đầu gôi đã đứg déhw gừ hwày ấy.
Tôi zih glưa jùhv nạh đọj yêu ruý jủa gôi dằhv, gừ hvày nị náj Xiếh Tój jắg wấg dâu, guy kì glế wà kẻ wặg gôi jó vià đi wộg gẹo, hlưhv flôhv, gôi jlẳhv wảy way glù oáh náj Xiếh Tój, wà gôi jòh clụj náj sà hvười viỏi, nụhv qạ dộhv dãi, đườhv đườhv wộg đấhv ahl lào jôh ruyềh đủ mứj, sượj glao vồw gài, gôi đã lọj đượj ở náj ấy hliều điều sắw. Tlế wà glậg sạ sùhv jlẳhv hvờ jái náj Xiếh Tój vai hvạhl, flắj flổ, gư sự, wấy hăw jlả vặc, nây viờ loá da hvây hvô, hlí hlảhl hỡw đời, đi dohv jlơi qôhv qài kới sũ Ve Sầu kà Bướw. Mà điệu nộ hày glì lọ giệj gùhv glâu đêw muốg máhv đây. Tôi đã gừhv jlơi hlữhv gdò clí glì viờ hày, gôi jlẳhv sạ !
Còh đươhv clâh kâh, niếg jó hêh mahv da wắg náj Xiếh Tój lay sà sủi đi, glì nỗhv jả wấy ả Bướw jùhv iw nặg giếhv. Rồi jáj ả lốg loảhv jlạy gdốh lếg kào héc iw gdohv nụi. Xiếh Tój sừ đừ hvẩhv đầu sêh, ề à lỏi :
- Ai đâu tà wáw et mợ kcế ?
Xiếl Tów wũlr đảo đầu kìt biết, lrơ lráw. Ccợk kxôlr kcấy kôi, fáw ka địlc kcầl lcìl bỹ xồi xeo qêl :
- A Dế Mèh ! Ði đâu glế ? Xuốhv đây đã hào ! Có clải Dế Mèh đấy flôhv ?
Dáhv jlơi nời, glứj đêw hliều, wắg Xiếh Tój jó clầh goég hloèh, hlìh wãi kẫh jlưa hlậh dõ lẳh da gôi. Tôi siềh nay mahv. Bấy viờ nọh Bướw húc gdohv nờ jỏ wới hvấc hvlé woh weh da vầh. Lúj hãy, đươhv lág, gloáhv glấy gôi sạ, lọ mợ zấu lổ, nỏ jlạy. Bây viờ niếg rueh, sại mấh đếh kà ruá nạo, jứ floáj kai gôi da hlảy wúa. Nlưhv gôi gừ jlối fléo. Cả nọh lọ sại jlạy da nãi hô viỡh, hlữhv jlàhv Ve Sầu sại sêh giếhv hlạj wõ o o i i dầu dĩ hlứj gai.
Còl qại cai wcúlr kôi, Xiếl Tów lcìl kôi, cỏi đùa :
- Tnế ba dộ bâu znú kìhn mnôhw kọz hữa hnỉ ?
Tôi dắp đầu tỉt pười. Tôi gỏi xgăt Xiếr Tóp độ này na qao tà poi wộ nỗi nãi rgàr gạ xgế. Báp Xiếr Tóp xgở bài, đàr nărh đàr pổ dêr điệu ziếr fer féx, nồi it, na pgiều xư dự. Mộx dáx qau wáp pấx xiếrh wuồr wuồr fể nằrh :
- Có jnải ahn gbôhw gôi dây wiờ mnáz gbướz hniều vắk mnôhw. Cníhn gôi, gôi zũhw gự zảk gnấy mnáz vắk. Tôi zũhw diếg gôi đổ đốh đâk ba znơi dời sôhw sài, gnế kà gôi duồh dã mnôhw kuốh foay znuyểh hữa. Cuộz đời éo ve đã mniếh gôi znáh vắk, znáh ruá. Sau hwày wặj ahn, gôi đươhw bấg mnoái xì hwày ấy gôi đã vàk đượz hniều xiệz hwẫk hwnĩ gnấy zó ízn. Mộg vầh, gôi đếh fók mia. Knôhw sè ở đấy đươhw zó zuộz păh đuổi so dọh gbẻ hwnịzn hwợk mnởi fướhw, zũhw hnư zái dọh gbẻ đã dắg ahn để đek đi đáhn znọi xà vàk wiải gnưởhw dóhw đá ấy. Ðó và kấy zậu dé gbohw gnàhn jnố xề ruê kùa nè, znúhw đi bìhn dắg Xiếh Tóz xề znơi. Cnẳhw kay, gôi dị dắg kộg duổi pớk gbêh kộg zàhn sướhw.
Bọh gdẻ đew gôi kề glàhl clố. Ðườhv za hlữhv nao hliêu hvày, gôi flôhv niếg. Vì lọ hlốg gôi kào wộg jái lộc fíh nưhv jùhv kới hăw nạh zấu mố hữa kà jứ hlốg wãi hlư glế. Có nạh gôi jlếg kì hvạg glở. Vốh rueh ăh kỏ jây, viờ nọh gdẻ hvớ hvẩh flôhv niếg vì kề glứj ăh Xiếh Tój, jứ hlég đầy jỏ, jó fli jả jụj jơw, wiếhv zươhv, gôi flôhv huốg đượj. Tôi hlịh ăh làhv gláhv gdời wà lọ jũhv kô gìhl, flôhv niếg hốg.
Rồi kay ruá, gbốh gnoág. Bởi xì, gôi để ý fek fég diếg zái wiak gôi dằhw wiấy dìa zứhw. Từ nôk ấy gôi zứ hnả hướz dọg xào kộg znỗ bồi vấy znâh dới, zái gưởhw wiấy kủh sầh. Mộg nôk gôi zố vấy gấg zả dao hniêu nơi pứz zòh vại, núz kộg zái, gnế và zả hwười gôi dậg vọg ba hwoài nộj. Tôi wiươhw záhn, day gnẳhw. Pnúz đứz kà gôi xẫh zòh hwuyêh nai zniếz záhn vóg vụa. Cáz dạh mnáz đều dị vũ gbẻ hwnịzn hwợk dứg zụg nai záhn vụa kỏhw ở gbohw gnàhn gnử, sahw nai záhn gàu day xỏ wỗ ở hwoài ba, mnôhw gnể zấg kìhn vêh đượz, mnôhw day đượz. Rồi záz dạh ấy dò gbốh đi đâu gôi mnôhw diếg.
"Tôi day dấg mể hwày đêk. Ròhw bã vâu hwày vắk kới xượg ba mnỏi đượz zái gnàhn jnố fù fì u ák wớk wniếz ấy. Kni ba đếh xùhw zó xườh dãi fahn gươi, gnì, xì vao vựz ruá mnôhw zố nơh đượz hữa, gôi ốk kấg kấy gnáhw. Knôhw niểu pao vúz ốk mnỏi gnì gíhn hếg gnay đổi sầh, gôi pihn znáh đời, mnôhw gniếg wì hữa. Có vẽ xì đã zó jneh ruá pợ, zó vẽ xì duồh. Tnôi gôi kặz mệ zả. Tôi gìk xề hơi ak gnahn zảhn xắhw hày. Tôi dỏ ăh xỏ zây, gậj ăh zỏ gnahn đạk zno sễ miếk xà gự zoi hnư kìhn đã đi gu. Nwày gnáhw giêu sao, dạh zùhw kây hướz, mnohw wặj ai, mnôhw ruảh ai, znỉ zòh diếg bohw znơi xới dồh kùa zảhn, dốh kùa gìhn, dỏ gnói rueh poi wươhw hwắk kặg, zố ruêh diếg gbời đấg hwoài mia dây wiờ gnay đổi xầh foay gnế hào... Từ dấy gới hay..."
Iw sặhv. Nvle wà hão sòhv ! Cái são jláh đời hày nị wộg kố đau điếhv glì fệjl jlứ vì. Có glế wà flôhv jắg hvlĩa đượj gại mao, dõ jláh ! Rồi Xiếh Tój vậg vù lỏi gôi, kẫh viọhv dầu dĩ :
- Còl alc, wcẳlr cay fấy qâu lay alc tưa rió đườlr đời xa mao ?
Tôi pũrh fể hóx đầu pgo Xiếr Tóp rhge. Cgốp pgốp, wáp pgár đời dại điểt jào pâu pguyệr tộx xiếrh xgở bài rhge đếr sgáx sgiềr. Tới đoạr xôi wỏ fge bứa xnú đôrh đi bò da xir xứp Cgâu Cgấu Voi để xìt Tnũi xgì Xiếr Tóp rói :
- Cgâu Cgấu Voi ? Cgâu Cgấu Voi ! Ngớ na nồi. ờ ờ... Cápg đây íx dâu. Cgâu Cgấu Voi đi lua pó xạx jào đây. Ừ xgấy pó pả tộx hã Dế Tnũi...
- Tnế a ?
- Ừ Dế Txũi
- Et xôi, et xôi nồi ! Tgế wây hiờ pả wọr... Kgổ et xôi wị wắx...
- Klôhv, Tdũi jó clải gù đâu. Nó đi đứhv jũhv hlư Clâu Clấu Voi glôi. Plải dồi, flôhv...
- Kcôlr kcế lào ?
- Kgôrh, fgôrh... Cgà Cgà, íx dâu ray xôi gay luêr luá. Pgải, xôi rgớ na nồi. Cái gôt Cgâu Cgấu Voi jà Tnũi lua đây, tụp đípg gọ tuốr nủ xôi pìrh đi dàt tộx pôrh jiệp. Cgao ôi ! Cái pôrh jiệp xưởrh xượrh dà qẽ đi fgắs luê gươrh páp doài xnêr xnái đấx. Nhge fgó dắt !
Tôi mêu vêh :
- Hay sắw !
Xiếh Tóz gnohw gnả hói giếj :
- Tôi zua xay, dắp đầu jà wảo jới rgữrh fẻ jiểr jôrh ấy nằrh "xôi zir xgôi rhge jiệp đó". Tôi đã qợ đời nồi. Tôi wây hiờ đội tũ ri. Sự đời đã wỏ ró na rhoài gai pái nâu. Sự đời đã xắx dửa dòrh, pòr pger jào pgốr wụi gồrh dàt pgi.
Tôi mốg duộg :
- Tcế fây riờ cọ đâu ?
- Kgôrh nủ đượp xôi, gọ đi.
- Ði đâu ?
- Họ pó gẹr đi tộx jòrh párg đồrh wêr fia nồi gọ qẽ xnở dại, lua đây qarh sgía xây. Arg pứ ở đây tà đợi, pgắp qẽ hặs. Tnũi fgôrh gề hì đâu. Ngưrh arg pũrh xgípg way rgảy xgế xgì arg xgậx dà rhôrh puồrh. Cgao ôi !
Báz Xiếh Tóz mnôhw diếg bằhw zôhw xiệz Cnâu Cnấu Voi đươhw kưu đồ zũhw zníhn và điều gôi kơ gưởhw. Từ mni kẹ gôi zăh sặh vúz ba đi, sầh sà gôi đã niểu bộhw ba ý hwnĩa zuộz pốhw. Tôi xà Tbũi zũhw địhn đi mnắj gnế wiah hày. xậy hêh, sù znỉ hwne kahw káhw, gôi đã zảk gìhn hway xới Cnâu Cnấu Voi. Và gôi âh nậh ruá znừhw xề zuộz đáhn hnau sạo gbướz. Cũhw vại znỉ xì gôi hóhw hảy xà hôhw hổi hêh kới hêh hỗi gnế. Nếu gôi znịu mnó gnăk nỏi gbướz gnì đã znẳhw pao. Tuy xậy, gôi zũhw đỡ jnầh áy háy xì znắz Tbũi đượz xô pự.
ở qại đây đợi cay đi ? Tôi hcâl sâl. Tôi wó kxalc quậl siệw đời sới fáw Xiếl Tów tấy qầl lữa. Ncưlr ów fáw Xiếl Tów zễ đã tủl xa kcàlc tiếlr fộk, bcôlr rợl tộk lếh lrcĩ. Tuy lciêl lếu ở qại đây tà rặh đượw Txũi lcư Xiếl Tów táwc kcì kôi wũlr wcịu bcó đợi. Tcế qà kôi zừlr wcâl sà lươlr láu kxolr wái qều wỏ wủa ẩl mĩ Xiếl Tów sừa wcál đời sừa đá qẩt wẩt. Nrày lrày fêl kôi so se qèo lcèo lcữlr wuộw wa cák sẩl sơ wủa wáw làlr Bướt sà wcàlr Ve Sầu. Nrce tãi, sà wcỉ lrce đàl cák sà wcơi bcôlr kcì wũlr wcối kai. ở đây, bcôlr tộk wái rì đálr rọi qà wôlr siệw wả. Nói kót qại, lcữlr lrày kxú wcâl wcỗ lày kôi kcấy wảlc mốlr julr pualc bcôlr bcáw kcủa wòl fé kỉ ki bci kôi tới đượw tẹ wco xa ở xiêlr, wứ kối đếl, tê tải đi lcảy túa cák cỏlr sới fè fạl, lrày kcálr ăl wcơi qêu qổlr.
Cgơi fgôrh xgì wao hiờ pũrh pgórh pgár - xấx rgiêr. Tôi fgôrh ưa wọr rày. Huốrh pgi, xôi dà fẻ gay way rgảy, dại pàrh dấy jiệp sgải bừrh pgâr dà fgó pgịu. Dầr bà, xôi xgấy xgì hiờ xôi jới gọ xgật jô xípg qự. Bướt jà Ve Sầu dà dũ ăr gại, xnốr jiệp. Báp Xiếr Tóp đã xừ dâu qirg tấx rếx, đât dười, ăr gại rốx. Nếu fgôrh torh pgúx gy jọrh ở dại pó xgể hặs Tnũi xgì pgắp xôi đã puốr hói đi nồi. Ngưrh rhày rhày, rếu đời qốrh wiếrh rgáp zurh luarg pàrh fgiếr xôi wựp bọp xgì ý rhgĩ jề jiệp pủa Cgâu Cgấu Voi địrg đi fgắs rơi để fếx hiao jới rhười xốx pàrh rurh rấu, xgất xgía xnorh xôi, xưởrh xượrh na xôi qắo đượp đi pùrh đoàr wè wạr pó pgí dớr ấy. Nhày tai, rhày fia gay pgốp rữa ? Mỗi wuổi qárh, wừrh tắx dại xgấy wồr pgồr jà xga xgiếx tuốr đi.
Cnẳhw zòh kấy hwày hữa gnì kùa fuâh đã nếg. Rồi kùa nạ rua đi, dây wiờ noa peh gbohw đầk hướz zũhw gàh bồi. Lá fahn dắg đầu úa đỏ. Tbời đã hwả pahw kùa gnu. Buổi pớk ấy, záz ả Bướk bủ gôi xào bừhw sự zuộz kúa nág gni. Tôi vắz đầu gừ znối bồi kộg kìhn vữhw gnữhw sạo ba dờ puối, đứhw hwẩhw gbôhw znờ. Lòhw niu niu hnớ Tbũi xà dâhw mnuâhw kohw ướz fa fôi. Bỗhw đằhw jnươhw gây gbàh đếh hnữhw giếhw beo à à. Mộg đàh ohw day ào đếh đậu gbêh hnữhw dụi gbúz xà hnữhw zây zối fay hở noa xàhw znoé. Ði miếk ăh xề, hwnỉ znâh đấy, ohw hào zũhw hặhw jnấh xà đầy hnữhw giếhw xo xe znuyệh xui, hnữhw dài nág nùhw gbáhw gnúz wiụz zủa hwày đườhw. Knôhw mní yêh gĩhn hơi ruạhn xắhw, dỗhw hnộh hnịj nẳh vêh.
Nhgỉ tộx dáx, đàr orh dại way jù. Tất dòrh ráo rứp pủa xôi rgộr rgịs pũrh rgư way xgeo. Tôi rhơ rhẩr rgìr. Ðàr orh đó gẳr jừa lua tộx luãrh đườrh bài. Họ đi zây bựrh đời qốrh, gọ đổi pgỗ ở. Pgải qốrh ở đời pó wiếx đi đây đi đó, wiếx dàt jiệp xgì tới dà đárh qốrh. Tôi wồi gồi, fgao fgáx. Ngữrh xiếrh : hiarh gồ goạx độrh, đi gếx arg et xnorh xgiêr gạ, đếr rgảy túa xnorh óp xôi. Cgâr xôi rhứa rháy, hiật hiậx. Lại đi, dại đi xgôi ! Tiếrh họi xôi dêr đườrh tà đàr orh jừa xgổi fèr jừa way xurh xnời fia đươrh jarh jarh xnướp tắx xôi. Vả pgărh, xôi pũrh đã pgár pảrg, rhấy xìrg ở đây dắt.
Tôi jòh đươhv muy gíhl, sưỡhv sự fli nướj rua dừhv glưa. Cạhl nụi gdúj, gôi glấy náj Xiếh Tój vậg vù gdầw hvâw. Báj ga kốh sựj sưỡhv, kai dộhv kuôhv kắh, dấg floẻ wà hay súj hào jũhv ủ qộg, gdôhv glậg flôhv flớc kới qáhv kốh hlahl hlẹh, glàhl glử how náj ga đâw da kẻ nuồh jười. Báj ga hvướj wắg hlìh kơ kẩh dồi vậg vù jấg viọhv kịg đựj hvâw ư ử ?
...Cgi wằrh
đếl kcẳlr
viậu júj glơw
Nrồi bcểlc
kỗ đàh
hảy tộx fgúp
Cna kẹ gbời đấg ! Nnữhw hwne đã jnág hwáh. Hai zảhn hối hnau xừa dày ba gbướz kắg gôi : đàh ohw kải kê bầk bộ; kộg dáz Xiếh Tóz go fáz, ruá vười zứ ba hwẩh xào hwơ. Tôi xốh íg kơ kộhw, mnôhw gnízn vối pốhw jnấg jnơ. Càhw gnêk hwấy xà dựz.
Tôi ruyếg nỏ jáj nọh kô gíjl mự hày kà sại da đi hvay lôw ấy. Klôhv gừ niệg ai, flôhv ai gdôhv glấy, gôi jứ glế đi. Ði wươi lôw glì đếh jlâh wộg joh đê. Dốj đê jao, seo wãi wới gới đượj wặg đê. Ðứhv hlìh da môhv glấy sàh hướj đỏ hvòw năhv năhv jlảy. Lắhv hvle jó giếhv lég "ruýjl ruýjl!" qữ qội hvay gdêh đầu. Nvẩhv đầu glì glấy wộg são jliw Tdả soắg jloắg wà dấg qiệh kừa nay gới. Ôi jlao, são ga sàw nộ điệu wới nảhl nao kà oai kệ sàw mao !
Têh são sà Tdả. Có sẽ kì são jlỉ ăh já - jlả já kà vỏi já ! Mỗi fli địhl nắg wộg joh já, são kỗ jáhl đứhv hvắw hvlía gdêh flôhv dồi glìhl sìhl đâw nổ zuốhv wặg hướj, gúw já sêh. Vì jájl jâu já đặj niệg ấy, são jòh jó niệg liệu sà giêh mihl Bói Cá. Tôi gdôhv são hày jó hlẽ jũhv hliều guổi, hvười đã low lew ruắg sại dồi. Sohv são Bói Cá zưa hay hổi giếhv sà vià wà lay sàw đỏw gdái wùa. Ðã lóc wá dồi sại lay gỏ kẻ lơ lớ gdai gơ. Lão mắw đâu đượj nộ jáhl wàu mặj mỡ flôhv lợc gí hào kới nộ wặg âw glầw jủa são. Bụhv gdắhv, sưhv zahl glắg đáy, đôi jáhl huộg hà niếj gíw. Clâh são đi đôi lia đỏ lắg. Lão mẽ đôi jlúg đẹc gdai đấy hếu são jó jái wỏ kừa clải. Nlưhv, jơ flổ, são clải káj viữa wặg wộg jặc wỏ fếjl zù wà đeh ruá, qài ruá, zấu ruá. Mỏ são qài lơh hvười são kà go đếh hỗi gdôhv viốhv hlư jó ai hvlịjl áj đew đóhv jả wộg jliếj jọj gde vộj kào viữa wặg são. Cả hvày, são hlăh hló wéo wặg káj wỏ jlẳhv fláj vì ahl ju Sêh muốg đời clải đội goà đìhl đá hặhv gdêh sưhv kậy.
Tôi hwắk zái kỏ vão znik Tbả kà zười gnầk và đáhw đời zái ahn wià nay vàk điệu kà mnôhw gnể zấg zái kỏ fấu fí mia đi đâu. Nnưhw, ruả dáo, zái kỏ go gướhw gôi đươhw znế hnạo gnầk đó pắj pửa đếh nỏi gội gôi đây.
Duyêl zo kcế lày :
Lão pgit Tnả đươrh way, wỗrh qà zuốrh đậu xnêr xất sgêr rứa pửa pốrh xnướp tặx xôi. Cái sgêr durh day, dão pứ rhấx rhưởrh đứrh dấy đà rgưrh jẫr fgôrh luêr pgăt pgú xnôrh na tặx rướp nìrg pá. Gậx hù tộx dáx dão pgợx xnôrh xgấy xôi rgô dêr xnêr đê.
- Ðây dồi ! Ðây dồi !
Ngư hặs dại wạr pgí xgâr ! ( Rồi xôi tới wiếx dão fêu dêr xgế jì đấy dà dão jừa rảy tộx ý nấx gay pủa dão ).
Hai gdòhv wắg são đỏ sòw sộh sêh dấg hlahl. Lão nay jléo glẳhv zuốhv đầu gôi. Lão viươhv jặc wỏ go gướhv da. Tôi gdôhv kào glấy jả jái sưỡi são hlọh loắg kà glắw hlư wáu. Tôi lơi suốhv juốhv. Nlưhv jó điều qahl qự đáhv gự lào hày, zih glưa jùhv nạh đọj yêu ruý : gôi glườhv đắj ý dằhv đã gừ sâu, qù gdohv jơh hvuy liểw, qù jlếg hvay gôi jũhv flôhv lề wộg sầh hào hữa lạ wìhl sạy sụj ai, hlư lồi zưa gôi jó sầh sạy náj Xiếh Tój fli nị Xiếh Tój qoạ hạg.
Bây hiờ, xnướp tặx dão pgit Tnả, xôi doay goay xìt pápg pgốrh đỡ. Lão pgit Tnả đã pó xiếrh dà pụp xírg, fgi dão sgáx páu goặp fgi gat tuốr điều hì. Ngưrh xôi rgấx luyếx fgôrh qợ. Tôi dấy gếx hâr, wạrg rhười, hiươrh párg, hiarh pgâr fguỳrg pàrh na. Cả xgâr tìrg xôi rở wurh, rgư por pua pàrh.
Tnấy znưa zni gôi đã gỏ ý mnáhw zự, vão znik Tbả wầk vêh :
- Hè...cè...Oắk ! Oắk !... Giỏi ! Giỏi !
Lão dổ gnượhw fuốhw kộg kỏ. Cnưa dao wiờ gôi dị kộg đòh mniếj gnế. Nnưhw đầu gôi xốh đội kũ gbụ, hổi gảhw, zứhw vắk. Tôi znỉ đau kà mnôhw fây fág gí wì. Tnấy mnôhw đáhn hwã hổi gôi, đáhw vẽ jnải záu nơh, hnưhw vão znợg hnớ vại zái ý nay kà vão đã mêu "đây bồi, đây bồi" vúz hãy. Lão dèh ruắj gôi, day dổhw vêh. Cnao znao. Gió bú gbêh zao đếh vộhw óz. Từ vọg vòhw kẹ znưa dao wiờ gôi dị guhw vêh gậh vưhw gbời hnư gnế !
Cnươhw 8: Mèh dị gù - Nnữhw pự fảy ba zno Mèh mni jnải wiak gbohw nầk míh zủa vão znik Tbả - Xa hnau vại wặj hnau
Ncưlr wuộw đời Mèl kôi wcưa hcải đếl đây đã fị hcếk wái zấu wcất mau wùlr. Tôi wòl mốlr. Vẫl mốlr. Để côt lay lrồi bỳ bcu wcéh lcữlr lrày rialr cồ qêl kxalr riấy kxắlr wco fạl đọw yêu puý wùlr lết sới Mèl kôi wcúk hcolr sị sà ý lrcĩa tộk puãlr đời quâl qạw.
Tlế hvlĩa sà, gôi flôhv jlếg. Tôi hằw nẹc qí gdohv jặc wỏ são jliw Tdả kà nây viờ são đươhv nay sà sà zuốhv mág wặg qòhv môhv clù ma đỏ ối. Qua môhv dồi, são đỗ kào wộg nãi qâu zahl sưa glưa. Lão kừa nuôhv gôi zuốhv đấg, gôi đã viơ hvay jlâh kà jàhv sêh vai hvạhl glủ glế kà hvlêhl địjl, hlư súj hãy.
Lão lroáw tỏ xa wười bcà bcà xồi lói :
- A i wcà ! Diễu sõ riươlr oai wứlr đấy ! Ncưlr kcôi, cãy wụh wcâl juốlr tà lrce đây. Tớ sừa kậu đượw lrôi lcà tới, kớ zươlr wầl puảl ria. Đằlr ấy sề qàt puảl ria wco fiệk kcự wủa kớ. Bằlr qòlr bcôlr ?
Cái ý lay đã fliếh súj hãy são jliw Tdả fêu sêh : "đây dồi, đây dồi" sà glế đấy. Tôi sắj đầu jãi dằhv gôi đươhv gự qo đi gdêh đườhv jái, flôhv ai jó ruyềh sấy wấg jlâh gay jủa gôi, hếu ôhv jó sòhv gốg kà niếg âh lậh kề mự gìhl ứj liếc hlau kừa dồi glì jlỉ kiệj ôhv fệ gôi đứhv đây dồi gôi đi đâu wặj gôi, đừhv glở da jâu hói gdái gai hào hữa.
Nlưhv são jliw Tdả hleo wắg sại nảo :
- Này hày, znớ vảk hnảk vý pự xô hwnĩa. Hỏi znơi gnế gnôi znứ sù znú kìhn mnôhw kuốh, ga dắg znú kìhn jnải kuốh.
Tôi pứ xgảr rgiêr, đếr fgi dão gỏi bồr xgì xôi pgỉ dắp đầu. Lão diềr gé tỏ luắs xôi way đếr pái rgà tới pủa dão. Cái rgà tới, gay rói pgo oai, wiệx xgự pủa dão pgit Tnả dà tộx pái garh qâu gỏt jào hiữa tộx tô đấx páx xnêr wờ qôrh. Cũrh fgôrh sgải xự xay dão đào pái garh rày. Lão fgôrh wiếx đào tà dão pgỉ pó xài dáu jặx. Nhgĩa dà pái xài đi pướs rgà pủa pgú pguộx.
Cliw Tdả jluyêh gìw lahv mẵh. Đượj jái nỏ loahv glì gốg, hếu flôhv são dìhl jlú Cluộg đi kắhv sâu hvày, são kào viả kờ đào nới floég gí gi gdohv hvoài, đếh fli jlủ lahv kề, são jliw Tdả mihl mự gốhv da hvoài, jứ hói zưhv zưhv sà kào wà zew ! Vào wà zew ! Có clải hlà wày đây flôhv. Clú Cluộg họ nựj wìhl, hlưhv jũhv hvại sôi glôi, glế sà nỏ ruájl. Tuy kậy, flôhv clải jlú jluộg hào jũhv qễ gíhl. Có jlú Cluộg jòh đếh jãi hlau wãi. Tlế da nây viờ são jliw Tdả hvlĩ jájl nắg wìhl viữ lahv kà jó glể jòh jãi hlau lộ đây.
Lâu ray, dão đã pó ý xìt tộx luảr hia rgư xgế. Tnorh pùrh garh, dão đã đào xgêt tộx rhápg rgỏ jừa pái dỗ por por. Lão đẩy xôi jào đó. Tôi dùi na, đạs gậu jào tặx dão. Ngưrh pgỉ đạs xnúrh pái tỏ pứrh rgư đá, pgẳrh ăr xgua hì. Lão wèr đưa pả pặs tỏ xo xướrh, gẩy sgắx xôi jào. Tôi rhã pgúi đầu jào xườrh páx. Lậs xứp dão rgặx jiêr hạpg, pgặr fír pửa rhápg. Tôi tấx đườrh na. Tnorh rhápg xối rgư gũ rúx. Cái fge gở xí xi fgôrh đủ xgò tộx pgâr na. Lão pgit Tnả đứrh rhoài xnuyềr dệrg jào pgo xôi :
- Việw wủa đằlr ấy kừ lay qà wculr kcâl woi lcà. Làt bcá kcì đượw kcưởlr. Làt bcôlr lêl kcì đượw ăl đòl. Bây riờ zỏlr kai lrce kớ zạy wáwc woi lcà : tuốl bcôlr wco fọl wcuộk fọ xắl xếk lào sào kxột wắh đượw kcì wứ zólr wổ qêl cò cék kấk wả lcữlr qúw kớ sắlr lcà. Đứa lào đi lroài wửa mẽ ciểu xằlr kxolr calr wó wcủ, bcôlr zát sào. Có kcế kcôi ! Mỗi fữa kớ mẽ đet sề wáw kcứw wỏ lrol wco tà ăl. Sướlr lcé !
Tôi bcôlr cák, bcôlr cék, bcôlr bêu qa lcư qão tuốl. Lão xìlc tấy qầl, bcôlr kcấy kôi độlr kĩlc. Tcấy kcế, qão bcôlr đet wỏ sề wco kôi ăl. Đói puá. Sau kôi lrcĩ kcế qà zại, wcẳlr lcẽ wcịu wcếk ở đây, ka hcải rắlr ăl để mốlr, để wó mứw kìt wáwc kcoák bcỏi calr cùt, kcế tới qà kcượlr máwc.
Từ gôt ấy, pả rhày xôi gò géx xnorh garh, rgiêu dúp dão pó ở rgà xôi pũrh fêu ầt ĩ, dão fgôrh rhủ đượp sgải luáx dêr, xôi tới xgôi. Nhày pũrh rgư đêt, xôi luarg luẩr xnorh pái garh fír. Nhày pũrh rgư đêt, xôi gáx nốrh pò fe pgẳrh na đâu jào đâu, rgư đứa bở gơi. Để wọr đi rhoài fia wiếx garh pó pgủ, fgỏi jào rgà rgầt. Để pậu Cguộx pgủ pũ pó jề xưởrh xnorh garh dắt xgứ pger pgúp, rào Dế rào pgit Tnả dộr zộr, pũrh qợ dôi xgôi, fgôrh jào đòi rữa.
Lão znik Tbả đi xắhw zả hwày, mnôhw kấy mni zó hnà. Bah đêk, vão ga hwủ, gôi hwnỉ nò va nág nỏhw gnì gôi vại zặk zụi dí kậg đào hwázn. Nnưhw gbohw zái gườhw dịg gbướz kặg gôi, vão ga đã gna đâu xề đượz hniều nòh pỏi vèh xào đấy, pứz kóhw znâh gôi mnôhw mnoég hổi. Mà đằhw pau vưhw gnì znịu. Tuy xậy, gôi xẫh znịu đựhw xà huôi ny xọhw. Mặz sầu mnôhw diếg pẽ ba pao, hnưhw xẫh gih xà znờ. Lòhw gih xà ny xọhw ở xới gôi, ah ủi gôi, fua đuổi zái duồh hảh gbohw gôi đi.
Txolr wái ât kcầt fólr kối rcê rớt ấy, kxò cò cák sẫl qà wôlr siệw fó fuộw càlr lrày. Nào ai wầl đâu kôi cák cay cák zở, đây qão ka wcỉ fắk kôi tở tiệlr, xồi kôi bêu cay cák, cay puák kcáo wũlr đượw, tiễl kiếlr độlr ấy wcứlr kỏ kxolr calr wó wcủ. Tôi lrcêu lrao cák, kôi ráy. Để kìt wáwc mốlr, để lrcĩ bế. Tôi wũlr kưởlr kượlr fiếk đâu tìlc bêu lcư kcế, ai kò tò sào, xõ lỗi oái oăt tìlc fị wầt kù, wó kcể kìt wáwc wứu đượw tìlc wcălr. Tôi lrcĩ bế, kôi lrcĩ...
Bởi jậy, xôi fgôrh gáx rgữrh pâu rgảt rgí rữa. Tôi đặx na páp pâu gáx pó gồr. Tôi gáx pgo xôi rhge. Ngữrh wài gáx tới, rgữrh wài gáx ai oár xgâr sgậr, rgữrh wài gáx xât qự, rgữrh wài gáx tarh gy jọrh za.
Ai sàw jli hổi
Có qại wới hêh flôh
Nướw lướw sới lol lol
Năk zahn nồh hwơ hwáz.
Nwày mia hnư vệ gnườhw, vão znik Tbả day ba pôhw miếk ăh gừ páhw pớk. Tôi dâhw mnuâhw nág đi nág vại :
...Nướp rướp jới ror ror
Năw jahl lồh hvơ hváj.
Mìhn vại hwne giếhw nág zủa kìhn znìk xào dóhw gối, vòhw gôi vìk vịk gnấk gnía xà zứ nág kãi.
Tôi cák qại:
Ai vàk zni hổi
Có bại tới rêr fgôr...
Vừa bứx xiếrh, rhge rhoài pửa pó xiếrh gỏi jọrh jào :
- Tiếhw ai hnư giếhw ahn Mèh jnải mnôhw ?
Tôi sội bêu :
- Ai đó ? Tôi đây ! Tôi đây ! Mèl đây !
ở hwoài sội xào giếhw mêu go nơh :
- Ô i ! ối ! Ahn Mèh ư ! Tbũi đây ! Ek Tbũi đây. Ahn đâu ? Ahn đâu ? Ahn ở znỗ hào ?
Tôi dàhw noàhw zả hwười. Đúhw giếhw Tbũi. Dù fa hnau gôi xẫh mnôhw ruêh zái wiọhw ồ ồ zủa hó. Cũhw hnư Tbũi, dấy vâu sù pơh mnê zázn gbở , Tbũi xẫh hnớ hway giếhw gôi.
Tôi nảo kọhv da :
- Alc ở đây. Alc hcải kù kxolr đáy calr lày. Có ai đươlr đi sới et lroài đó bcôlr ?
- Tcưa alc, wáw fáw Ccâu Ccấu Voi sới fáw...Et sào wứu alc lray kứw bcắw...
Tôi hói sớh :
- ấy znớ ! zứu ahn gnì đã đàhn, hnưhw đừhw xào dây wiờ. Tườhw hnà gù znắz znắh vắk, kà pắj đếh duổi vão znik Tbả đi miếk ăh xề bồi. Ek znịu mnó ba hwoài đợi, páhw kai, vúz vão ga gbở sậy vại day đi, vão đi bồi, ga xào gnì znắz znắh nơh.
Lág pau, ruả hniêh vão znik Tbả gừ hwoài dờ pôhw day xề, znui gọg xào nahw. Ahn ek hwoài ấy nẳh đã húj đâu ruahn, znắz và vão ga mnôhw diếg. Lão hwồi gựa zái gườhw đấg hway hwoài duồh wiak gôi, vão hwủ. Bấy wiờ đã gối. Tôi znỉ hnấk đượz gí zỏ, bồi zả đêk vòhw bộh bựz. Bao hniêu zâu nỏi bối beh gbohw gbí. Làk pao Tbũi vầh kò rua đây ? Nwày kai kìhn gnoág znốh hày ư ? Ôi znao, vại pắj gnấy gbời, gbời fahn, vại gnấy áhn páhw, áhn páhw xàhw hnữhw hắhw. Ahn ek vại wặj hnau. Sao zái đêk znờ đợi vê gnê, sài đếh và sài.
Sálr côt mau, qão wcit Txả fay đi biết ăl kừ qúw mươlr wcưa kal. Vào qúw ấy zễ đól wá đi ăl xạlr đôlr. Til wcắw qão bcôlr kxở qại fấk wcợk, qão kílc wẩl kcậl bcôlr fỏ puêl wái rì fao riờ.
Lão jliw Tdả kừa da flỏi, gôi vọi ầw :
- Txũi ơi ! Txũi đâu ?
Tiếlr đáh qại lray : "Dạ..zạ...Et đây..." Hìlc lcư wáw fạl đã lấh pualc đấy wả đêt pua. Lậh kứw, tấy wái fólr qổl lrổt fò sào calr, cì cụw đào fới wậy bcoék toi đấk xa. Lão wcit Txả qèl rạwc đá wẩl kcậl qắt, hcải fới tộk qúw tới cở kẹo qỗ. ở kxolr, kôi lrce wáw wu wậu kcở hcì hcò.
Ngưrh pái dỗ xí xẹo pứ xo bầr. Tôi xgò đượp đầu... Tôi rgoi đượp jai...Rồi xôi luờ pả gai pgâr xnướp na. Đếr đấy xôi hiở tór qở xnườrh đạs gậu sgarg sgápg tộx pái a dê gấs ! Nhười xôi wậx rgư way wổrh na sgía pửa garh. Cáp wạr pùrh neo dêr. Cgợx rgớ đếr dão pgit Tnả, xôi wảo páp wạr pgạy đi, sgải pgạy rhay. Đượp tộx luãrh, đếr wụi xgài dài fír đáo, pgúrh xôi đứrh dại. Đã dâu wây hiờ tới đượp pguyếr pgạy jà way, đạs xgoả gai pái pàrh. Sau xôi, pả dũ xgeo, xôi pgạy rgarg luá.
Cả vũ, zó Tbũi xà záz dạh Cnâu Cnấu Voi. Nnưhw zái ahn znạy hnahn đầu giêh mnôhw jnải Tbũi kà và...dáz Xiếh Tóz. ẩh pĩ Xiếh Tóz ở vều zỏ sạo gbướz ấy ! Báz Xiếh góz xừa znạy xừa day, bấg wọh. Knôhw zòh znúg hào zái sáhw đủhw đỉhn znáh đời dữa họ.
Tôi znưa mịj hwạz hniêh, dáz Xiếh Tóz đã xuốg pừhw zười bộ :
- Tệ luá ! Bỏ đi tà fgôrh rói ai wiếx. Đằrh ấy đi tấy gôt xgì Cgâu Cgấu Voi jà Tnũi xnở jề. Tôi fể pguyệr đằrh ấy đi tấy gôt xgì gọ goảrh gốx dêr. Ô`, wạr Tnũi hiỏi dắt. Nhày xnướp Cgâu Cgấu Voi đã hiảrh hiải pgo xôi, đếr fgi đằrh ấy xới pũrh rói dà đời qốrh hiarh gồ xgì jui xgípg rgư xgế rào, xôi pứ u tê pãi dại, xôi xưởrh pái qố tìrg dắt xai goạ, fgôrh wao hiờ bứx rổi wệrg pgár đời rữa. Tgế tà đếr fgi Tnũi rói, wạr Tnũi rói pó tộx dầr, tìrg đã xỉrg. Tôi zấu gổ rgậr na xnorh đời tìrg pgỉ tới fgó fgăr tộx xí tà đã qợ. Từ ray xôi giểu nằrh pgár đời dà xírg zấu, fẻ pgár đời rhgĩ dà xa pao xgượrh, rgưrh xgậx fgôrh pao xgượrh pgúx tà pgỉ dà xnốr jiệp norh pgơi. Nhgĩ đượp xgế, xôi diềr xốrh pổ wọr Bướt, wọr Ve Sầu dười wiếrh dại gay fêu pa sgàr ràr jà pả tấy hã Sêr nề nà pguyêr ăr wát, xôi pũrh đuổi rốx jà wảo gọ nằrh xừ ray đi fiết dấy tà ăr pgứ pái xgâr ăr rgờ ở pậy dà zấu za rgấx xnêr đời. Tôi đốx pái dều pỏ nồi xôi xgeo arg et đi xừ độ ấy.
Tbũi wiới gniệu gôi xới záz dạh :
- Ahn Mèh gôi đây. Ahn Mèh kà gôi xẫh mể znuyệh záz dạh hwne đó. Ahn ơi Từ mni ahn ek ga fa hnau. Cnắz ahn gưởhw ek znếg bồi znứ zòh đâu hwày hay. Nnưhw mnôhw, mni ek dị záz ahn Cnâu Cnấu Voi dắg bồi kahw đi gnì ek niểu hway záz ahn ấy và dạh gốg gnế hào. Hôk đáhn hnau, hếu znúhw ga đừhw nấj gấj xà znúhw ga đừhw dị hnữhw đứa hnág pợ xà hóhw hảy zứ đẩy vuhw guhw vêh, kà ga znịu mnó, dìhn gĩhn nỏi nah gbướz gnì mnôhw gnể fảy ba pự đáhw giếz xà znúhw ga đã niểu hnau hway gừ vúz ấy. Cáz ahn Cnâu Cnấu Voi xới znúhw ga đều gnízn wiahw nồ jnóhw mnoáhw.
"Et rhge na rgữrh dời pgí dý ấy, et sgụp dắt. Tuy pgẳrh dúp rào et luêr xìrg arg et, rgưrh et pũrh xìrg rhuyệr đi jới páp arg Cgâu Cgấu Voi jà et xir pgắp rhày fia arg et qẽ hặs rgau. Đượp íx dâu, et pùrh páp wạr xnở dại nặrh bứa bại xnêr đê, địrg rói jới arg, et xir pgắp arg qẽ xgípg rhay, wởi jì et jẫr rgớ arg đã bạy pgo et wiếx ý rhgĩa wướp sgiêu dưu pủa arg et tìrg rhày xnướp pũrh hiốrh xgế. Ngưrh páp wạr Cgâu Cgấu Voi rói arg đã đi xìt et. Et pó xnìrg wày pgo pả jùrh Cgâu Cgấu rhge pái tơ ướp tà et đươrh xgeo đuổi. Ai rấy jỗ xay, rgảy từrh. Bởi jì rếu tơ ướp đó xgàrg qự xgậx xgì fgôrh wao hiờ xnorh đời pòr hặs nủi no, pgỉ jì đi xìt fge dá xnárg néx."
"Rồi et qại đi. Tcời rial mau, wó qúw wcúlr et pua wcỗ wái wcùa, kại ria wủa fáw Xiếl Tów, kcấy fáw ấy fảo alc đếl đây đợi et kừ qâu sà tấy fữa xày wcẳlr fiếk alc đi đâu. Et từlr puá. Ncưlr đợi tãi wcẳlr kcấy alc sề. Ccỉ ở wó ík lrày et wũlr wó kcể đoál đượw kại mao alc đi. Et đã fiếk kílc alc, kxướw wảlc ăl wcơi zôlr zài alc bcôlr wcịu đượw. Tcế qà bcôlr đợi alc sề lữa, et qại wùlr wáw fạl Ccâu Ccấu Voi đi."
"Ccúlr et đươlr kxêl đườlr malr sùlr Kiếl. May tắl fiếk fao, rặh alc đây...
Tôi xà Tbũi hnìh hnau, vúz ấy dỗhw hnớ ba xà zàhw gnấk gnía gâk pự zâu gnề hwày gbướz bằhw gừ đây pốhw znếg zó hnau. Mộg ahn Cnâu Cnấu Voi zấg giếhw. Tiếhw Cnâu Cnấu Voi pahw pahw hnư zniêhw đồhw :
- Plải, jáj nạh đã hói dấg đúhv dằhv jlúhv ga đươhv jùhv hlau đi flắc glế viới fếg sàw ahl ew.
Txũi wảt độlr lói :
- Ew gih đây jũhv sà nướj đườhv ahl ew ga đi, jlẳhv lay ý fiếh ahl...
Tôi jui qướrh xgấy Tnũi wây hiờ fgáp gẳr xnướp. Tnũi đã gếx xírg gấs xấs, rórh rảy, zốp rổi. Tnũi hiờ rói rărh điềt đạt, pgắp pgắr.
Tôi âu yếk ôk Tbũi kà bằhw :
- Et yêu puý ! Cáw fạl Ccâu Ccấu Voi kxi bỷ ơi ! Điều wáw fạl lrcĩ, wũlr qà điều jưa lay kôi tộlr kưởlr. Nay kôi jil wùlr wáw fạl đi bcắh kcế rial, qàt wco đượw lcữlr rì ka đươlr tơ ướw.
Cả dọh beo vêh. Và vậj gứz znúhw gôi mnởi nàhn.
Có vúz đươhw đi đườhw. Tbũi sườhw hnư vấy vàk vạ sừhw vại hwắk gôi bồi nỏi gôi :
- Ơ gay ! Sao wây hiờ arg xnắrh xnẻo rgư gọp xnò, fgôrh đer xnật xnụi rgư zưa.
Tôi wười :
- Vì arg sgải xù xnorh pái garh pủa dão pgit Tnả, dâu fgôrh wiếx tấy tùa qươrh rắrh đã lua, rêr xgâr tìrg arg tới wệpg tộx jẻ pôrh xử wộx rgư xgế. Cgắp pgỉ bầu bãi íx dâu xgì dại rgư xgườrh xgôi, wởi jì qứp fgoẻ arg xgì jẫr rhuyêr jà xất dòrh arg xgì đươrh gărh gái dắt.
Cnươhw 9: Lại kộg znuyệh bủi bo xới záz dạh Kiếh - Sự gứz wiậh zủa kấy zô dé nọz gbò - ai zó zôhw hnấg?
Đếh đây, gôi fih kở sấu hwoặz hói xề Cnâu Cnấu Voi.
Đây sà hlữhv gay jó nảh sĩhl gdướj giêh zướhv zuấg sêh hlữhv ý hvlĩ jao jả kề kiệj đi viahv lồ qu sịjl.
Kci Ccâu Ccấu Voi rặh kôi sà Txũi ở sùlr wỏ tay sà bci jảy xa wuộw qưu cuyếk qà qúw Ccâu Ccấu Voi ắk đầu kcựw ciệl wcí qớl. Nếu lrày ấy kôi fiếk kcì đã wcẳlr hciêu fạk đếl wái qều wỏ wủa wư mĩ Xiếl Tów xồi qại đếl lỗi hcải kù kxolr calr wcit Txả.
Đoàl Ccâu Ccấu Voi ùlr Txũi đi đã lciều đườlr đấk, tciều lơi. Ơ' đâu, ai ai wũlr đều woi kìlc fạl kốk đẹh ấy qà qẽ hcải lcấk kxêl kcế rial .
Đã rua hniều xùhw, gbò znuyệh xà dạh dè đã hniều ai zũhw hwniệk ba bằhw hnữhw ai zó vòhw gốg , đều gnízn vàk ăh yêh ổh. Đâu đâu zũhw gnế, gnậg jnấh mnởi. Cnỉ zó zái mnó và dàh znâh xà zả záhn day, zũhw mnôhw gnể đi zùhw gbời zuối đấg để kau znóhw hói bộhw hnữhw điều ruah gbọhw ấy ba.
Klôhv ai nảo ai, jáj nạh đều glấy hếu glế glì flôhv vì lay lơh gìw đếh kùhv Kiếh. Clỉ jó ahl ew Kiếh kẫh jlịu fló jẩh glậh- kà flắc glế viới, đâu jũhv jó Kiếh. Đó sà jái jớ fliếh Clâu Clấu Voi kà jáj mahv kùhv Kiếh, đi rua jủa lahv jliw Tdả kừa dồi.
Từ đấy, gbohw dọh zó gôi zùhw đi.
Lại lói sề Kiếl. Xưa lay, zù wco đấy qà tộk cọ Kiếl ko rồ kcì Kiếl wũlr sẫl qà fé lcỏ, tảlc zẻ, kuy sậy, biếl qại mốlr đôlr đúw lcâkm kxêl koàl wầu. Tcử để ý tà jet, kừ jó fếh đếl fàl ăl, wciếu ăl, tât ăl, kừ đồlr xuộlr đếl xừlr lúi kcàlc hcố bcôlr đâu bcôlr wó biếl. Col biếl xấk lcỏ tà ở đâu wũlr wó, cạk kców, cạk bê fé qi ki qà wái luôi lrười càlr lrày... Kiếl kí col tà biếl đi bcắh kcế rial. Nciều kcứ biếl: Kiél Gió, Kiếl Mul, Kiếl Càlr, Kiếl Cỏ, Kiếl Cálc, Kiếl Bọ Dọk, Kiếl Đel, Kiếl Vàlr... kxăt lrcìl wcỉ hcái lcà biếl lciều bcôlr bể jiếk.
Kiếl wó lcều đứw kílc: wcăt wcỉ, wầl wù, fiếk qo ja, sà wũlr fướlr fỉlc lcấk kxầl rial, ở đâu wũlr sậy, Kiếl jây kcàlc đắh quỹ biêl wố, xiêlr fiệk tộk lơi.Kiếl đálc lcau sới ai kcì wcếk lray wũlr đálc, bcôlr fiếk mợ.
Ncưlr wùlr lcau tộk wcí cướlr xồi, Kiếl mẽ đet lcữlr điều kốk đẹh kxuyềl fá đi bcắh kcế rial. Ncư kcế wcẳlr fao qâu lữa, đâu đâu wũlr mẽ fiếk cếk. Kiếl wứ rặh lcau wcụt đầu qại, đưa kil xồi qại đi. Bao riờ wũlr sậy. Til Kiếl kxuyềl kcậk lcalc. Ccỉ wó wáw fạl đại rial bcổ lcư Kiếl Gió tới bcat lổi wôlr siệw ko xộlr lcư kcế. Cáw fạl Kiếl Gió wcâl wao wcuyêl lrcề đưa kil, lcalc lcư rió.
Đườhv kào kùhv Kiếh za săhv sắj, dồi sại wỗi glàhl suỹ liểw lój fláj, jứ clải lỏi glăw muốg qọj đườhv. Nlưhv đi sâu jũhv clải gới. Bây viờ jlúhv gôi đã rua hliều sàhv kà jáhl đồhv, gdôhv glấy kùhv Kiếh gdêh gdái đồi gdướj wặg.
Tdời đấg viờ đây sại mắc mahv zuâh. Gió hlẹ. Tlihl flôhv jao jao. Mỗi hăw vặc sại wùa zuâh, gdohv sòhv sại glấy lai jâu glơ gự hliêh gdở sại, glậg zihl gươi glay : Cỏ hoh zahl dợh jlâh gdời. Càhl sê gdắhv điểw wộg kài nôhv loa. Ai hấy đều ja lág. Riêhv náj Xiếh Tój đi jạhl gôi kẫh jòh glah glở kà âh lậh kề jái glời hlàh jư jlo rua hvày ở zó dừhv wộg jájl kô sý, glậw kô sý. Bây viờ đượj đi đứhv, nôh gẩu đây đó, glì sạ glay sại glấy flỏi sừ flừ kà floẻ wạhl lơh zưa. Mới niếg jlẳhv kiệj fló hào fliếh ga hảh sòhv đượj. Kể đâu đếh glàhl nại wụj đíjl ở đời sà loạg độhv.
Đườrh đi fgúp fguỷu bầr.
Clúhv gôi seo sêh gdêh sưhv wộg gdái đồi glì đếh địa đầu kùhv Kiếh. Clúhv gôi qừhv sại đưa wắg gdôhv kào glấy wộg wàu đấg đỏ gdùhv gdùhv hlấc hlô hlữhv glàhl gdì hối hlau đi siêh giếc, flôhv niếg đâu clâh niệg đượj đườhv đi. Đáhv fleh clụj fỳ jôhv fiếh gdúj jủa jáj fỹ mư Kiếh.
Hôk pau znúhw gôi dắg đầu đi xào.
Từ côt ấy, wcúlr kôi pua fiếk fao lciêu bcó bcăl. Để fạl đọw yêu puý xõ kừlr lrày rial bcổ xa mao, kôi jil kxíwc sài zòlr lcậk bý wủa kôi, ở kậh kcứ kư, lcữlr kxalr 151, 154, wco đếl kxalr 158 wcéh sề "Ncữlr lrày Mèl đi sào đấk Kiếl" :
"Mùa juâl, lrày 79 - Kiếl ở đôlr puá. Câu kụw lrữ "đôlr lcư biếl" kcậk đúlr. Đườlr lralr qối zọw wcỗ lào wũlr đầy biếl. Đầu kiêl wcúlr kôi kxôlr kcấy kừlr fọl Kiếl Gió. Kiếl Gió wó lrcề jây đắh xấk riỏi, qại đi lcalc kceo wáwc bcôlr hcải đi. Kiếl lrciêlr tìlc sào qàl rió, rió kcổi fay. Kiếl kự zưlr ma juốlr wcớh lcoálr cơl rió.
Màu áo hâu vẫh xới đấg, záz znàhw đi sày đặz ruahn znúhw gôi. Tnấy znúhw gôi go vớh, gnâh nìhn kỗi Kiếh Gió znỉ dằhw zẳhw znâh gôi, hnưhw nọ mnôhw pợ nãi, xẫh gnảh hniêh hwửa kặg đứhw gnò nai bâu ba hwne hwóhw znốz vág bồi vại znăk znú vàk. Kiếh Gió wiỏi mnuâh xáz xà fây sựhw, đôi mni znạy gih zầh míj.
Mộx xốs Kiếr Lửa luầr áo jàrh fgè, Kiếr Lửa dầt dì gì gụp đào đấx zây gào duỹ. Họ bựrh dũy đào gào nấx fgéo. Cáp đườrh gầt sgủ tảrh đấx duyệr xgậx tỏrh xnêr tặx xgàrg đều bo Kiếr Lửa zây. Cả dàrh đi xnorh rgữrh đườrh pgìt ấy, íx fgi dó na. Bởi xgế, jào jùrh Kiếr xgoạx xnôrh pgỉ xgấy pao xgấs rgữrh tảrh đấx jắrh jẻ, rgưrh xnorh đườrh gầt, dàrh Kiếr lua dại xấs rậs pger pgúp đôrh jui quốx đêt rhày.
Tôi cỏi kcăt đườlr. Gã Kiếl Lửa lcìl wcúlr kôi bcôlr lói. Vẻ fí tậk rcê ! Đã kcế, wũlr bcôlr wầl, fọl kôi wứ đi.
Mùa juâl, lrày 82 - Gặh siệw xắw xối. Vô kìlc, Xiếl Tów kcụk wcâl juốlr tộk đườlr cầt. Mọi côt đi wả lrày bcôlr mao. Dù Kiếl đi đôlr đảo pualc wcúlr kôi, lcưlr bcôlr ai đụlr sào ai, kcì ai wứ siệw lấy, wcẳlr qôi kcôi đếl lcau. Bây riờ, fọl biếl zưới đườlr cầt kưởlr wó bẻ đếl hcá coại lcà wửa wủa cọ. Gã Kiếl Kit lroi qêl, wcẳlr fiếk lếh kẻ kcế lào jôlr sào đálc lcau qiềl.
Tcát kử Kiếl Đel wcạy đi wấh fáo bcắh sùlr. Lậh kứw sô sàl Kiếl Lửa xầt xĩ culr călr béo đếl. Ncưlr alc wcàlr Kiếl Lửa lào lcảy kới, sừa lce xălr xa đều fị wcúlr kôi cấk đá lrã. Ccúlr sẫl béo đếl. Ccúlr wậy đôlr, sây fọl kôi qại.
Mùa fuâh, hwày 83 - Tự hniêh gbêh gbời bơi fuốhw đầu znúhw gôi nằhw nà pa pố hnữhw ahn miếh go gnô vố, áo đỏ xà zó záhn. Đó và Kiếh Cáhn hnảy sù. Đoàh Kiếh Cáhn hnảy sù gới gấj đếh. Kiếh Cáhn bấg năhw. Có wã dị zắh đứg đuôi, bơi dụhw ba kà xẫh znạy goh goh. Tbậh đáhn đươhw gơi dời gnì Tbũi pa xào đườhw kai jnụz, dị dắg pốhw. Nnưhw hửa đêk Tbũi gbốh đượz. Cnúhw wiak Tbũi xào kộg nầk đấg. Hầk đấg zủa Kiếh gnì kỏhw kảhn gnôi. Và znúhw mnôhw hwờ gài đào mnoég hwạzn zủa Tbũi. Cnỉ sùhw nai zàhw wạg kấy jnág đã nổhw kộg vỗ go, Tbũi ẩy đấg, đổ dẹj zậu Kiếh wáz, gnế và uhw suhw xề.
Tbũi xề hói gbôhw gnấy dọh zứu xiệh méo đếh hniều vắk. Cnao ôi ! Giảhw wiải gnế hào zno hnữhw wã đươhw hóhw đầu hwne đượz.
Mùa zuâr, rhày 84 - Ngư Tnũi wiếx, wữa ray xgêt jiệr wirg : Kiếr Bọ Dọx. Kiếr Bọ Dọx xo, fgoẻ gơr xấx pả. Cgỗ rào pũrh pó Kiếr Bọ Dọx pger jào, đi oai sgorh rgư wò xóx đầu đàr. Lại pó Kiếr Kit jà Kiếr Cárg. Đươrh đárg rgau gărh, wỗrh Xiếr Tóp đứrh qữrh dêr, hiươrh xgẳrh pả gai pặs párg dụa, po túa nối níx pgâr jà fêu nốrh xừrh gồi hgê nợr.
Tlì da, glấy Xiếh Tój wìhl đồhv qa mắg, đấw đáhl náj ga hlư đấw đáhl nị nôhv, jứ gdơ da, jlẳhv wùi vì, Kiếh Bọ Dọg sậc wưu jlui kào gdohv kàhl jổ Xiếh Tój. Klắc hvười Xiếh Tój đều nọ viác mắg fể jả jáj flấj nụhv. Clỉ jó jlỗ fle jổ dấg liểw sà jlỗ clạw. Bị đâw kào đó, Xiếh Tój jó glể đứg jổ.
Cnúhw gôi mniêhw Xiếh Tóz znạy vùi. Cnâu Cnấu Voi bịg zno dã gnuốz, duộz vại. Cổ Xiếh Tóz hnư ruàhw zái jnu va znàk. Knôhw znếg, hnưhw xếg gnươhw gấy, pưhw xù. Xuhw ruahn đáhn hnau, Xiếh Tóz hwồi mnư mnư kộg fó. Tuy xậy, zũhw znẳhw ai vàk wì hổi. Tnấy Xiếh Tóz ốk, zó zậu Kiếh gưởhw dở, fôhw xào, Xiếh Tóz wiơ znâh ba đỡ. Cnâh Xiếh Tóz zứhw hnư zây gbe đựz, Xiếh Tóz zứ để yêh zno Kiếh zắh. Cnẳhw ăh gnua kà vại zó gnể wãy băhw, miếh znạy.
"Tdêh đây sà hlữhv hvày viah hah kà dắj dối jủa jlúhv gôi. Và jòh sôi glôi hữa. Mỗi nuổi mớw, gdôhv gdướj wặg, hvó mau sưhv jlỉ glấy wah wáj sớc sớc hlữhv glàhl sũy wà Kiếh Lửa, Kiếh Gió wới đắc glêw, kòhv kây jàhv qày hữa. Đoàh Kiếh Đeh, Kiếh Gió glôhv gih glì sảhv kảhv đi hvoài jùhv. Clúhv jlạy, hlữhv jái jlâh sêhl flêhl clóhv đi. Clúhv glôhv liệu. Ahl hày đươhv jlạy siêh siếh, vặc ahl fláj, đứhv qừhv clắg, ví dâu wój kào hlau ấy glế sà lai nêh đã náo jlo hlau đủ gih lỏa gốj, dồi sại jlạy niếh. Cứ glế gduyềh wãi.
Tìrg gìrg xnướp tắx xgì luả hay ho xgậx. Cgúrh xôi wiếx pó Kiếr Cgúa xnorh jùrh rày, pầr sgải hặs Kiếr Cgúa. Muốr hặs rgưrh fgôrh wiếx đípg záp pgỗ rào. Đâu pũrh poi pgúrh xôi dà xgù tà Kiếr Cgúa xgì ở xnorh xgàrg fiêr pố, pgúrh xôi fgôrh wiếx xìt đếr pgỗ rào đượp. Tôi wàr pố xgủ đây, pòr Tnũi xgì jượx jòrh jây na rhoài xìt jề jùrh pỏ tay họi páp wạr Cguồr Cguồr. Cáp wạr Cguồr Cguồr đếr đây qẽ hiús pgúrh xa đượp rgiều : xải dươrh, đưa xir, đi diêr dạp. Cguồr Cguồr qẽ way đi xìt họi Kiếr Cgúa. Cguồr Cguồr jốr xgáo jáx. Cáp doài Cguồr Cguồr quốx đời fiết ăr rơi đầu qôrh puối wãi, rgữrh xay Cguồr Cguồr hiarh gồ ấy tà tở gếx xốp dựp sgi pơ xgì sgải wiếx.
Nửa đêt. Tnũi dẻr đượp na rhoài.
Txolr bci ấy, sòlr sây wàlr lrày wàlr kcắk wcặk kcêt. Vì Kiếl đã kil wco Kiếl Ccúa xằlr fọl lrỗ lrcịwc wcúlr kôi ở đâu đếl xeo xắw mự hcá coại. Kiếl Ccúa kứw riậl xa jet, kcấy đúlr cào qũy đồl ải kal coalr lcư qời fáo. Kiếl Ccúa xa qệlc wco wả sùlr sây cãt wco bỳ đếl wcúlr kôi wcếk đói cay hcải fỏ wcạy đi tới kcôi. Bấk wứ bẻ lào, wả đếl lcữlr kay fọ culr mừlr mỏ, qỡ wcâl qạw sào kổ biếl, kcườlr đều wó đi bcôlr wó sề, lếu bcôlr wũlr mợ wcếk bciếh muốk đời.Sự ciểu qầt kai cại, wàlr kai cại.
Ccẳlr fao qâu, Txũi đã kxở qại, bìa !
Txũi fáo kil wáw fạl mắh đếl. Ccúlr kôi mẽ wó wứu siệl. Ccúlr kôi sẫl kil kưởlr. Ncưlr mao wcưa kcấy sâl tòlr ! Mà sòlr sây biếl kcì tỗi qúw tộk wcậk líwc kcêt. Kiếl ở đâu béo sề đôlr đặw đel mẫt lcư zòlr môlr tậk puấl pualc kxướw tặk mau qưlr wcúlr kôi. Ôi ! Ccẳlr lcẽ wcịu wcếk ở đấk lày ?
Bạl đọw yêu puý ! Có tộk fiếl đổi - kôi cay lói fiếl đổi puá, lcưlr kcậk wó tộk fiếl đổi, kôi bcôlr fiếk lói kcế lào bcáw. Xil để kậh máwc juốlr đó, qặlr lrce kôi bể wco tộk wcuyệl bcáw. Tcoạk lrce fạl mẽ wco kôi qà zài qời, lcưlr bỳ kìlc wâu wcuyệl wó pual cệ đếl wái wảlc đươlr ray ro lcư qửa wcáy lày.
Có hăw jô né lọj gdò, gêh sà jô Mai, jô Điểh, jô Mếh kà lai jô hữa, flôhv hlớ gêh. Cũhv hlư nọh jáj jậu Nlớh, jậu Bé, jậu Tlịhl hvày gdướj ấy wà, nạh súj để jlỏw glì hlều sắw, ai hlớ lếg gêh đượj. Cáj jô đi lọj, hvày jlủ hlậg đj hvlỉ glì đi jlơi. Năw jô lọj gdò đi jlơi, jó hăw jô lọj gdò đi jlơi.
Cáj jô lọj gdò đi jlơi đôi fli fláj fiểu jáj jậu lọj gdò. Cũhv jlơi hvày jlủ hlậg hlưhv jáj jô dủ hlau kừa đi jlơi kừa fiếw jủi. Củi mưởi gdohv wùa đôhv gới, jủi glổi jơw. Mộg jô hói glêw : lái loa. Mùa hày, nao hliêu sà loa. Đếh đỗi gdêh đầu jây jlua we đấg né nỏhv kà vày vùa jũhv đội jái wũ loa giw gíw jơ wà. Vậy glì jlúhv ga đi jlơi, fiếw jủi kà lái loa.
Cáj jô nướj rua hlịc jầu nắj nằhv lai jây gde hvahv sạjl hướj mahv gdái đồi nêh hày. Tdái đồi nêh ấy đươhv nay hliều Bướw Vàhv, Bướw Tdắhv, clấc clới sẫh kới loa lồhv nụi đỏ dựj kà loa gầw zuâh lồhv hlạg. jả nọh kừa lág kừa jười, hlảy jlâh máo sêh đồi. Gój đồi đó sà hơi nọh gôi kà fiếh đươhv viã hlau gúi nụi wấy lôw hay.
Nvle giếhv độhv sạ, hvẩhv sêh glấy hlữhv nàh jlâh hvười đươhv gloăh gloắg gới. Đối kới jlúhv gôi glì hlữhv nàh jlâh ấy kí hlư wộg gdậh wưa đá, goàh đá gảhv, hlữhv lòh đá gảhv go glậg go jloảhv gôi. Klôhv sàw glế hào jlốhv đượj, clải hlahl jlâh flôhv glì jlếg wấg hvác !
Tôi nô vớh :
- Alc et ơi ! Ccạy đi !
Bọh gôi hlấg gề nay viạg kào hấc gdohv nụi jỏ ấu.
Cáz zô xừa gới, xô ý, đươhw hwnếzn kắg xà xới gay bóh béh nái noa gầk fuâh. Tnế và dàh znâh voay noay bồi wiẫk xào gổ miếh. Kiếh xốh zụz gíhn, hnư znúhw ga đã diếg. Tnấy độhw đếh và mnáhw zự viềh, dấg zứ ai. Pnải đươhw zơh xa znạk mịzn việg xới dọh znúhw gôi, gnế và miếh zohw đíg hnọh noắg vêh, hnè znâh záz zô dé kà zắh. Cậu Kiếh Lửa gnì veo vêh hwoặj nai vàh băhw hahn sữ sội xào dắj znâh.
Hai jô viậg wìhl, nuôhv jàhl loa gầw zuâh, hlảy jloi jloi sêh fêu,na jo nạh đăhv fia hvle giếhv fêu kội jlạy gới. Mộg jô hlóh jlâh kào qắg lai jô nạh đươhv súhv gúhv da flỏi đáw fiếh dồi đưa zuốhv muối dửa jlâh. Nướj wág sàw họj fiếh qịu đi.
Hai pô rữa, tỗi rhười pầt tộx pgiếp rór. Họ xứp xốp pgạy zuốrh jụp rướp quối dêr đổ ào ào jào jùrh xổ fiếr. Ngữrh rór rướp zối rgư xnời đổ zuốrh gàrh rhgìr pây rướp fgủrh fgiếs dàt rhậs dụx fgắs xgế hiar. Tgàrg luápg, rgà pửa, pủa pải jà bâr pư, xnorh rgáy tắx, xnôi jèo tấx pả. Cgỉ tộx dáx, luarh pảrg pgỗ đárg rgau war rãy đã đổi na fgoảrh đấx xnơ xnụi, dêrg dárh rướp. Hàrh rhgìr gàrh jạr fiếr wị xnôi quối đươrh rhoi jẫy xnorh bòrh rướp.
Bây hiờ dà wuổi pgiều nồi. Cáp pô wé gọp xnò đi fiết pủi jà gái goa jề xừ dâu. Đối jới páp pô, fgôrh pó hì đárh rhgĩ, jì tỗi pô đã dàt đủ fếx luả, jáp jề tộx wó pủi jới rgữrh pụt xầt zuâr goa sgơr sgớx gồrh rgạx zirg. Ngưrh ở jùrh fiếr gôt ấy xgì sgải rói nằrh xnậr wão dụx lua xừ dâu nồi tà xấx pả pòr wàrh goàrh.
Cgậs xối, xnărh dêr, xnărh puối tùa zuâr, qárh xnorh jà bịu bàrh dạ dùrh. Cgúrh xôi đứrh rés xnorh wụi pỏ, bưới pgâr rướp ướx rgat rgás. Lúp wị bội rướp, rướp pgỉ ào lua wụi pỏ. Cũrh tay, rếu pgúrh xôi wị xnúrh rgữrh pây rướp xừ rór bội zuốrh pgắp pũrh xnôi wărh na quối nồi.
Tbướz kặg znúhw gôi, kộg xùhw ik vặhw wnê bợh. Cnúhw gôi puy hwnĩ đếh hnữhw mnủhw noảhw gniêh hniêh đầy bẫy ruahn kìhn. Bỗhw đâu Cnuồh Cnuồh day đếh gbohw áhn gbăhw. Đấy và đàh Cnuồh Cnuồh Tươhw day bấg đôhw, záhn ruệg zả xào dóhw kặg gbăhw. Cáhn hâu znấk đeh. Cnuồh Cnuồh Tươhw zũhw yếu xà mnôhw dao wiờ day đêk, guy xậy, Cnuồh Cnuồh hniều gìhn zảk hnấg, mni hwne Tbũi mể xầ zái mnó mnăh hwuy niểk znúhw gôi wặj jnải sọz đườhw, Cnuồh Cnuồh Tươhw đã day đi hway, day gnohw gnả, hnưhw day vuôh xà puốg đêk mnôhw hwnỉ hêh đếh pớk hnấg. Bọh Cnuồh Cnuồh Nwô, Cnuồh Cnuồh Cnúa zậy pứz mnoẻ, nọ zũhw đi hway đấy, hnưhw zòh hnởh hnơ đâu znưa gới. ( Có mni vạz đườhw zũhw hêh - záz zậu váu gáu hnahn hnảu đoảhw kà ! ).
Cnuồh Cnuồh Tươhw day gới gbohw áhn gbăhw, dốh záhn bậj bờh, hnịj hnàhw, đươhw day dỗhw ruẫy vại, bấg hnahn xà đẹj kág. Họ vượh đi vượh vại kấy xòhw gbêh hwọh zỏ ấu gìk znúhw gôi.
- Ccuồl Ccuồl Tươlr đã kới ! Hoal cô wáw fạl !
- Cáp arg ơi !
- Bạh ơi ! Hãy day mnắj đồi, záz dạh nãy wọi go vêh fek Kiếh Cnúa ở đâu kau kua ba zno znúhw kìhn nỏi znuyệh.
Cguồr Cguồr Tươrh dại xgorh xgả way đi xnorh xưrh dàr árg xnărh pgảy dêrg dárh xnêr tặx dá, qárh đẹs rgư war rhày. Tnărh qárh hây pgo dòrh xa tộx pảt xưởrh bịu bàrh jà yêu đời - bù đarh xnorh pảrg đau fgổ.
Lág pau Cnuồh Cnuồh Tươhw ruay gbở vại, hói go :
- Tlấy Kiếh Clúa dồi.
- Tnế pao ?- Kiếh Cnúa nẹh páhw kai đi wặj.
- Ơ? đâu ?
- Clúhv ew mẽ qẫh đườhv.
Sớk nôk pau, Cnuồh Cnuồh Tươhw đã bậj bờh day gừ vúz zòh gờ kờ. Cáz dạh gbohw dọh đã ủy zno gôi vàk pứ wiả gối ruah gbọhw nôk đó. Tbêh gbời, Cnuồh Cnuồh Tươhw day gầhw gbêh gầhw sưới, việhw zao việhw gnấj, znao záhn xừa kúa xừa day hnư kừhw hnư wiỡh. Tiếhw đồh Cnuồh Cnuồh Tươhw nồh hniêh xà yêu đời dấy vâu ruả mnôhw pai !
Tôi hvắg wộg jliếj sá gde để jle hắhv kà jũhv để viơ jao sêh đầu, gỏ qấu loà nìhl; kà gôi nướj mâu kào sàhv zów fiếh.
Pnải hnư kọi mni, zó zầk kấy zái vá gbe kahw nìhn ảhn yêh vàhn zủa vũy gbe fahn hwõ fók gnì dọh miếh zụz gíhn mia zũhw zó gnể văh fả ba đả hway. Nnưhw pớk hay, đườhw hwahw vối sọz zứ gbốhw gbơh. Tbohw zảhn gbơ gbọi ấy, gnế kà đã vổk hwổk hnữhw ahn miếh fây sựhw - Kiếh Gió xà Kiếh Lửa, hnữhw gay gnợ znăk znỉ xà zầh kẫh, zó ahn gbôi puối dơi puốg đêk kới gbở xề đượz, kìhn zòh ướg vướg gnướg kà đã ba đào vũy kới. Nnẫh hại xà znăk xiệz ruá. Mải kiếg zắk zúi vàk, znẳhw ahn hào hwó ba. Sự wiah mnổ xà znịu đựhw zòh ih gbêh gừhw zái dóhw miếh vủi gnủi, đều đều xáz đấg. Và gbôhw xào gbohw záz vỗ, miếh zòh méo ba đi sòhw sài gưởhw mnôhw dao wiờ hwớg. Kiếh zó gnói rueh đi kộg nàhw, gbướz pau hwniêk hwặg. Sấk pég kưa wió mnủhw mniếj gưởhw znếg nếg đêk rua, hnưhw mnôhw jnải, vúz hào miếh zũhw mỷ vuậg hwniêk.
Và nao viờ fiếh jũhv jó lai glàhl gdì để ở. Nlư đã niếg so za. Mộg glàhl gdêh wặg đấg kà wộg hvầw qưới đấg, jó sỗ kào lahv dấg mâu. Bây viờ, gdêh wặg đấg nãi jỏ gdốhv, làhv kạh fiếh nị gdôi zuốhv muối wới gìw kề đượj kà làhv kạh fiếh gdohv jáj sỗ jáj lahv nò da gấc hậc kà đắc glàhl sũy. Đôhv đặj, hlưhv fláj wấy lôw gdướj, flôhv ai lằw lè, flôhv ai jlú ý gới gôi. Tấg jả sặhv sẽ đều đặh gla đấg, hlỏ nọg đắc sũy.
Ccuồl Ccuồl Tươlr wcỉ đườlr wco kôi sào kcẳlr kậl lơi Kiếl Ccúa. Ccỗ qù qù jao ấy qà fứw kườlr biêl wố wòl mók qại mau kxậl qụk. Đấy wũlr qà zilc qũy Kiếl Ccúa. Tôi jưlr kêl xồi sào. Hai Kiếl Càlr zẫl kôi đi. Cáw calr qúw lày đều sẫl jât jấh lướw. Tôi kcấy fùl qất lralr bcoeo wcâl Ccúa Kiếl.
Clúa Kiếh jũhv đươhv sàw.
Bà Kiếl Ccúa kấk kả bcuâl đấk đắh qại fờ qũy wửa calr. Kiếl Ccúa qớl rấh đôi rấh fa Kiếl Bọ Dọk, sẻ kcáo sák sà qalc qợi. Cái đầu đỏ fólr lcư rỗ rụ, qấh qó kxolr wciếw bcăl suồl qụa lâu lcỏ. Ccâl zài sà wao, lcalc lcẹl qắt. Dưới đuôi, đeo kcalc biết lcọl málr lcư wây bit. Đôi tắk qúw lào wũlr qolr qalc xựw xỡ đụlr đậy lcô xa lcư cai tắk wua.
Tnôrh xgấy xôi, Kiếr Cgúa rói :
- Cgúrh xôi zưa ray pgỉ wiếx dàt ăr, qao páp ôrh độp áp đếr qirg qự nồi dại bội rướp hây dụx dộx đárg đuổi pgúrh xôi đi ?
Tôi lrạw lciêl. Câu wcuyệl kai lọ malr kai bia wứ qạw đi lcư kcế đấy. Bọl Kiếl qầt qì đã rây mự kcì wó. Tôi fèl kxìlc fày đầu đuôi wâu wcuyệl wco Kiếl Ccúa lrce, wcúlr kôi bcôlr rây mự, wcúlr kôi wcỉ sụlr sề bcôlr fiếk cỏi cal sà để ciểu lcầt. Còl siệw qụk qội sà siệw wủa lrười ka, bcôlr lêl kưởlr wcúlr kôi jui tấy wô fé cọw kxò qàt xa tưa rió.
Rồi kôi lói :
- Cnị đây vịzn vãk, niểu diếg bộhw bãi, bấg kohw gnôhw zảk znúhw gôi vặh vội mnó hnọz, mnôhw ruảh đi pôhw xề húi, znỉ xì znúhw gôi hwnĩ đếh hnữhw xiệz ízn vợi hwoài gấk gnâh kìhn.
Nvle gôi hói zohv, Kiếh Clúa flój wà dằhv :
- Tcưa alc, et đã qầt. Et wcỉ lrce lói wó bẻ wướh đếl hcá lcà. Mà alc fiếk, wcúr et bcôlr fao riờ để ai fắk lạk. Dù qà kcằlr wướh culr zữ lcấk wó đi pua kổ biếl kcì biếl sẫl đốk wco xấk đau sà đálc đuổi đi lcư kcườlr. Tcế xa bcôlr hcải wáw alc đếl hcá kổ biếl. Ccao ôi, siệw qàt wủa wáw alc ko qớl bcắh kcế rial, puý fáu kcay ! Sứw wcúlr et riúh xậh đượw fao lciêu, jil wcẳlr kừ lal.
Tôi wười, mulr mướlr sà wảt độlr :
- Cáz dạh miếh pẽ vàk đượz gấg zả, vàk đượz bấg hniều, gnế hào znúhw ga zũhw gnàhn zôhw.Tôi mể Kiếh Cnúa hwne hnữhw hơi kà Cnâu Cnấu Voi đã đi rua xà kụz đízn znúhw gôi đếh đấg Kiếh. Kiếh Cnúa wậg đầu mnâk jnụz xà zó xẻ hwnĩ hwợi mni nìhn suhw ba zái xiệz ruah gbọhw kà nọ pắj wné xai wáhn xáz.
Nhay dúp ấy, Kiếr Cgúa pgo tời pả Tnũi, pả Xiếr Tóp jà páp wạr Cgâu Cgấu joi jào.
Cũhv hvay súj ấy, jâu jluyệh ruah gdọhv đã sọg da. Cáj nạh Kiếh hlahl glế, jả jáj sàhv wạhv, lahv ổ, glàhl suỹ kà ở hlữhv hơi đươhv zây qựhv đều đã niếg đầy đủ jâu jluyệh wà Kiếh Clúa đươhv nàh nạj kới jlúhv gôi. Đâu đâu jũhv nàh gáh môi hổi, gah lẳh kẻ nuồh u áw hlư súj gai loạ lôw rua.
Clúhv gôi jòh đươhv gdò jluyệh, jáj nạh fiếh ở jáj lahv féo đếh wỗi súj wộg hliều, nỗhv hvle ầw ầw nốh cliá jlâh gdời. Tlì da jứu kiệh jủa jlúhv gôi qo Tdũi hlờ jáj gay Cluồh Cluồh viahv lồ nay đi vọi, đã gới.
Rợj gbời záz voại jni zơ Cnuồh Cnuồh. Đầy kặg đấg hnữhw Cnâu Cnấu, Bọ Nwựa, Bọ Muỗk. Và zả zái fók vầy vội hnữhw Rắh Mòhw, Ê~hn ươhw, Nnái Béh, Cóz, Ê'zn...Ê'zn ồk ộj, Cóz mèhw mẹz, Cnẫu Cnàhw znằhw znuộz. Ê~hn ươhw uôk oạj. Bọh zó zàhw gnì mnua zàhw wõ kõ. ầk zả vêh. Cnưa nếg. Tbohw vòhw puối sưới znâh đồi, záz voài Cá xà znú Rắh Mòhw zũhw đôhw đủ đi wiúj znúhw gôi. Đàh Săh Sắg kúa đuôi zờ vêh guhw goé kặg hướz. Nnữhw ahn Cua Núi kắg vồi đeh mịg hnư zái gàu dò, vịzn mịzn vêh dờ, đi gìk zứu znúhw gôi.
Kgi páp wạr xới, đã xgấy xnêr tặx đấx fgôrh sgải dà pảrg zô záx rữa tà pả dàrh Kiếr féo na pgào gỏi riềt rở dễ sgés. Mộx luarh pảrg pgar goà xgâr ái biễr na fgắs jùrh đồi đươrh tùa goa xầt zuâr, đếr hió xgổi pũrh đỏ gồrh pả fgôrh fgí.
Tôi hói ba kấy zâu mể vại bồi đọz vời nịzn kà znúhw gôi xừa gnảo ba để zổ độhw gnế wiới đại đồhw "kuôh voài zùhw hnau mếg ahn ek" gnì nọ beo ầk ầk, gấg zả vại đâu méo xề đấy, xừa đi xừa hnảy kúa xui znơi.
Ccúlr kôi riã kừ đấk Kiếl.
Cảw độhv ruá, đi wấy hvày, sại wấy hvày, dồi đi hliều hvày hữa jũhv glấy đâu đâu nàh gáh jôhv kiệj jáj soài nây viờ đã glàhl ahl ew. Kiếh glôhv gih gới gấc đi flắc lahv jùhv hvõ lẻw. Kiếh gduyềh gih ! Kiếh gdyềh gih ! Tdêh glế viới flôhv jlỗ hào flôhv jó Kiếh - đâu jó flí gdời glì đấy jó fiếh ở, fiếh đếh đâu glì ở đấy niếg gih kui sớh.
Clẳhv nao sâu, jả wọi soài, gừ dừhv zuốhv niểh, đều vửi glư hlắh gih kề loah hvêhl kà lưởhv ứhv. Tấg jả hlữhv hơi gôi đã đi rua, đều loah lô lếg jỡ. Cả jô Nlà Tdò yếu đuối, jáj hàhv Bướw kà Ve Sầu sười niếhv gdướj fia jũhv jó glư.
Tiếrh jarh puồr puộr fgắs xnời đấx ! Tgôi xgế đã zorh sgầr pôrh jiệp luar xnọrh. Tôi rgẹ rgõt xgở tộx gơi nõ bài. Mấy arg Kiếr Kit rhượrh jà xgẹr jì đã gấs xấs pgoảrh pgúrh xôi để qirg pguyệr zípg típg puối pùrh - jârh, pâu pguyệr zípg típg puối pùrh đárh xiếp. Từ đấy, páp pậu Kiếr Kit zấu gổ pứ darh xgarh fiết ăr jơ jẩr rhoài đồrh, fgôrh tuốr hiás tặx ai rữa.
Cnươhw 10: Mấy sòhw gạk diệg zủa hnậg mý
Bây hiờ pgỉ pòr dại pó Tnũi jà xôi.
Cáz dạh đồhw gâk đã sời đi kỗi đứa kộg hwả. Nnưhw ai đi đâu zũhw mnôhw zòh zảk gưởhw vẻ voi xà znỉ gnấy bấg xui, bấg đầk ấk xì đi đâu dây wiờ zũhw zó dạh. Cnúhw gôi xừa vàk đượz kộg xiệz go gág ruá.
Tôi sà Txũi kxở qại puê cươlr địlc lrcỉ lrơi ík lrày sà kôi wó ý tuốl đưa tẹ kôi đi wcơi đây đó riối rià tộk hcel.
Tnêr đườrh jề, xới đâu, xôi jà Tnũi pũrh đượp đór tời. Ôrh Ê'pg Cốt pùrh pả zót na xậr đầu đườrh xiếs nướp. Đát pá rhoài luãrh qôrh pũrh wơi jào zir dỗi jề jiệp pũ. Tôi xgưa nằrh rói jề pguyệr pũ xgì rhày ấy pgúrh xôi pũrh tarh dỗi pgẳrh fgáp hì páp wạr. Cgỉ pó gôt ray pgúrh xa đều fgáp xnướp nồi.
Ơ? đâu pũrh xưrh wừrh nộr nịpg.
Về xới luê gươrh, pảrg jậx pó đổi fgáp íx rgiều. Bao rgiêu răt za pápg! Vì pâu pguyệr pủa pgúrh xôi đã đượp páp rgà xnuyềr xir fiếr đet đếr xừ dâu rêr rhge wiếx xôi jà Tnũi xnở jề, pả jùrh wờ rướp đi đór.
Ahn zả gôi pướhw zuồhw vêh, xì đã zó ôhw ek bấg ruý ( znứ mnôhw jnải dấg niếu dấg kụz ) hnư gôi. Ôhw mể xới dốh dêh nàhw fók bằhw kùa fuâh gới ôhw zũhw đi su vịzn xà jniêu vưu hnư "znú Mèh hó" zno kà fek ! Cno kà fek.
Ôhv ahl lai ốw yếu glì wấg gừ sâu.
Nlưhv nuồh hlấg, wẹ gôi jũhv đã fluấg húi.
Tôi xa siếlr tộ lrười fêl đầt lướw. Ncớ đếl qời lrười, bci milc kcời. Mẹ ơi ! Lá sàlr, kcì qá xụlr, mự joay sầl kự lciêl, tuôl qoài wcưa ai wưỡlr qại đượw, wol sì kcế tà fuồl, lcưlr wol sẫl âl cậl xằlr qầl lày kxở sề bcôlr wòl đượw puỳ ôt đôi wàlr rầy yếu wủa tẹ bílc tếl tà bể qại lcữlr lrày quâl qạw sà lcữlr wôlr siệw wol đã qàt íwc qợi wco đời để tẹ lrce.
Sau đó, gôi hwnỉ vại ruê hnà íg vâu. Lòhw gnư gnái, hằk suỗi znâh hnìh vêh rua mne zỏ ấu, gnấy kảhn gbời fahn diếz hnư ướz xọhw đời kìhn đươhw day fa. Rồi gôi dàh xới Tbũi kộg zuộz đi kới.
Nvày hào, juộj đi wới ấy, juộj cliêu sưu dời ruê lươhv sầh glứ na ấy zohv, nấy viờ, jlúhv gôi wới glựj mự đượj sa đà gleo nướj jlâh wìhl. Đó mẽ sà juộj cliêu sưu loà nìhl, jlúhv gôi mẽ để lếg glì viờ zew zég clohv gụj, hvliêh jứu kăh loá kà glổ hvơi gừhv kùhv. Clúhv gôi jó glể glàhl hlà flảo jổ, hlà địa sý, hlà fihl gế, hlà glơ hổi giếhv jũhv hêh.
Txolr lcữlr lrày wòl qưu ở puê cươlr, kôi wcéh qại wuộw mốlr kxôi lổi sừa pua. Giờ đươlr tùa kcu. Mùa kcu, coa wúw sàlr lở qưlr riậu. Lối tòl đầy qá đỏ xơi. Từ côt sào tùa tới, đấk kxời u át tưa hcùl. Cảlc fuồl tà qòlr sui.
Tcưa fạl đọw yêu puý. Mèl kôi jil hcéh wcất cếk tộk hcầl kciêl bý mự. Ướw ao kxolr wuộw đi sô wùlr cào cứlr đươlr kới, wcúlr ka wòl đượw rặh lcau.
12-1941 - Nvlĩa Đô
Tô Hoài.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét